Wafahamu Watoto wa Ellen White

Ellen White, ambaye ni mmoja wa waanzilishi maarufu zaidi wa Kanisa la Waadventista wa Sabato, alikuwa na watoto wanne na mumewe, James: Henry Nichols, James Edson, William Clarence, na John Herbert. Henry alifariki kutokana na nimonia akiwa na miaka 16, na John aliishi kwa miezi 3 tu. Lakini Edson na William—Willie kwa kifupi—wote wawili walijihusisha na kazi ya Kanisa la Waadventista.

Kuwa watoto wa mwanamke mwenye wito wa unabii kutoka kwa Mungu kulikuwa na baraka zake na changamoto zake.

Katika mukhtasari huu, tutaangalia mambo muhimu katika maisha ya watoto wa Ellen White wakati wa miaka mingi ya huduma yake, pamoja na njia ambazo kila mmoja wao aliamua kutumikia Yesu Kristo:

• Henry Nichols White
• James Edson White
• William Clarence White
• John Herbert White
• Mafunzo kutoka katika maisha yao

Tuanze na Henry, mzaliwa wao wa kwanza.

Henry Nichols White (1847-1863)

Ellen na James White walipata mtoto wao wa kwanza, Henry, mnamo Agosti 26, 1847—chini ya mwaka mmoja baada ya harusi yao. Alikuwa amezaliwa huko Gorham, Maine.

Kutokana na safari zao za huduma mara kwa mara, Ellen White alilazimika kufanya uamuzi mgumu sana wakati Henry alipokuwa na mwaka mmoja. Aliitwa sehemu nyingi, lakini alijua safari ingekuwa ngumu kwa mvulana mdogo kama huyo. Hivyo yeye na James waliamua kumkabidhi kwa marafiki wa karibu wa familia, familia ya Howland. Aliishi nyumbani kwao hadi alipokuwa na miaka sita, huku wazazi wake wakiendelea kuwasiliana naye mara kwa mara kadri walivyoweza.

Henry alikuwa kijana mwerevu. Aliendelea kwa bidii na masomo yake—na labda alitumia usiku mwingi kufanya hivyo!¹

Pia alipenda kuimba, na katika maandishi yake, Ellen White alimwita “mwimbaji wetu mzuri.” Pia alijifunza jinsi ya kucheza melodeon, chombo kinachofanana na kinanda.²

Henry alihudhuria shule ya umma ya Battle Creek, na alipokuwa kijana, alikwenda kufanya kazi katika ofisi ya uchapishaji ya Adventist ya Review and Herald, ambayo baba yake alikuwa ameianzisha.³

Kila kitu kilionekana kuwa sawa.

Lakini siku moja, baada ya kuogelea mtoni, Henry alipata homa ambayo haraka iligeuka kuwa pneumonia.⁴

Daktari alikuja na kumtibu kwa dawa za kawaida za wakati huo. Lakini siku baada ya siku, hali yake ilizidi kuwa mbaya.

Henry alitumia muda kitandani akitafakari maisha yake na kuomba msamaha kwa Mungu na familia yake. “Mara nyingi aliomba wazazi wake wamuombee, sio kwa sababu apone, bali ajisikie kukubaliwa na Mungu kila wakati.⁵

Amani ilimjia, akashikilia tumaini la asubuhi ya ufufuo ambapo Yesu angekuja tena. Maneno yake ya mwisho kabla ya kufa tarehe 8 Desemba, 1863, yalikuwa “Mbingu ni tamu.” Ingawa alikufa Topsham, Maine, alizikwa Battle Creek karibu na ndugu yake mdogo, John Herbert White.

Maisha ya Henry yanaweza kuwa yalikatizwa mapema, lakini urithi wake unaendelea kupitia ushauri alioutoa kwa vijana kitandani mwake alipokuwa anakaribia kufa. Tutaangalia hilo zaidi hapa chini.

James Edson White (1849-1928)

James Edson White, ambaye anajulikana kama Edson, alizaliwa Julai 28, 1849, wakati familia ya White ilipokuwa huko Rocky Hill, Massachusetts.

Kutokana na safari za wazazi wake, Edson alitumia miaka yake kwanza chini ya uangalizi wa Clarissa Bonfoey, ambaye baadaye alikuja kuwa mmoja wa walezi katika nyumba ya White.⁶

Elimu ya awali ya Edson ilifanyika katika shule ya umma ya Battle Creek. Katika miaka yake ya ujana, pia alipata elimu ya vitendo akifanya kazi kwenye gazeti la Review and Herald pamoja na kaka yake. Kufikia umri wa miaka 15, alikuwa mfanyakazi wa kudumu hapo na alikuwa amepata mafunzo mazuri katika biashara ya uchapishaji. Angemalizia elimu yake katika Chuo cha Battle Creek.

