Kufufuka kwa Yesu, kunakoadhimishwa katika siku kuu nyingi zinazohusiana na Pasaka, ni muhimu katika imani za Kanisa la Waadventista wa Sabato. Na hilo linamaanisha tunatafuta kila fursa ya kukumbuka hilo.
Hata hivyo, hatuna sheria zozote zilizowekwa kuhusu siku kuu tunazopaswa kusherehekea au kuepuka.
Badala yake, tunahimiza kila mshiriki kufanya maamuzi haya kulingana na kanuni za Kibiblia na dhamira.
Tutachunguza zaidi kanuni hizo tunapojibu maswali yafuatayo:
- Jinsi Waadventista wa Sabato wanavyoamua ni siku kuu zipi za kusherehekea?
- Waadventista wa Sabato wanaamini nini kuhusu siku kuu za kidini zinazohusiana na Pasaka?
- Siku kuu zipi husherehekewa na Waadventista wa Sabato?
Kwa sababu kusherehekea siku kuu hizo ni maamuzi binafsi, hatuwezi kuzingatia kila mtazamo. Lakini endelea kusoma ili upate wazo la jamii kubwa ya Waadventista wanavyofanya katika siku kuu hizo mbalimbali.
Jinsi Waadventista wa Sabato wanavyoamua ni siku kuu zipi za kusherehekea?
Photo by Denis Gvozdov
Kanuni za Biblia na dhamira huwaongoza Waadventista katika kufanya maamuzi kuhusu siku kuu zipi za kusherehekea. Baada ya yote, Biblia haizungumzii moja kwa moja siku kuu nyingi za kisasa. Zaidi ya hayo, siku kuu kwa kiasi kikubwa zinategemea muktadha wa kitamaduni, ikimaanisha kwamba siku kuu tofauti husherehekewa kwa namna tofauti kulingana na sehemu ya dunia.
Ndiyo maana kutathmini siku kuu huanza kwa kuangalia ikiwa lengo la siku kuu linaendana na kanuni za Kikristo. Kisha tunaweza kutazama jinsi maadhimisho ya siku kuu hiyo inavyoonekana na jinsi inavyoweza kuathiri uhusiano wetu na Yesu Kristo.
Ili kufanya uamuzi huu, tunaweza kujiuliza maswali yafuatayo:
- Je, siku kuu hii inahusiana vipi na imani yangu? (Yohana 4:24; 1 Wathesalonike 5:5; 1 Yohana 1:6).
- Je, kuadhimisha siku kuu hii kunaathiri vipi tabia yangu? (Wagalatia 5:13-14; Warumi 12:1-2).
- Je, kuadhimisha siku kuu hii kunaathiri vipi jinsi ninavyowatendea wengine? (Wafilipi 2:3-4; Warumi 12:10-13).
- Je, kuadhimisha siku kuu hii kunaathiri vipi uhusiano wangu na Mungu? (Mathayo 6:33; Warumi 8:7-10).
Na kushika sikukuu sio jambo linalowiana na kila mtu kwa sababu kila mtu anaweza kujibu maswali haya kwa namna tofauti. Namna ambavyo mtu mmoja anasherehekea sikukuu inaweza kumfanya asiwe na kiasi au mroho. Wakati huo huo, sikukuu hiyo hiyo inaweza kumtia moyo mtu mwingine kushiriki baraka zake na kutafakari juu ya mambo mazuri ambayo Mungu amempa.
Kwa sababu hiyo, Kanisa la Waadventista Wa Sabato halijaweka sheria rasmi kuhusu kushika sikukuu. Haihusiani na viwango vya dhehebu bali ni imani ya mtu binafsi.
Hata hivyo, tuangalie jinsi wengi wa Waadventista wanavyoshukulia sikukuu maarufu zinazohusiana na kufufuka kwa Yesu.
Waadventista wanavyoamini kuhusu siku kuu za kidini zinazohusiana na Pasaka.
