Sote tunajua kwamba hatuwezi kuishi bila maji.

Huzima kiu yetu na hutuweka na unyevu ndani ya miili yetu. Na pia ni muhimu kwa usafi na utakaso wa nje.

Lakini je, unajua kwamba sifa za utakaso za maji pia zimetajwa katika Biblia? Na kwa sababu maji ni hitaji la msingi katika maisha yetu, Yesu mara nyingi hutumia maji kama mfano wa jinsi Anavyotutunza na kutusaidia kustawi.

Kutambua umuhimu wa maji kwa ustawi wetu wa kimwili, kiakili, na kiroho, Waadventista wa Wasabato wanachukulia maji kama sehemu isiyoweza kutengwa ya ujumbe wetu wa afya.

Hebu tujifunze zaidi kwa kuangalia:

• Kwa nini tunahitaji maji na jinsi yanavyotunufaisha
• Kiasi cha maji tunachohitaji
• Maji katika ujumbe wa afya wa Kiadventista
• Biblia inasema nini kuhusu maji

Ingawa tayari tunajua umuhimu wa maji katika afya yetu, hebu tuangalie baadhi ya sababu zake.

Kwa nini tunahitaji maji na jinsi yanavyotunufaisha

Photo by Bluewater Sweden on Unsplash

Takriban asilimia 60 ya mwili wa binadamu umeundwa na maji, hivyo kuhakikisha mwili unapata maji ya kutosha ni sehemu muhimu kwa ajili ya miili yenye afya.¹

Bila maji, shughuli nyingi muhimu za mwili zingeweza kusimama. Shughuli kama vile:²

• Lishe: Maji yenyewe ni kirutubisho muhimu kwa uhai wa kila seli ya mwili na hufanya kazi kama nyenzo ya ujenzi. Pia hufanya kazi kama njia ya kusafirisha wanga na protini kwenye damu.
• Udhibiti wa joto la mwili: Maji hudhibiti joto la ndani la mwili kupitia jasho na kupumua.
• Uondoaji wa taka: Maji husaidia kuondoa taka mwilini, hasa kupitia kukojoa.
• Kulinda tishu nyeti: Maji hufanya kazi kama kinga dhidi ya mshtuko ili kuzuia majeraha kwenye ubongo, uti wa mgongo, na kijusi. Pia husaidia kulainisha jointi.

Faida nyingine chache za kuwa na maji mwilini ni pamoja na:³

• Kuzima kiu
• Kulainisha maungio (joint) na kuvifanya viwe na afya
• Kuzuia mawe kwenye figo
• Kuchangamsha akili
• Kudumisha shinikizo la damu lenye afya
• Kutusaidia kudumisha uzito wa mwili wenye afya
• Kuongeza hali yetu ya furaha

Jacqueline Chan, MD, mmoja wa watafiti wenza wa Utafiti wa Afya wa Kiadventista katika Shule ya Tiba ya Loma Linda, anaripoti kwamba kunywa maji ya kutosha pekee kunaweza kupunguza kwa kiasi kikubwa hatari yetu ya kupata magonjwa ya moyo, kiharusi, na matatizo mengine mengi ya kiafya.⁴

Kwa faida hizi zote za maji zilizothibitishwa kisayansi, unaweza kujiuliza ni kiasi gani unahitaji ili kuwa na afya njema.

Mwili wako unahitaji kiasi gani cha maji?

Kiwango bora cha unywaji wa maji kwa siku ni takriban vikombe 15.5 kwa wanaume na vikombe 11.5 kwa wanawake.⁵ Lakini kabla hujafikiri kwamba hiyo ni zaidi ya unavyoweza kunywa, tafadhali kumbuka kwamba baadhi ya maji haya yanapatikana kupitia vimiminika vilivyomo kwenye vyakula kama matunda na mboga. Baada ya kuzingatia kiasi cha maji tunachopata kutoka kwenye chakula, watu wazima wenye afya wanahitaji takriban glasi 8 za maji.

Idadi hii itategemea mambo kama vile kiwango cha shughuli, kiasi cha jasho, hali ya hewa, n.k.