Edson pia alikuwa na tabia ya kuwa na hasira na cheche za uasi. Arthur Spalding, mwalimu wa Kanisa la Waadventista wa Sabato, anaandika kwamba alikuwa “mwenye ubunifu, mwenye nguvu, mwenye uzinduaji, na alikuwa na uwezo mkubwa wa utendaji; lakini mara kwa mara alikuwa na tabia ya kutokuwa thabiti na kutotabirika.”⁷

Na kwa sababu alikuwa mtoto wa Ellen na James White inaonekana ilikuwa shinikizo ambalo alijaribu kuepuka. Mara kwa mara, alikusudia kwenda kinyume na imani za wazazi wake kwa tabia isiyotabirika, kununua nguo ghali, na kusoma vitabu vya hadithi “visivyofaa.”⁸ Kutotii kwake kulileta msuguano katika uhusiano wake na wazazi wake, hasa baba yake.

Mwaka wa 1870, Edson alimwoa Emma McDearmon akiwa na miaka 21— ingawa wazazi wake walionekana kuhisi hakuwa tayari kabisa kutokana na ukosefu wake wa udhibiti wa nafsi na ukomavu.⁹

Wakati huo, alikuwa akijihusisha katika nyumba za uchapishaji za kanisa na kazi ya Shule ya Sabato.

Lakini licha ya uwezo wake, alipambana katika kusimamia maswala ya kifedha na kuwajibika kwa makosa yake.¹⁰

Kwa mfano, alipokuwa akisimamia nyumba ya uchapishaji ya Pacific Press huko California, ilikumbwa na mgogoro wa kifedha. Ellen White alijibu kwa kumshauri amruhusu Willie achukue uongozi wake. Edson alipokataa, alipendekeza kwa nguvu ajiuzulu kutoka kwenye nafasi yake.

Mgogoro wa Edson ulifikia kilele chake wakati, mwaka 1893, alipokuwa akifanya kazi katika biashara ya uchapishaji huko Chicago na akikabiliana na madeni zaidi. Na katika barua kwa mama yake alikiri, “Mimi sina mwelekeo wa kidini kabisa.”¹¹

Akipokea ujumbe huu, mama yake alimwandikia barua, akimsihi amgeukie Mungu.

Maombi na sala zake zilileta tofauti.

Sio muda mrefu baadaye, Edson alipata uhuru aliokuwa akiutafuta kwa muda mrefu katika uhusiano binafsi na Yesu. Uhuru huu ulikuja fursa mpya.

Katika chumba kilichotelekezwa katika nyumba ya uchapishaji ya Review and Herald, Edson aligundua maagizo ambayo mama yake aliandika kuhusu kuwafikia Wamarekani Weusi huko kusini mwa Marekani.¹²

Kusoma ushauri huu kulimpelekea kujenga mashua ya mvuke iliyoitwa Morning Star na kuivusha kwenye Mto Mississippi. Mashua hii ilikuwa msingi wa kazi ya huduma na uchapishaji kusini, ambapo alisaidia kuanzisha makanisa na shule.

Alikuwa amepata mahali maalum katika kazi ya Mungu, na hivyo kupata furaha katika kazi yake.

Na juhudi zake hatimaye zilipelekea kuanzishwa kwa Chama cha Kimisionari cha Kusini na Chama cha Uchapishaji cha Kusini.

Alikufa mnamo Mei 30, 1928, huko Otsego, Michigan. Ingawa hakuacha nyuma watoto wa kibaolojia, aliacha urithi wa watoto katika imani. Kama mtaalam wa theolojia wa Waadventista Denis Fortin anaandika,

“Wachungaji na walimu weusi wengi wa Kiadventista walionyesha kuwa walikutana kwa mara ya kwanza na Waadventista Wa Sabato na Morning Star na shule ambazo wafanyakazi wake walizianzisha”¹³

William Clarence White (1854–1937)

William Clarence White, ambaye anajulikana kama Willie na mama yake, alizaliwa Agosti 29, 1854, huko Rochester, New York.

Kufikia wakati huu, Ellen na James White walikuwa na nyumba yao, ingawa waliendelea kusafiri na kuwaacha watoto wao chini ya uangalizi wa walezi walipokuwa mbali. Lakini mara kwa mara, wangemchukua Willie kwenda naye katika safari zao.