Waadventista wanakubali kwamba siku kuu nyingi za kidini zinazohusiana na Pasaka zinavutia umakini kwa kafara ya Kristo Kalvari. Kifo chake na ufufuo hujenga msingi wa imani yetu Kwake kama Masihi aliyeahidiwa na kutupatia tumaini kwamba sisi pia tunaweza kuwa huru kutoka katika nguvu ya dhambi na kupokea uzima wa milele.
Kama Paulo anavyosema:
“Lakini kama hakuna kiyama ya wafu, Kristo naye hakufufuka; tena kama Kristo hakufufuka, basi, kuhubiri kwetu ni bure, na imani yenu ni bure pia” (1 Wakorintho 15:13-14, NKJV).
Kwa kuzingatia umuhimu wa ufufuo, hivi ndivyo tunavyohusiana kwa kawaida na siku kuu zifuatazo.
Pasaka
Photo by cottonbro studio
Wengi wa Waadventista hawasherehekei Pasaka, ingawa bado tunatambua na kuthamini mafundisho yake yenye thamani. Mungu aliwapa Waisraeli sikukuu hii ili kuwakumbusha wokovu wao kutoka Misri (Kutoka 12). Wakati huo huo, pia ilionyesha kwa kivuli kuja kwa Masihi na kafara yake.
Turudi nyuma kwenye wakati Pasaka iliposherehekewa kwa mara ya kwanza.
Waisraeli walikuwa utumwani Misri. Lakini mambo yalikuwa yakibadilika Mungu alipomwongoza Musa kuomba kuachiliwa kwao na Farao wa Misri. Farao alipokataa, Mungu alituma mapigo kumi tofauti juu ya Misri.
Pigo la mwisho lilikuwa kifo cha kila mzaliwa wa kwanza wa Misri. Kujitayarisha kwa janga hili, Mungu aliwaagiza Waisraeli kuchinja mwana-kondoo na kupaka damu yake juu ya miimo ya milango ya nyumba zao. Wakati malaika wa kifo alipopita Misri, Mungu aliwaokoa, au “akapita juu,” kila nyumba iliyokuwa na damu iliyopakwa kwenye miimo ya milango yao.
Hivyo, Pasaka ikawa kumbukumbu ya jinsi Mungu alivyowaokoa watu wake (Kutoka 12:14-17). Na Mungu pia alikusudia Pasaka kuwakumbusha Waisraeli kwamba Atawaokoa kutoka katika dhambi na kifo mara moja kwa wote kupitia damu ya Mwana wa Mungu (Matendo 4:12).
Damu ya mwana-kondoo wa Pasaka iliwakilisha damu ya Kristo, Mwana-Kondoo wa Mungu (Yohana 1:29).
Sasa, hata hivyo, Wakristo hawatoi tena dhabihu za wanyama kama ilivyofanyika katika Agano la Kale kwa sababu Yesu alitimiza hizo dhabihu na sikukuu zilizohusiana nazo. Hizi ni pamoja na:
- Pasaka
- Siku kuu ya Mikate Isiyochachuka
- Siku kuu ya Kwanza ya Mazao
- Pentekoste
- Siku kuu ya Vibanda
Lengo zima la sherehe nyingi katika Sheria ya Agano la Kale lilikuwa kuelekeza mbele kwa Kristo atakayekuja karibuni. Kifo cha Yesu kilileta Agano Jipya (Waebrania 8:6, 13; Warumi 8:1-4), kufuta mahitaji ya sheria ya Musa, kama vile kushika sikukuu hizi au kutahiriwa (Matendo 15; Wakolosai 2:14).
Hazikuhitaji tena kuelekeza katika ujio wa Yesu kwa sababu Yesu tayari alikuwa amekuja.
Kwa kweli, Yesu alianzisha sherehe mpya badala ya Pasaka inayoitwa Meza ya Bwana. Meza ya Bwana, inayojulikana pia kama Karamu ya Mwisho, inatumika kutukumbusha kuhusu kifo cha Yesu na kuelekeza mbele kwa kuja kwake mara ya pili (Luka 22:15-20).
Waadventista wanashika Meza ya Bwana, ambayo mara nyingi tunaiita Ushirika, kwa sababu hii.