Tabia nzuri inayoweza kukusaidia kunywa maji zaidi ni kuwa na chupa ya maji ya ujazo wa nusu lita au lita ambayo unajaza tena siku nzima. Lenga kunywa chupa 4 za nusu lita au chupa 2 za lita moja. Hii ni njia rahisi ya kufuatilia kiasi cha maji unachokunywa na kukusaidia kufikia mahitaji yako ya maji ya kila siku.

Unawezaje kujua kama hufikii kiwango chako cha unywaji wa maji wa kila siku?

Ndiyo, unaweza kupata kiu, maumivu ya kichwa, mkojo wenye rangi nzito, kufunga choo, au uchovu.⁶

Hata hivyo, kwa kunywa maji na kubaki na unyevu mwilini, unaweza kuepuka usumbufu huu na kusaidia mwili wako kufanya kazi yake ipasavyo.

Na zaidi ya kudumisha utendaji bora wa mwili, matibabu ya maji (yanayojulikana pia kama tiba ya maji) hutumika kutibu magonjwa.

Watu duniani kote hutumia bafu za kubadilisha maji moto na baridi, sauna, vyumba vya mvuke, mazoezi ya ndani ya maji, bafu za madini, na matibabu ya barafu ili kupunguza maumivu, kusaidia uponyaji, kupambana na magonjwa, au hata kupunguza wasiwasi au changamoto nyingine za afya ya akili.

Na tafiti mbalimbali za kisayansi zinaunga mkono thamani ya tiba ya maji katika matibabu na kinga ya magonjwa na hali mbalimbali za kiafya zinazohusiana na mtindo wa maisha.⁷

Ni kwa sababu ya manufaa haya yote ndipo Waadventista wanaweka maji kama moja ya mambo yao nane muhimu kuhusu afya.

Waadventista wa sabato wanafundisha nini kuhusu maji?

Photo by Andrea Piacquadio

Pamoja na lishe bora, mapumziko, mazoezi, hewa safi, na kanuni nyingine za maisha yenye afya, Kanisa la Waadventista wa Sabato linasisitiza umuhimu wa maji katika matumizi yake yote.

Hii ni kwa sababu Waadventista wanafundisha utunzaji wa afya kamilifu ya mtu.

Afya kamilli ya mtu inasisitiza kwamba afya ya kiroho, kimwili, kiakili, na kihisia zote ni muhimu na zinaweza kuathiriana.

Kwa kuwa wataalamu wa afya wanakubaliana juu ya umuhimu wa kunywa maji, ni sahihi kabisa kujumuisha maji katika picha kamili ya ustawi.

Lakini zaidi ya afya ya kimwili, Kanisa la Waadventista wa Sabato linaweka wazi kwamba maji ni sehemu muhimu ya afya yetu ya kiroho pia.

Idara ya Shule ya Sabato ya Mkutano Mkuu wa Waadventista hata ilifanya somo la Biblia la siku saba kuhusu maji mwaka 2010 lililoangazia faida za kimwili za maji na umuhimu wake wa kiroho. Inazungumzia Yesu kama maji ya uzima. Na kila tunapohakikisha tunakunywa maji safi na safi, tunakuwa mawakili wazuri wa miili ambayo Mungu ametupa.

Maji ni sehemu muhimu sana ya Kanisa la Waadventista wa Sabato la sasa. Sasa, hebu tuangalie jinsi washiriki wa Kanisa la Waadventista wa Sabato walivyokumbatia nafasi muhimu ya maji tangu katikati ya miaka ya 1800.

Maji yaliingiaje katika ujumbe wa afya wa Kiadventista kwa mara ya kwanza?

Ellen White, mmoja wa waanzilishi mashuhuri wa Kanisa la Waadventista wa Sabato na mtetezi wa mageuzi ya afya, aliandika sana kuhusu jinsi ya kuwa mawakili wazuri wa miili na akili zetu. Katika ushauri wake kuhusu lishe, afya, na mtindo wa maisha, mara nyingi alitaja umuhimu wa maji. Alisisitiza kuwa ni njia ya kutufanya kuwa na afya njema na kutambua utunzaji wa Mungu kwa uumbaji Wake.

