Waadventista Wasabato wanaamini nini kuhusu Biblia?

Biblia ndiyo msingi wa kila kanuni na mafundisho ya Waadventista wa Sabato. Inamfunua Mungu na ni mamlaka yetu ya juu katika maswala yote yanayohusiana na maadili, mafundisho, wokovu, na asili na kusudi la maisha yenyewe (Isaya 8:20).

Kwa kweli, ilikuwa kujifunza Biblia kwa kina kuliko chochea harakati za Uadventista ambayo baadaye ikawa Kanisa la Waadventista wa Sabato.

Ukurasa huu unaeleza jinsi Waadventista wanavyoipatia kipaumbele Biblia na kutumia Maandiko ndani yake. Itajumuisha:

• Jinsi ambavyo Biblia ni Neno la Mungu
• Kwa nini tunahitaji Biblia
• Vitabu vya Biblia ambavyo Waadventista wanavikubali
• Nafasi ya Biblia katika kuanzisha Kanisa la Waadventista
• Jinsi tunavyoithamini Biblia leo
• Ikiwa tunasoma toleo fulani la Biblia au tafsiri
• Kama tuna Biblia yetu wenyewe

Biblia Inakuwaje Neno la Mungu?

Photo by Humble Lamb on Unsplash

Waadventista wanaamini kwamba Biblia ni Neno la Mungu lililoandikwa kwa sababu Mungu aliwaongoza waandishi wake ili wafunue ukweli kuhusu Yeye mwenyewe, historia, wokovu, na sehemu za siku za usoni Anazotaka tuzijue (2 Petro 1:21). Pia inatupa kanuni Zake kwa maisha yenye kuridhisha (Yohana 10:10, Mathayo 4:4).

Tunakubali kile kinachoitwa “uvuvio wa mawazo,” tofauti na “uvuvio wa maneno.

Lakini hii inamaanisha nini?

Hii maana kwamba Mungu hakutoa maagizo ya moja kwa moja ya maandiko ya Biblia kwa waandishi.

Hawakuwa tu vinasa sauti vilivyo chukua maandishi kutoka mbinguni, ingawa katika baadhi ya visa, waandishi fulani walionywa kuandika dhana neno kwa neno (kawaida ikitanguliwa na “Asema Bwana”).

Kwa kawaida, hata hivyo, wale waliokuwa “wamevuviwa na Roho Mtakatifu” waliandika kweli ambazo Mungu aliwapa, wakitumia sauti na mtindo wao wenyewe na wakiweka ndani ya muktadha wao wa kitamaduni na kihistoria (Yeremia 3:20; 2 Petro 1:21).

Uvuvio wa fikra unaelezea aina mbalimbali za mitindo inayopatikana katika Biblia—kutoka kwa mashairi ya Daudi katika Zaburi hadi maandishi ya kitheolojia ya mtume Paulo. Vitabu vyote hivi viliandikwa kwa mitindo ya waandishi binafsi huku Roho Mtakatifu akiwaongoza.

Mungu aliwaongoza waandishi wa umri, tabia, mitazamo, jinsia, hali za kijamii, na hali za kiuchumi tofauti ili tuweze kujifunza kumhusu kutoka maoni na hali tofauti:

“Kila andiko, lenye pumzi ya Mungu, lafaa kwa mafundisho, na kwa kuwaonya watu makosa yao, na kwa kuwaongoza, na kwa kuwaadibisha katika haki” (2 Timotheo 3:16 NKJV).

Hivi ndivyo Msingi wa Kwanza wa imani ya Kanisa la Waadventista Wa Sabato inavyoeleza kipaumbele cha Biblia:

Endelea kusoma ili kuelewa zaidi kuhusu jinsi Waadventista wa Sabato wanavyoitazama Biblia.

Kutokosea kwa Maandiko

Photo by Scott Graham on Unsplash

Kwa sababu tunaamini Biblia ni Neno la Mungu, Waadventista wanakubali kutokosea kwa Maandiko (Zaburi 119:160; Yohana 17:17).

Hii humaanisha kwamba kile Biblia inachofundisha kuhusu historia, wokovu, unabii, na matukio ya siku za mwisho ni sahihi daima.