Willie alikuwa tofauti na kaka yake mkubwa Edson. Alikuwa na tabia ya upole sana. Mwanahistoria wa Waadventista Jerry Moon anamuelezea kama “mtunzaji mzuri, mwenye msimamo, mwenye bidii kazini, mwenye kuaminika, na alionekana kwa ujumla kufuata maagizo ya wazazi wake.”¹⁴

Kwa sababu alifanana sana na mama yake, alikuwa na uhusiano wa karibu naye. Na katika siku zake za kwanza, mama yake aliona ukomavu wa kiroho na ahadi kubwa ndani yake.¹⁵

Kama mdogo kati ya ndugu zake, Willie angefuata nyayo za Henry na Edson walipokwenda kufanya kazi katika ofisi ya Ukaguzi na Ujumbe. Haikuchukua muda mrefu kabla ya kuanza kufanya kazi pamoja nao na alifanya hivyo hadi alipofikia umri wa miaka kumi na tisa.

Elimu ya Willie ilijumuisha kuhudhuria shule za umma huko Battle Creek na Greenville. Baadaye, alihudhuria Chuo cha Battle Creek. Mwaka wa 1872, pia alisoma kozi ya miezi sita ya tiba katika Chuo cha Hygeo-Therapeutic cha Dk. R. T. Trall huko New York.¹⁶

Lengo lake?

Kuendelea na masomo ya matibabu katika Chuo Kikuu cha Michigan.

Lakini maisha yake yalimalizika kwa kuchukua mkondo tofauti—kuingia katika huduma ya kanisa.¹⁷

Tayari alikuwa amejihusisha sana na uongozi wa kanisa, mabadiliko yalikuwa ya kiasili kabisa. Mwaka huo, alikwenda na kusaidia na jarida la Signs of the Times huko Oakland, California. Majukumu yake yaliongezeka haraka na kujumuisha:

• Kusimamia Kiwanda cha Uchapishaji cha Pacific
• Kufanya kazi kama mhazini wa Konferensi ya California ya Kanisa la Waadventista wa Sabato
• Kujiunga na kamati ya Konferensi Kuu – jukumu ambalo angelishikilia kwa sehemu kubwa ya maisha yake.

Mwaka wa 1876, Willie alimuoa Mary Kelsey, na walikuwa na mabinti wawili, Ella na Mabel.

Baada ya kuhusika na uchapishaji, Shule ya Sabato, na kazi ya afya huko Battle Creek, Willie na Mary walirudi Magharibi ambapo waliendelea na huduma yao.

Baada ya kifo cha baba yake mwaka 1881, Willie aliwajibika zaidi kumsaidia mama yake. Yeye na Mary walikwenda Ulaya pamoja naye kusaidia katika kazi za utawala na uchapishaji wa kanisa.

Wakati huo, Mary alipata kifua kikuu na kufariki mwaka wa 1890 akiwa na miaka 33.¹⁸

Willie alikabiliana na janga hili kwa kujikita katika kazi yake.

Kufikia wakati huu, mama wa Willie alikuwa amemtegemea sana. Alikuwa “mshauri na msaidizi” wake¹⁹ – mtu ambaye alielewa kazi yake vizuri kuliko mtu mwingine yeyote na mtu ambaye angeweza kubadilishana na kuchakata mawazo yake. Pia alihudumu kama msaidizi wake wa uhariri, meneja wa uchapishaji, na mwandamizi wa safari.

Safari yao iliyofuata ilimkuta huko Australia, akikaa miaka tisa huko na mara nyingine tena akichukua majukumu ya utawala katika kanisa.

Wakati huo, Willie alikutana na May Lacey, ambaye alimwoa tarehe 9 Mei 1895. Wanandoa hao walikuwa na watoto watano: Henry na Herbert (mapacha), Evelyn Grace, Arthur, na Francis.

Baada ya mama yake kufariki, Willie alikuwa mkurugenzi wa Hazina ya Ellen G. White, akichukua sehemu ya kazi katika kuhifadhi vitabu vya Ellen White na maandishi mengine. Alichapisha makusanyo kumi ya maandishi ya mama yake na orodha ya kazi zake zote. Pia alichapisha mfululizo wa makala 64 uitwao “Michoro na Kumbukumbu za James na Ellen G. White” katika gazeti la Review and Herald.²⁰

Alifariki mnamo Septemba 1, 1937, huko St. Helena, California, na akazikwa pamoja na wazazi wake, ndugu zake, na mke wake wa kwanza katika Makaburi ya Oak Hill huko Battle Creek, Michigan.²¹

Willie aliacha urithi tajiri kwa kusaidia Kanisa la Waadventista Wa Sabato kukua na kusaidia kazi muhimu ya mama yake, Ellen White.