Katika kitabu chake Huduma ya Uponyaji, kimojawapo cha vitabu vyake maarufu kuhusu afya na ustawi, aliandika:

“Katika afya na ugonjwa, maji safi ni mojawapo ya baraka bora kabisa kutoka mbinguni. Matumizi yake sahihi huleta afya. Ni kinywaji ambacho Mungu alitoa ili kutuliza kiu cha wanyama na wanadamu. Yanaponywewa kwa wingi, husaidia kukidhi mahitaji ya mwili na kusaidia asili kupambana na magonjwa.”⁸

Na alikuwa sahihi.

Leo, tunajua kwamba mwili unapopata maji ya kutosha, viungo vyetu hufanya kazi vizuri zaidi, damu yetu husafiri vizuri zaidi, na akili zetu zinaweza kufikiri kwa uwazi zaidi.⁹

Kwa Ellen White, maji hayakuwa muhimu tu kwa ajili ya unywaji bali pia kwa usafi na hata tiba na matibabu ya magonjwa.

Usafi

Photo by CDC on Unsplash

Ulinzi wa kwanza dhidi ya kuenea kwa magonjwa uko katika mazoea mazuri ya usafi. Ingawa wazo hili linakubalika sana leo, lilikuwa la kimapinduzi au hata la utata kabisa katika siku za Ellen White (karne ya 19, katikati hadi mwishoni).

Huduma ya maji ya ndani majumbani haikupatikana kwa watu wengi, na kuoga mara kwa mara au kufua nguo kikamilifu hakukuwa desturi ya kawaida.

Kwa sababu hii, alieleza wazi katika maandishi yake kwamba matumizi ya maji kwa ajili ya usafi ni muhimu kabisa:

“Asubuhi unapoamka, watu wengi wangenufaika kwa kuoga kwa kutumia sponji au kuosha mikono. Hii itaondoa uchafu wote kutoka kwenye ngozi, na kuiweka ngozi ikiwa na unyevu na laini, hivyo kusaidia mzunguko wa damu. Watu wenye afya hawapaswi kabisa kupuuza kuoga mara kwa mara. Iwe mtu ni mgonjwa au mzima, kupumua kunakuwa kwa urahisi na kwa ukamilifu zaidi kwa kuoga. Akili na mwili vyote vinatiwa nguvu…. Kuoga ni mtulizaji wa mishipa ya fahamu.”¹⁰

Sasa ni nani angepinga kwamba kuoga kwa maji ya moto kunaweza kutuliza mishipa iliyochoka na kutusaidia kupumzika baada ya siku yenye shughuli nyingi? Lakini wakati huo, mambo yalikuwa tofauti. Kwa kweli, haikuwa hadi mwishoni mwa miaka ya 1800 ndipo madaktari walianza kuosha mikono yao mara kwa mara kati ya wagonjwa!¹¹

Tiba maji

Wakati maji yanapotumika katika kuzuia magonjwa na matibabu ya maradhi, inaitwa Tiba-maji. Na Ellen White mara nyingi alipendekeza matumizi yake katika sanitariamu mbalimbali za Waadventista (vituo vya afya).

Moja ya matibabu ya kawaida ya maji ilikuwa kuoga kwa kubadilisha maji ya moto na baridi. Kila mara mgonjwa alipokuwa anaumwa au ana homa, alifanyiwa matibabu ya maji ya moto na baridi ili kuchochea uzalishaji wa seli nyeupe za damu na kusaidia mwili kupambana na maambukizi. Wakati wa matibabu haya, mgonjwa alibadilisha kati ya kuoga maji ya moto na baridi.

Siku hizi, njia zinazotumika kupambana na maambukizi zimebadilika, na ingawa tiba ya maji bado ipo, pia tuna dawa na antibiotiki ambazo hazikuwepo katikati ya karne ya 19.