Wakati huo huo, tunaelewa kwamba inawezekana makosa madogo ya kunakili yametokea. Baada ya yote, Biblia uliyo nayo ni nakala tu ya nakala ya hati asilia.

Hata hivyo, tofauti hizi daima zimekuwa ndogo na kamwe hazijabadilisha maana muhimu ya maandiko. Mungu kamwe hangeruhusu hilo litokee.

Kanuni za msingi katika Maandiko zinasimama imara. Ni ufunuo kamili wa Mungu wa mapenzi yake kwa wanadamu (Zaburi 19:7–9).

Waadventista pia wanaamini kwamba Biblia ni hati yenye kujithibitisha yenyewe, ikimaanisha kuwa inaweza kujithibitisha kuwa ni ya kweli na inayoweza kuaminika.

Kwa mfano, unabii mwingi katika Maandiko ulitimia karne nyingi baadaye. Mifano unabii huu inapatikana katika Danieli 2 na 7. Na tukirudi nyuma leo, tunaweza kuona kwamba mambo haya yalitokea kama Maandiko yalivyotabiri.

Hata unabii wa Agano la Kale kuhusu kuja kwa Masihi—ambao Yesu alitimiza kikamilifu—hutoa ushahidi wenye nguvu kwa ukweli wa Maandiko.¹

Kama Yesu alivyosema:

“Na sasa nimewaambia kabla haijatokea, kusudi litakapotokea mpate kuamini” (Yohana 14:29, NKJV).

Maandiko yanajithibitisha yenyewe kwa njia nyingine pia, ikiwa ni pamoja na athari yenye nguvu na binafsi inayoweza kuwa nayo kwa watu wanaokubali mafundisho yake (Waebrania 4:12).

Biblia inajithibitisha yenyewe kama Neno la Mungu kwa wale walio tayari kukubali na kujifunza kutoka katika mafundisho yake.

Lakini kwa nini ni muhimu sana?

Kwa nini tunahitaji Biblia?

Photo by Ben White on Unsplash

Tunahitaji Biblia kwa sababu ndiyo njia ambayo Mungu ameitumia kwa maelfu ya miaka kutufundisha kweli na siri ambazo hatuwezi kujifunza wenyewe (Waefeso 1:9; Wakolosai 1:26).

Ndio, tunaweza kujifunza kitu kuhusu Mungu kutoka katika asili. Kwa kweli, Biblia inafundisha tunaweza kuhakikisha uwepo wake na mambo fulani kumhusu kutoka ulimwengu alioumba (Warumi 1:20–21).

Hata hivyo, kuna mambo mengi kuhusu Mungu ambayo hatuwezi kujifunza kutoka katika asili, hasa kwa sababu imeharibiwa na dhambi (Mwanzo 3:17–18; Warumi 8:22). Ndio maana ukweli huu kuhusu Mungu unapaswa kutangazwa kwetu.

Kwa mfano, tunajuaje kwamba tunaweza kupata na wokovu na uzima wa milele katika Yesu kwa imani? Biblia inatuambia:

“Hali tukijua ya kuwa mwanadamu hahesabiwi haki kwa matendo ya sheria, bali kwa imani Kristo Yesu; sisi tulimwamini Kristo Yesu ili tuhesabiwe haki kwa imani ya Kristo, wala si kwa matendo ya sheria; maana kwa matendo ya sheria hakuna mwenye mwili atakayehesabiwa haki” (Wagalatia 2:16, NKJV).

Hii ni kweli ambayo asili yote, mantiki, akili, au sayansi haiwezi kutufundisha kamwe.

Mafundisho mengine pia—kama kurudi mara ya pili kwa Kristo (Matendo 1:10–11; Ufunuo 1:7; Yohana 5:28–29)—haviwezi kamwe kugunduliwa na akili ya binadamu au utafiti wa asili pekee. Ukweli huu lazima ufunuliwe kwetu katika Biblia.

Biblia ni muhimu pia kwa sababu inatuambia mahali ambapo mapambano kati ya wema na uovu – ambayo Waadventista wanaita “Pambano Kuu” – yalianza.