John Herbert White (1860)

John Herbert White, wa mwisho kati ya watoto wa White, alizaliwa Septemba 20, 1860, huko Battle Creek, Michigan.

Furaha ya familia ilipata pigo, hata hivyo, alipougua erysipelas baada ya miezi mitatu, ugonjwa wa ngozi unaoweza kuambukiza.

Ellen White anaandika kuhusu ugonjwa wa John:

“Mtoto wangu mpendwa alikuwa mtesekaji mkubwa. Siku ishirini na nne usiku tulimwangalia kwa wasiwasi, tukitumia tiba zote tulizoweza kwa ajili ya kupona kwake, na kwa unyenyekevu tukimweka mbele Bwana. Mara kwa mara sikuweza kudhibiti hisia zangu niliposhuhudia mateso yake. Muda wangu mwingi ulitumika kulia, na maombi ya unyenyekevu kwa Mungu.”²²

Alifariki mnamo Desemba 14, 1860, akiacha pengo mioyoni mwa wazazi wake.²³ Walimzika katika Makaburi ya Oak Hill huko Battle Creek.

Tunaweza kujifunza nini kutoka kwa watoto wa Ellen White

Maisha ya watoto wa Ellen White yanafundisha masomo muhimu kwa vijana na watu wazima pia. Kupitia wao, tunamwona Ellen White, ingawa alikuwa anaishi wito wake maalum kutoka kwa Mungu, pia alikuwa mwanadamu na alilazimika kukua kama mzazi. Alifanya makosa na alipambana kama mzazi, kutuachia uzoefu tunaoweza kujifunza kwao.

Tuangalie baadhi ya mafunzo hayo:

Maneno ya mwisho ya Henry Wakati akiwa kitandani kabla ya kufa,

Henry White mwenye umri wa miaka 16 alipambana na majuto fulani. Alikuwa anatamani angekuwa mwaminifu zaidi katika safari yake na Mungu na kufuata ushauri wa wazazi wake.

Kutokana na uzoefu wake mwenyewe, aliacha hekima muhimu kwa vijana:

“Ningewaomba rafiki zangu wote vijana, msiruhusu starehe au mafanikio ya ulimwengu kuufunika uzuri wa Mwokozi. Kumbukeni kwamba kitanda cha mauti ni mahali maskini pa kujiandaa kwa urithi katika maisha ya pili. Tumieni siku zenu bora zaidi katika kutumikia Bwana. Kwaheri.”²⁴

Leo bado, maneno hayo yanawatia moyo vijana kuishi kwa kusudi la kumtafuta Mungu na kufanya tofauti katika maisha ya wengine.

Ukuaji wa Ellen White katika malezi ya watoto

Kuwa mjumbe wa Mungu hakumfanya Ellen White kuwa mkamilifu. Kama manabii katika Biblia, yeye alikuwa binadamu na alilazimika kukua katika maarifa na uzoefu. Malezi yake ni mfano wa maendeleo haya.

Alikuwa mzazi mwenye upendo ambaye alijali sana kuhusu watoto wake, hivyo kuwa mbali na watoto wake wakati wa safari zake ilikuwa ngumu sana. Akiwa mbali, aliandika barua nyingi kwao zenye ushauri wa kimama wa kuwa waaminifu kwa Mungu.²⁵

Hata hivyo, kwa hofu ya wokovu wa watoto wake, alihisi kwamba angekuwa mkali sana—kosa ambalo Mungu alimsaidia kulitambua:

“Tumekuwa katika hatari ya kutarajia watoto wetu wawe na uzoefu kamili zaidi kuliko umri wao unavyotuhitaji kutarajia.”²⁶

Alijua pia alikuwa amefanya kosa la kujutia kwa kumlinganisha Edson aliye na pupa na asiyetulia na Willie mpole na mtiifu—jambo ambalo huenda likawa lilizua chuki kwa Edson.²⁷

Lakini Ellen White alipogundua mapungufu yake kama mzazi, alikuwa tayari kuwa mtu ambaye Mungu alitaka awe.

Na kama ambavyo Mungu kamwe hakumwacha, yeye pia hakuwaacha watoto wake—hasa Edson.

Mapambano ya Edson

Kama tulivyoona katika muhtasari wa maisha yake, Edson alipambana na mfumo wa maadili na dini ya wazazi wake. Maisha yake yanathibitisha kwamba kuwa na wazazi wacha Mungu haimaanishi kwamba mtoto atachagua moja kwa moja kuwa Mkristo au kuishi maisha ya Kikristo. Mwishowe kila mtu lazima afanye uamuzi binafsi kuhusu wanavyoamini na jinsi wanavyotaka (au wanavyohitaji) kuishi.