Lakini tiba ya maji bado ni njia muhimu ya matibabu kwa magonjwa mengi ya mwili na inaweza hata kufanya kazi pamoja na huduma za kisasa za matibabu.¹² Unywaji wa maji, usafi, na matibabu ya maji ya moto/baridi bado yanaweza kusaidia leo.

Sasa, hebu tuangalie Biblia inasema nini kuhusu maji, na mafundisho mbalimbali ya kiroho tunayoweza kujifunza kutokana na masomo haya.

Biblia inasema nini kuhusu maji?

Maji yanatajwa mara 722 katika Biblia nzima,¹³ na kwa njia mbalimbali. Lakini hebu tuangalie baadhi ya matumizi maalum:

• Usafi
• Ubatizo
• Kutakasa/kusafisha
• Kuzima kiu/wokovu

Usafi na kuoga

Photo by Lubomirkin on Unsplash

Marejeo ya kwanza kuhusu kuoga ni marejeo ya kawaida katika kitabu cha Mwanzo. Watu walikuwa wanaosha miguu yao kabla ya kuingia ndani ya makazi baada ya kusafiri au kufanya kazi nje. Kutoa maji kwa ajili ya kuoshea miguu hii pia kulichukuliwa kama tendo la ukarimu wakati wa kuwapokea wasafiri ndani (Mwanzo 19:2; 24:32; 43:24).

Tunapata marejeo mahususi zaidi kuhusu kuoga, kuosha, na kudumisha usafi wakati wana wa Israeli walipokuwa wamekombolewa kutoka utumwani na walikuwa wanajifunza upya jinsi ya kujitawala kwa njia za kivitendo na zenye afya.

Miongoni mwa maagizo mengi ya kuepuka magonjwa na kudumisha afya, Mungu alijumuisha umuhimu wa kuosha nguo zao,¹⁴ pamoja na kujiosha wenyewe kwa maji ikiwa watakuwa najisi kwa njia ya ibada.¹⁵

Katika sehemu nyingine za Biblia, kuna marejeo ya kawaida kuhusu kuoga. Pia, mara kadhaa, umuhimu wake unaonekana kwa kile kinacho wakilishwa.

Kwa mfano, wakati Naamani alipokuwa anafuata maagizo ya nabii Elisha ili atakaswe ukoma wake kwa nguvu za Mungu, ilibidi aoge katika mto (2 Wafalme 5:14).

Yesu hata alizungumzia kuoga alipokuwa akieleza jinsi ilivyo muhimu kuwa safi ndani kama ilivyo muhimu kuwa safi nje (Yohana 13:10).

Ubatizo

Njia nyingine ambayo maji yanazungumziwa katika Biblia ni kuhusu ubatizo.

Ubatizo kwa kuzamishwa katika maji ni tendo la mfano la kufa kwa utu wako wa kibinadamu na kufufuliwa kuwa mtu mpya, mwenye haki kwa nguvu ya utakaso ya Yesu.

Yesu Mwenyewe alionyesha tendo hili la hadharani la kujitoa katika Biblia kwa kubatizwa katika mto Yordani na Yohana Mbatizaji (Yohana 1:29–34).

Ubatizo kwa kuzamishwa bado ni sherehe ya kujitoa katika makanisa ya Kikristo leo, ikiwa ni pamoja na Kanisa la Waadventista Wasabato.

Na ishara ya maji ya utakaso na usafi iko katikati ya yote haya. Inaonyesha nguvu ya Mungu ya urejeshaji, ikiwa ni tamko la hadharani kwamba mtu huyo anamkiri Yesu Kristo kuwa Mwokozi wake.

Utakaso na usafi

Sawa na mfano unaotumika katika ubatizo, Biblia pia inazungumzia maji kuhusiana na matukio yanayosafisha au kuondoa dhambi na magonjwa.

Mfano mmoja ni hadithi kuhusu Nuhu na safina.

Wakati wa maisha ya Nuhu, dunia ilikuwa imejaa dhambi kiasi kwamba watu wote, isipokuwa Nuhu na familia yake, walikuwa wamemkataa Mungu. Ili kuhifadhi wema duniani, na kuzuia wanadamu kuangamizana, Mungu alituma mafuriko—maji mengi—kusafisha dunia kutokana na uovu uliokuwa umeenea (Mwanzo 6–9).