Uovu ulianza kwa sababu ya uasi mbinguni uliofanywa na kiumbe halisi anayejulikana kama Lusifa au Shetani.²
Mwanzo 3 hutuonyesha jinsi uovu huo ulivyoingia ulimwenguni mwetu kupitia uchaguzi wa Adamu na Hawa kutenda dhambi.

Hatungeelewa mandhari muhimu haya ya historia na maisha yetu leo kama hatungekuwa na Biblia kutufunulia.

Ni vitabu vingapi vya Biblia ambavyo Waadventista wanavikubali?

Kama walivyofanya Waprotestanti wengi, Waadventista wa Sabato wanaamini vitabu vyote 66 vya Biblia, vya Agano la Kale na Agano Jipya, vinajumuisha Neno la Mungu na vimevuviwa sawasawa (2 Timotheo 3:16, 2 Petro 1:21).

Hata hivyo, kuamini kwamba vitabu vyote vya Biblia ni Neno la Mungu haimaanishi kwamba kila maagizo maalum bado yanatumika leo.

Kwa mfano, Waadventista hawafuati sheria za Agano la Kale kuhusu jinsi ya kushughulikia wale wenye ukoma (Mambo ya Walawi 13). Maelekezo yaliyotolewa kwa Wana wa Israeli wakati huo yalikuwa yamevuviwa. Na kanuni za usafi na usafi nyuma ya maelekezo hayo zilikuwa zimevuviwa pia. Lakini tunazitumia leo kwa namna tofauti na wakati huo.

Wakati wanashughulika na sura za Maandiko ambapo muktadha na umuhimu lazima uamuliwe, Waadventista hutumia dhana ya “ukweli wa sasa,” wazo kwamba wakati fulani katika historia takatifu, kweli fulani zina umuhimu na umuhimu maalum. Mipango ni ya milele, lakini utekelezaji halisi unaweza kutofautiana.

Tazama mifano hii:

• “Ukweli wa sasa” wakati wa Nuhu ulikuwa kwamba gharika kuu inakuja – kwa hivyo, ingia kwenye safina (Mwanzo 6:5-8:1). Mwanzo 6 bado ni kweli kwa sababu gharika ilitokea, lakini maagizo yake ya kujenga safina hayahusiani na sisi leo.
• Wakati wa Yohana mbatizaji, “Ukweli wa sasa” ilikuwa “Tubuni, kwa maana ufalme wa mbinguni umekaribia” (Mathayo 3:2, NKJV). Alikuwa anawaandaa watu kupokea Yesu wakati wa kuja kwake mara ya kwanza.

Leo, Waadventista wanaamini kwamba ujumbe wa malaika watatu wa Ufunuo 14:6–12 ni “ukweli wa sasa” kwa sababu ni ujumbe wenye uhalisia na umuhimu maalum kwa nyakati tunazoishi.

Biblia ilikuwa na nafasi gani katika uundaji wa Kanisa la Waadventista wa Sabato?

Photo by Priscilla Du Preez on Unsplash

Usomaji wa Biblia kwa bidii ulikiongoza kikundi kidogo cha watu katikati ya miaka ya 1800 kusoma Biblia na hatimaye kuanzisha Kanisa la Waadventista Wa Sabato. Mafundisho yetu yote yanatokana na utafiti huu wa Biblia.

Lakini kwanza turudie kidogo historia.

Mawazo ya Ufahamu huko Ulaya yaliathiri wengi katika Ulaya na Amerika Kaskazini kuanzia 1715–1789. Harakati hii ilihamasisha wazo kwamba mawazo ya binadamu, akili, na sayansi zingeweza kutatua matatizo yote ya binadamu.

Wakati huo, kwenda kanisani ilikuwa imekuwa zaidi ya desturi na ibada badala ya njia ya kukua kiroho. Wale ambao walikuwa wamepata kuridhika walianza kutafuta mawazo mengine, ikiwa ni pamoja na yale ya zama za Mwangaza. Walijigeukia wenyewe, badala ya kumtegemea Mungu, kwa majibu ya matatizo yao makubwa zaidi.

Lakini mwanzoni mwa karne ya 19, shauku mpya ilitokea katika Maandiko na katika unabii wake wa nyakati za mwisho. Hii ilikuwa kwa sababu watu sehemu wangeweza kuona matumaini ya Mwangaza hayafanyi kazi. Nchini Marekani, shauku hii mpya katika Biblia ilisababisha Uamsho Mkuu wa Kwanza na wa Pili, uamsho mkubwa ndani ya makanisa ya Kikristo.