Kwaresma na Jumatano ya Majivu
Photo by Ahna Ziegler on Unsplash
Kushika Kwaresma au Jumatano ya Majivu ni nadra sana miongoni mwa Waadventista—hasa kwa sababu tunaona kuwa siku kuu hizi zinaunganisha na dhana zinazotofautiana na kanuni za Biblia, kama wokovu kwa imani katika Kristo pekee.
Jumatano ya Majivu inaashiria siku ya kwanza ya Kwaresma, ambayo ni mfungo wa siku 40 ambayo ni ukumbusho wa jinsi Yesu alivyyofunga jangwani (Mathayo 4:1-11).1 Siku hii ni kwa ajili ya kujiandaa kwa mchakato huu wa kufunga. Washiriki hufanya hivi kwa kupakwa majivu katika vipaji vyao na kasisi kuashiria ahadi yao kwa Kwaresma.2 Katika kipindi cha siku 40, wanaweza kuepuka baadhi ya vyakula (kama nyama) au kuacha aina fulani ya starehe siku fulani (kama vitafunwa au mitandao ya kijamii).
Waadventista wanamwamini kwa moyo wote katika kushiriki mazoea ya kiroho kama vile Yesu alivyofanya, iwe ni kufunga au sala.
Lakini pia tunaona kwamba kusudi la desturi hizi ni muhimu.
Kinachotufanya kusita ni kwamba Kwaresima na Jumatano ya Majivu huwa na tabia ya kuhamasisha mtazamo wa kuokolewa kwa matendo. Siku kuu hizi zinaweza kwenda mbali kufundisha washiriki kwamba kufunga na kuzingatia Jumatano ya Majivu ni matendo ya sakramenti, ambayo yanachangia katika kuwasaidia kupata wokovu wao.3 Wale wanaozingatia Wiki Takatifu wanaelewa vitendo vya sakramenti kama matendo yanayompa neema mtu au kumfanya mtu kuwa mtakatifu.
Tofauti na hivyo, tunaamini kwamba wokovu ni zawadi ya bure iliyotolewa na Yesu, inayopatikana tunapokubali kafara yake, ambayo inalipa gharama ya dhambi zetu. Hatuwezi kuipata kwa kuilipia—bila kujali tunajitahidi kiasi gani.
Kwetu, mazoea ya kiroho ni namna tu mtu anavyoonyesha imani na ahadi ya kumfuata Mungu. Tunatamani kusherehekea siku kuu ambazo tunahisi zinaweza kuunga mkono mtazamo huu wa Kibiblia wa mazoea ya kiroho.4
Hii inahusiana na likizo nyingine zinazohusiana na Juma Kuu pia.
Jumapili ya Matawi
Kama ilivyo kwa wengi wa Waadventista hawasherehekei Jumatano ya Majivu au Kwaresma, vivyo hivyo hatuadhimishi Jumapili ya Matawi. Huku, sababu kuu ikiwa ni ile ile, yaani mtazamo wa kuokolewa kwa matendo ambao inaonekana kusisitizwa.
Jumapili ya Matawi inaashiria siku ya kwanza ya juma la Pasaka Takatifu.5 Siku hii, Wakristo wanasherehekea kuingia kwa Yesu katika mji wa Yerusalemu juu ya punda ambapo watu walimtambua kama Masihi (Mathayo 21:1-11).6 Watu walitikisa matawi ya mitende na kuyaweka barabarani mbele ya Yesu (Mathayo 21:8), hivyo sehemu kubwa ya Jumapili ya Matawi inajumuisha maandamano ambapo watu hupunga matawi ya mitende.7
Kama ilivyo kwa Jumatano ya Majivu na Kwaresma, watu wanachukulia Jumapili ya Matawi kama tendo la sakramenti.8 Hii inamaanisha kwamba inaweza kuwatia moyo kutafuta sakramenti kwa ajili ya wokovu. Baadhi hata wanaamini kwamba mitende wanayoitumia inaweza kuwapa utakatifu.9
Kwa namna hii, msisitizo mkuu wa Jumapili ya Matawi unavuta mtazamo wetu kutoka kwa Yesu na kuuelekeza kwenye alama na sherehe—hata kufikia hatua ya kutukuza kitu ambacho Biblia haijatangaza kuwa kitakatifu.