Tunaweza pia kuangalia taratibu za Waisraeli walipokuwa wakiabudu kwenye hema ya kukutania jangwani, au baadaye katika hekalu huko Yerusalemu. Kabla ya kufanya taratibu zozote au kutoa dhabihu zozote zilizokuwa na maana ya nguvu na upendo wa Mungu wa kurejesha, makuhani waliagizwa kunawa mikono na miguu yao kwanza.

Hili halikuhakikisha tu kwamba walikuwa safi kimwili walipokuwa wakitekeleza majukumu yao hekaluni, bali pia lilikuwa ishara ya utakaso wa kiroho.

Mfano mwingine unahusiana na utakaso wa ugonjwa.

Katika kisa cha Naamani kilichotajwa awali, nabii Elisha alimwambia Naamani aoge mtoni. Lakini alipewa maagizo maalum ya jinsi ya kufanya hivyo. Ilibidi ajizamishe katika mto Yordani mara saba, na baada ya kuzama mara ya saba, Mungu alimponya kutoka kwenye ukoma (2 Wafalme 5:1–19)—ugonjwa uliokuwa unachukuliwa kuwa hauna tiba na “najisi” sana.

Matumizi halisi ya maji yalitoa maana kwa utakaso wa kiroho alioupata Naamani.

Kiu na wokovu

Biblia inazungumzia maji kama kitu cha lazima kwa kuridhisha kiu ya kimwili na kiu ya kiroho.

Baadhi ya mifano ya kiu ya kiroho ni pamoja na:

• “Basi, kwa furaha mtateka maji katika visima vya wokovu” (Isaya 12:3, SUV).
• “Mimi nitampa yeye mwenye kiu, ya chemchemi ya maji ya uzima, bure” (Ufunuo 21:6, SUV).
• “Wameniacha mimi, niliye chemchemi ya maji ya uzima” (Yeremia 2:13, SUV).
• “Naye mwenye kiu na aje; na yeye atakaye, na ayatwae maji ya uzima bure” (Ufunuo 22:17, SUV).

Yesu pia anajieleza kama maji ya uzima yanayotosheleza mahitaji yetu ya ndani kabisa. Tukio moja mashuhuri ni pale Yesu alipokutana na mwanamke kisimani (Yohana 4).

Mwanamke Msamaria alikuwa ameenda kisimani kuchota maji wakati wa joto la mchana. Alikuwa ametengwa kwa viwango kadhaa—kama Msamaria, alidharauliwa na Wayahudi, na kama mwanamke aliyekuwa na waume watano, alikuwa ametengwa katika jamii yake mwenyewe.

Kwa kweli, sababu iliyomfanya aende kisimani mchana wakati ambapo hakuna mwingine anayekwenda ilikuwa ili asikutane na mtu mwingine yeyote. Lakini Yesu alikuwa pale.

Baada ya mazungumzo mafupi, alimpa maji ambayo yangetuliza kiu ya roho yake milele:

“Yesu akajibu, akamwambia, Kila anywaye maji haya ataona kiu tena; walakini ye yote atakayekunywa maji yale nitakayompa mimi hataona kiu milele; bali yale maji nitakayompa yatakuwa ndani yake chemchemi ya maji, yakibubujikia uzima wa milele” (Yohana 4:13–14, SUV).

Na katika sura chache baadaye, Yesu alisema,

“Mtu akiona kiu, na aje kwangu anywe, Aniaminiye mimi, kama vile maandiko yalivyonena, mito ya maji yaliyo hai itatoka ndani yake” (Yohana 7:37–38, SUV).

Matumizi ya Biblia ya maji kama mfano hutusaidia kuelewa jinsi tunavyomhitaji Kristo ili tuishi kwa wingi, kama vile tunavyohitaji maji. Zaburi za Daudi ni mahali pazuri pa kuanzia:

“Kama ayala aioneavyo shauku mito ya maji.Vivyo hivyo nafsi yangu inakuonea shauku, Ee Mungu” (Zaburi 42:1, SUV).