Lakini hata Edson alipopambana kutafuta utambulisho wake na kufanya makosa mengi njiani, mama yake kamwe hakumwacha. Aliendelea kumtia moyo, kumuombea, na mara kwa mara, kumpa upendo wa kweli.

Na hatimaye, juhudi zake zilizaa matunda katika kujisalimisha kwake kwa Mungu na huduma ya pekee aliyoanzisha.

Watoto wa Ellen White wanatupa mtazamo mwingine kuhusu moyo wake

Ingawa Ellen White aliacha urithi kupitia maandishi yake, pia aliacha urithi kupitia watoto wake na huduma waliyoendeleza baada ya kifo chake – hasa ushiriki muhimu wa Willie katika kanisa na maandishi ya mama yake; na huduma ya Edson miongoni mwa Wamarekani Weusi kusini.

Ingawa familia ya White ilikabiliana na changamoto, vijana hawa wote wawili hatimaye walikubali huduma ya mama yao na mafundisho ya Uadventista, wakijitosa kikamilifu katika harakati hizo.

Kanisa la Waadventista linawajibika kuwa na shukrani kwao kwa yote waliyoyaongoza na kufanikisha katika maisha yao.

Lakini kupitia hao, tunapata mtazamo tofauti wa Ellen White: mama mpole, mzazi aliyetamani watoto wake wampende Mungu lakini pia alikuwa anajifunza kadri alivyokwenda—kama yeyote kati yetu.

Watoto wa Ellen White hutusaidia kuona upande wake wa kibinadamu na njia alizojifunza alipotumia mambo aliyofundisha.

Tunaweza pia kujifunza kutoka kwa familia hii kwamba Mungu ana kusudi la kipekee kwa kila mtu, na mara nyingine sio kile tunachotarajia, au hata tunachofikiri tunataka, kwa watoto wetu. Lakini kwa kumruhusu Mungu aongoze, na kukuza uumbaji wa kipekee ambao ni kila mtoto, tunafungua mioyo yetu kwa fursa ambazo hatungefikiria kamwe.

Watoto wa Ellen White hutusaidia kuona upande wake wa kibinadamu na njia alizojifunza alipotumia mambo aliyofundisha

Makala yanayohusiana

1. Patten, Adelia P., “Brief Narrative of the Life, Experience, and Last Sickness of Henry N. White,” An Appeal to the Youth, p. 20 [↵]
2. White, Ellen, Testimonies for the Church, vol. 1, p. 103 [↵]
3. Moon, Jerry, William Clarence (W.C.) White: His Relationship to Ellen G. White and Her Work, p. 7 [↵]
4. Fortin and Moon, The Ellen G. White Encyclopedia, p. 1275 [↵]
5. Ibid. [↵]
6. White, Ellen, Life Sketches of Ellen G. White, p. 131 [↵]
7. Arthur Whitefield Spalding, Origin and History of Seventh-day Adventists, vol. 2, p. 344. Quoted in Moon, p. 44 [↵]
8. Moon, p. 50 [↵]
9. Douglass, Herbert, Messenger of the Lord, p. 114-115 [↵]
10. Moon, p. 27; White, Ellen G., “Letter 3a, 1880,” Letters and Manuscripts, vol. 3 [↵]
11. White, A. L., Ellen G. White: The Australian Years: 1891–1900, vol. 4, p. 94 [↵]
12. “Edson White: His Conversion and Work,” Lineagejourney.com [↵]
13.  Fortin and Moon, p. 1281 [↵]
14. Moon, p. 50 [↵]
15. Ibid., p. 57 [↵]
16. Ibid., p. 16 [↵]
17. Ibid., p. 20 [↵]
18. Ibid., p. 23 [↵]
19. Ibid., p. 113 [↵]
20. Douglass, p. 48 [↵]
21. Moon, p. 456 [↵]
22. White, Ellen, Spiritual Gifts, vol. 2, p. 296 [↵]
23. White, A. L., Ellen G. White: The Early Years: 1827–1862, vol. 1, p. 431 [↵]
24. White, Ellen, Life Sketches of James White and Ellen G. White, p. 347 [↵]
25. Patten, An Appeal to the Youth, pp. 18–20 [↵]
26. White, Ellen, Manuscript 8, 1862. [↵]
27. Douglass, p. 50 [↵]

Majibu Zaidi