Je, kuna siku zo zote katika Wiki Takatifu ambazo Waadventista wengi husherehekea?
Ijumaa Njema
Photo by Alicia Quan on Unsplash
Kwa sababu ya thamani kuu tunayompa Kristo kwa kujitoa kwake kwa niaba yetu, Waadventista wa Sabato huona Ijumaa Njema kama fursa moja ya kutafakari tukio hili. Kawaida tunasherehekea tofauti na makanisa mengi, hata hivyo.
Makanisa mengi hufunga siku hii huku wakiomboleza kifo cha Kristo.10 Na makanisa mengi ya Kikatoliki huitumia kufikiria juu ya kujitoa kwa Kristo wanapopitia vituo vya Kristo, au picha za safari ya Kristo kuelekea Msalabani.11
Sherehe ya Ijumaa Njema haitajwi sana katika jamii za Waadventista.
Sherehe nyingi za Ijumaa Njema miongoni mwa Waadventista hufanyika wakati wa ibada ya Ijumaa usiku. Hii ni ibada ambayo makutaniko ya Waadventista hufanya kusherehekea kuanza kwa Sabato.’ Ibada hizi kwa ujumla huwa na muziki, maombi, na ujumbe wa kiroho.
Siku ya Ijumaa Njema, programu ya ibada hii inaweza kuwa na msisitizo maalum kuhusu kisa cha Pasaka. Baadhi ya makanisa yanaweza kusoma aya za Biblia kuhusu pasaka kabla ya kufanya maombi. Programu hizi pia zinaweza kujumuisha chakula cha pamoja au hata ibada ya Meza ya Bwana.
Pasaka
Maadhimisho ya Pasaka ni ya kawaida miongoni mwa Waadventista. Ingawa hatufanyi ibada ya Jumapili wakati wa Pasaka, kawaida tunakumbuka kisa cha Pasaka wakati wa ibada zetu za Sabato za kawaida.
Bila shaka, tunaamini katika kutafakari mara kwa mara juu ya kile Yesu alichofanya kwa ajili yetu na kumkaribia Kristo zaidi. Lakini kwa sababu jamii inatambua siku kuu hii, ni fursa nzuri ya kufikia na kuihudumia jamii yetu.
Mbali na hayo, baadhi ya Waadventista wanaweza kufurahia shughuli za kawaida za Pasaka, kama vile chakula cha familia au mchezo wa kutafuta mayai. Hii itategemea sana desturi za familia na uchaguzi binafsi.
Kwa upande mwingine, baadhi ya Waadventista wanaweza kuchagua kutokusherehekea Pasaka kwa sababu wanajisikia vibaya kutokana na asili ya kipagani ya baadhi tamaduni zake. Tena, hii haimaanishi kwamba hawasherehekei Ufufuo—wanachagua kufanya hivyo kwa njia nyingine isiyohusisha vipengele vya kitamaduni vya Pasaka.
Ili kupata ufahamu kamili wa jinsi Waadventista wanavyofikiria kuhusu Pasaka, angalia “Je, Waadventista Wa Sabato Wanasherehekea Pasaka?”
Ni siku kuu gani waadventista husherehekea?
Photo by Ian Schneider on Unsplash
Kama tulivyotaja, Kanisa la Waadventista Wa Sabato halina sheria rasmi kuhusu siku kuu tunazosherehekea. Badala yake, tunachagua kama tutasherehekea likizo fulani kulingana na dhamiri zetu binafsi.
Utakuta kwamba wengi wa Waadventista wanasherehekea siku kuu maarufu kama Krismasi na Mwaka Mpya. Pia tunashiriki katika siku kuu za kitaifa – Shukrani na Siku ya Nne ya Julai kwa wale waishio nchini Marekani.
Na kama tulivyotaja katika makala haya, kusherehekea Ijumaa Njema na Pasaka ni jambo la kawaida pia miongoni mwa Waadventista.
Lakini siku kuu nyingi, hutegema sana na utamaduni. Ikiwa siku kuu fulani inalingana na kanuni tunazoelewa kutoka kwa Biblia, tutafurahia mazoea hayo ya kitamaduni. Tunaweza hata kuunganisha mazoea hayo na imani zetu za kidini ndani yake.