Kundi moja la Wakristo, walioitwa Wafuasi wa miller kutokana na kiongozi wa William Miller, hata waliamini kwamba Yesu Kristo angekuja tena mwaka wa 1844.

Lakini hilo halikutokea – tukio tunaloliita Kukatishwa Tamaa Kukuu – kikundi kidogo cha Wakristo huko New England kiliendeleza utafiti wa dhati wa Biblia, wakijiuliza walipokosea Wafuasi wa Miller.

Kupitia miaka mingi ya kusoma Biblia kwa bidii—ikiweka umakini mkubwa katika unabii wa siku za mwisho—walianzisha mafundisho ambayo hatimaye yalipelekea kuanzishwa kwa dhehebu la Waadventista wa Sabato.

Waadventista walianza na bado ni waamini wa dhana ya Matengenezo ya sola scriptura, ambayo inamaanisha “Maandiko pekee.” Wanakiamini “Biblia pekee” kama msingi wa imani, badala ya kutumia mila na mafundisho ya mababa wa kanisa wa awali kutunga mafundisho na imani.

Imani za Waadventista zimejengwa imara katika Neno la Mungu. Hii ni pamoja na imani wanazoshiriki na makanisa mengi ya Kikristo mengine, kama vile Utatu (Mathayo 28:19; Luka 3:22; 2 Wakorintho 13:14) au wokovu kwa njia ya imani katika Kristo pekee (Warumi 3:27–28; 4:1–13). Na zile ambazo ni za pekee kwa Waadventista—Sabato (Mwanzo 2:1–3; Kutoka 20:8–11; Mathayo 12:8) au hukumu ya uchunguzi inayofanyika katika patakatifu pa mbinguni (Danieli 7:9–27; 8:14; Waebrania 8:1–2).

Na pia ilikuwa kupitia kujifunza kwao Biblia, hasa vitabu vya Danieli na Ufunuo, ndipo walipata wito na sababu ya uwepo wao.

Mpaka leo hii, Waadventista wa Sabato wanachunguza Maandiko ili kujifunza zaidi na kutafuta kuelewa ukweli kwa kina.

Jinsi Waadventista wa Sabato wanavyoichukulia Biblia leo?

Photo by Ben White on Unsplash

Waadventista wanachukulia Biblia kama msingi wa imani zetu zote— lakini sio imani tu kama uumbaji wa ulimwengu, asili ya uzima, au tumaini la wakati ujao wa milele pamoja na Yesu. Biblia pia hutusaidia kumfahamu Mungu kwa jinsi alivyo kweli.

Kupitia visa vya Biblia katika Agano la Kale na Agano Jipya, tunamwona Mungu akiwa na upendo usiobadilika na huruma kwa watu na shauku Yake ya kubadilisha maisha yetu.

Tunapoona tabia ya Mungu ikionekana kupitia kanuni za Biblia, pia tunajifunza jinsi ya kuishi siku kwa siku.

Biblia inajibu maswali kama:

• Ninapaswa kuitikiaje ninapodhulumiwa?—Warumi 12:9; Mathayo 5:11–21; Luka 6:27
• Ninapaswa kuwatendeaje wahitaji?—Methali 14:31; Luka 14:14; 1 Wakorintho 10:23–24
• Je, ninapaswa kulipa kodi yangu?—Luka 10:25
• Je, ni kosa kuwa na tamaa ya kingono kwa mtu ambaye sio mke wangu, hata kama sina uhusiano wa kingono na mtu huyo?—Mathayo 5:28
• Matendo gani Biblia inapinga?—Wagalatia 5:19–21
• Biblia inasemaje kuhusu pesa?—Luka 12:15; 1 Wakorintho 6:10; Waebrania 13:5; 1 Timotheo 6:10

Ingawa kuna mifano mingi ya Biblia kutupa maelekezo maalum, hii haimaanishi kwamba inatoa maelezo kwa kila hali. Kwa mfano, Biblia hakika haina kitu maalum cha kusema kuhusu kutumia muda mwingi kwenye mitandao ya kijamii.