Hakuna kitu kama hisia ya kunywa glasi ya maji baridi unapokuwa na kiu! Nafsi zetu hupata faraja, furaha, na utoshelevu huo huo tunapomtegemea Mungu.

Maji ni hitaji muhimu na kwa kweli hatuwezi kuishi bila maji, na ni rasilimali ambayo Mungu ameitoa kwa wingi—takriban asilimia 71 ya uso wa dunia umefunikwa na maji!¹⁶

Ukweli huu unaonyesha kwamba kama vile Mungu alituumba na kiu ya maji, pia ameutoa kwa wingi mahitaji hayo.

Vivyo hivyo, alituumba na hitaji la kupata upendo Wake na kumpenda Yeye, na ametimiza hitaji hilo kikamilifu kupitia Yesu Kristo.

Maji ni zawadi ya Mungu kwetu

Photo by Mariah Hewines on Unsplash

Hakuna shaka kwamba kunywa maji na kuyatumia kwa usafi ni muhimu kabisa kwa maisha yenye afya.

Njia ya kwanza na rahisi zaidi ya kutambua umuhimu wa maji ni kunywa zaidi!

Tunapojali miili na akili zetu, tunajiweka katika afya ya kiroho pia. Mwili wetu ni “hekalu la Roho Mtakatifu,” (1 Wakorintho 6:19-20, SUV) na sehemu ya kujali miili yetu ni kuwa safi na kuwa na maji ya kutosha.

Tunapokunywa maji kwa ajili ya afya ya mwili, inaweza kutukumbusha kwamba Mungu atatunza. Kama vile tunavyotegemea maji ili kuishi, ndivyo nafsi zetu zinavyomtegemea Mungu kwa amani, wingi, na wokovu.

Kitu rahisi, cha kawaida, na cha asili kama maji kinaweza kuwa na athari nyingi chanya katika maisha yetu. Tunapochagua kujitazama kwa mtazamo wa jumla—ikiwemo afya yetu ya kimwili, kiroho, kiakili, na kihisia—tunaweza kuishi maisha yanayomheshimu Mungu.

Unataka kuboresha afya yako na kujifunza zaidi kuhusu ujumbe wa afya wa Waadventista?

1. “The Water in You: Water and the Human Body,” Water Science School, USGS. [↵]
2. Ibid. [↵]
3. “Water and Healthier Drinks,” CDC. [↵]
4. Williams, DeWitt, “More Water Equals Proportionally Better Health, Say Church Health Leaders,” Adventist News. [↵]
5. “Water: How Much Should You Drink Every Day?” Mayo Clinic. [↵]
6. “Dehydration,” Cleveland Clinic. [↵]
7. “Frequent Sauna Bathing Reduces Risk of Stroke,” University of Finland; “Hydrotherapy,” Textbook of Natural Medicine (Fifth Edition), 2020;  “A Study of Hydrotherapy and Its Health Benefits,” International Journal of Research, vol. 1(8), 2014. [↵]
8. White, Ellen G., Ministry of Healing (Pacific Press Publishing Association, 1905), p. 237. [↵]
9. “How Much Water Should You Drink?” Harvard Health Publishing. [↵]
10. White, Christian Temperance and Bible Hygiene (Good Health Publishing Company, 1890), p. 106. [↵]
11. Little, Becky, “It Took Surprisingly Long for Doctors to Figure Out the Benefits of Hand Washing,” History; “‘Wash Your Hands’ Was Once Controversial Medical Advice,” National Geographic. [↵]
12. “Scientific Evidence-Based Effects of Hydrotherapy on Various Systems of the Body,” North American Journal of Medical Sciences. [↵]
13. https://www.christianpost.com/news/one-important-word-that-appears-in-the-bible-722-times.html [↵]
14. Exodus 19:10–11; Leviticus 14:8; 15:5, 13. [↵]
15. Leviticus 15:11, 16; 16:4; Numbers 19:19; Deuteronomy 23:11. [↵]
16. “How Much Water Is There on Earth?” USGS. [↵]

More Answers