Ili kufahamu jinsi hii inavyoonekana na likizo nyingine,
Kanuni za Kibiblia katika kushika siku kuu
Unapofikiria ikiwa utaadhimisha siku kuu fulani, jiulize:
- Je, siku kuu hii inahusianaje na imani yangu? (Yohana 4:24; 1 Wathesalonike 5:5; 1 Yohana 1:6).
- Kuadhimisha siku kuu hii kunawezaje kuathiri tabia yangu? (Wagalatia 5:13-14; Warumi 12:1-2).
- Kuadhimisha siku kuu hii kunawezaje kuathiri jinsi ninavyowatendea wengine? (Wafilipi 2:3-4; Warumi 12:10-13).
- Kuadhimisha siku kuu hii kunawezaje kuathiri uhusiano wangu na Mungu? (Mathayo 6:33; Warumi 8:7-10)
Kurasa zinazohusiana
- “Lent,” Encyclopedia Britannica. [↵]
- “Ash Wednesday,” Encyclopedia Britannica. [↵]
- “Sacrament,” Merriam-Webster Dictionary. [↵]
- “Sacraments,” Ellen White Estate. [↵]
- “Palm Sunday,” Encyclopedia Britannica. [↵]
- Ibid. [↵]
- Ibid. [↵]
- Ibid. [↵]
- “Catholic Activity: Blessed Palms in the Home,” Catholic Culture. [↵]
- “Good Friday,” Encyclopedia Britannica. [↵]
- Crawford, Benna, “How Do Catholics Celebrate Good Friday?” Classroom. [↵]
Majibu Zaidi
Jinsi Waadventista Wanavyoshughulikia Kifo na Mazishi
Mazishi mengi ya Waadventista wa Sabato yanafanana na yale ya madhehebu mengine ya Kiprotestanti, kama vile Wamethodisti, Wabatisti, au Wapresbiteri, lakini unaweza kupata tofauti chache au taratibu za pekee.
Filamu za Kiadventista: Mahali Imani na Filamu Zinapokutana
Tangu mwanzo, lengo la Kanisa la Waadventista wa Sabato limekuwa kueneza kweli ya Mungu katika Biblia.
Ni nini Mtaalam wa Matibabu wa Kiadventista?
Mmishonari wa matibabu katika Kanisa la Waadventista ni mtu anayejali mahitaji ya matibabu ya watu kama njia ya kuonyesha upendo wa Yesu.
Chakula cha Pamoja Katika Kanisa la Kiadventista: Mahali Ambapo Chakula na Urafiki Vinakutana
Mara nyingi, kawaida kwenye ratiba inayotofautiana kutoka mara moja kwa wiki hadi mara moja kwa mwezi hadi mara moja kwa robo, kanisa la Waadventista litakuwa na “karamu za ushirika,” mara nyingi zikiitwa chakula cha mchana cha pamoja.
Je, Mahubiri ya Waadventista wa Sabato Yako Namna Gani?
Karibu katika kila Kanisa la Waadventista wa Sabato, mahubiri ndiyo kitovu cha ibada kuu—kama ilivyo kwa madhehebu mengi ya Kikristo ya Kiprotestanti.
Wasimamizi wa Waumini Wana Nafasi Gani Ikilinganshwa na Wachungaji?
Neno “Usimamizi wa kidini” linatokana na neno la Kigiriki laikos, ambalo maana yake ni “wa watu.”
Muundo wa Uongozi wa Kanisa la Waadventista wa Sabato.
Kanisa la Waadventista wa Sabato lina mfumo wa uwakilishi unaounganisha makanisa yake zaidi ya 90,000 ulimwenguni na kuwapa washiriki wake nafasi katika kufanya maamuzi.
Kitabu cha Nyimbo cha Waadventista Wa Sabato
Kitabu cha nyimbo cha Waadventista wa Sabato ni kitabu cha nyimbo kinachotumiwa ulimwenguni kote na makanisa mengi ya Waadventista wakati wa ibada zao.