Badala yake, majibu tunayotafuta yameandikwa kwa mfumo wa kanuni.

Maandiko yanazungumzia jinsi ya kutumia muda wetu vizuri (Waefeso 5:15–17; Wakolosai 4:5). Na pia yanaonyesha mambo ambayo tunapaswa kuzingatia (Wafilipi 4:8). Kanuni hizi zinaweza kutumika kusaidia mtu na swali la ni muda gani utumike kwenye mitandao ya kijamii.

Na huu ndio uzuri wa kanuni za Biblia. Zinaweza kutumika wakati wote, kwenye tamaduni, na mazingira tofauti.

Ni toleo gani la Biblia au tafsiri wanayoisoma Waadventista?

Hakuna toleo maalum la Biblia au tafsiri ambayo Waadventista wanazingatia zaidi kuliko nyingine. Badala yake, tunatambua kwamba matoleo tofauti yana madhumuni tofauti. Mwishowe, jambo muhimu zaidi ni kusoma toleo la Biblia linalokuchochea kurudi kwenye Neno la Mungu.

Kwa mfano, Toleo la King James (KJV) la Biblia linaweza kuonekana kuwa gumu sana kusoma kwa watu fulani, hivyo ni bora kusoma Toleo la New King James (NKJV) au Toleo la English Standard (ESV) badala ya kuweka Biblia mbali kabisa kwa sababu ni ngumu sana kuisoma.

Tafsiri tofauti za Biblia zinaweza kuwa na manufaa kwa madhumuni tofauti pia. Baadhi ya tafsiri, kama vile Toleo la King James au Biblia ya New American Standard (NASB) ziko karibu na maandishi ya awali, hivyo kufanya ziwe na manufaa kwa utafiti wa kina.

Kwa upande mwingine, maelezo ya Biblia kama Clear Word, the Message, au the Living Bible ni mazuri kwa kusoma kwa ajili ya ibada.

Je, kuna Biblia ya Waadventista?

Hapana, hakuna “Biblia ya Waadventista.” Tunatumia Biblia ile ile ambayo madhehebu mengine mengi ya Kikristo ya Kiprotestanti hutumia.

Baadhi ya watu wanaweza kuuliza swali hili kwa sababu wamesikia kuhusu Ellen G. White, mmoja wa waanzilishi na viongozi wa mapema wa Uadventista, ambaye aliandika idadi kubwa ya vitabu, makala, na barua.

Photo by Jez Timms on Unsplash

Kanisa la Waadventista Wa Sabato linakiri kwamba Ellen White alikuwa na karama ya unabii, lakini haturuhusu maandishi yake yapewe kipaumbele kuliko Biblia. Yanatuongoza kuelekea kwenye Biblia na kutupa mwongozo katika masomo yetu.

Kama Wakristo wengine wengi, Waadventista pia hutumia maoni na Biblia zenye maelezo ya kujifunzia. Tumechapisha Biblia zenye maelezo ya kujifunzia yenye maandishi ya Ellen White, kama vile Remnant Study Bible or the Mission Study Bible.

Vyombo hivi havichukui nafasi ya Biblia; vinatusaidia tu kujifunza Biblia na kumjua Mungu kwa kina zaidi.

Biblia inatuonyesha Mungu ni nani.

Ni rahisi kufikiria Biblia kama kitabu cha mafundisho au mkusanyiko wa mafundisho.

Lakini Biblia inaenda zaidi ya mwongozo wa maadili na theolojia. Inatuambia kisa—kisa cha watu wa Mungu na jinsi walivyoporomoka kuingia katika uovu na jinsi Mungu anavyowarejesha kwenye kusudi lake la mwanzo kwa ajili yao.

Na kupitia hadithi hiyo, tunamjua Mungu kwa jinsi alivyo—Mungu wa upendo usiobadilika.

Unataka kumjua zaidi kupitia Biblia?

Kurasa zinazohusiana

1. Isaiah 53; Isaiah 7:14; Isaiah 9:6–7; Micah 5:1–3; Psalm 22:1–2 [↵]
2. Revelation 12:7–9; Ezekiel 28:12–15; James 4:17; Luke 10:18–20 [↵]

Majibu Zaidi