Je, Waadventista Wa Sabato Wanaamini Nini Kuhusu Uumbaji Katika Biblia?

Waadventista Wa Sabato wanaamini kwamba Mungu ndiye Muumbaji wa ulimwengu. Wanafikia hitimisho hili kutoka kitabu cha kwanza cha Biblia—Mwanzo. Hadithi hiyo inatuambia kwamba Mungu alitumia siku sita halisi kuumba dunia na kila kilichomo, pamoja na sisi binadamu.

Hapa kuna baadhi ya maswali tutakayojibu kuhusu asili yetu na ile ya sayari yetu:

• Kwa nini Waadventista wa Sabato wanaamini katika Uumbaji?
• Ikiwa Mungu aliumba kila kitu, Yeye alitoka wapi?
• Ulimwengu una umri gani?
• Ulimwengu uliumbwaje?
• Mpangilio wa matukio wakati wa Uumbaji ulikuwaje?
• Mwanadamu aliumbwaje?
• Uumbaji unahusianaje na wokovu?

Imani hii katika Uumbaji ni msingi wa Uadventista, kiasi kwamba moja ya imani zetu za msingi inahusu mada hii. Inasema:

Tuanze kwa kuchambua swala hili muhimu.

Kwa nini Waadventista wa Sabato wanaamini katika Uumbaji?

Photo by Brett Jordan

Waadventista wanaamini katika Uumbaji kwa sababu maneno ya kwanza ya Biblia yanatuambia kwamba “Hapo mwanzo, Mungu aliziumba mbingu na nchi” (Mwanzo 1:1, NKJV).

Tupo, dunia ipo, nyota zipo, na ulimwengu upo. Na vyote hivyo vililazimika kutoka mahali fulani, sivyo? Lakini vilitoka wapi?

Kwa Waadventista, sababu ni kwamba Mungu aliumba kila kitu.

Lakini watu wengi wanapata ugumu kuelewa wazo la Mungu na wana maelezo mbadala kuhusu asili ya ulimwengu na vitu vyote vilivyomo.

Kwa mfano, mwanafalsafa maarufu wa Kigiriki, Aristotle (368–348 KK), aliamini kwamba dunia imekuwepo daima.

Kwa upande mwingine, Nadharia ya Mlipuko Mkubwa inasema kuwa ulimwengu ulikuwa na mwanzo. Kwamba kuna wakati ambapo ulimwengu ulianza kuwepo.

Hata mwanasayansi mmoja amedai kwamba ulimwengu uulianza pasipo na kitu kabisa. Alihitimisha kwamba “hakuna kitu ndio msingi wa kila kitu.”

Lakini kutoka mtazamo wa Kibiblia, Mungu ndiye mwanzilishi wa kila kitu.¹

Ikiwa Mungu aliumba kila kitu, Mungu alitoka wapi?

Biblia haisemi Mungu alitoka wapi. Badala yake, inamwonyesha kama Wa milele.

Hii inamaanisha kwamba daima amekuwepo. Hakuna wakati ulioelezwa ambapo alianza kuwepo.

Kujaribu kutusaidia kuelewa dhana hii, Mtunga Zaburi anasema hivi:

“Kabla haijazaliwa milima, wala hujaiumba dunia, Na tangu milele hata milele ndiwe Mungu” (Zaburi 90:2, NKJV).

Mungu sio miongoni mwa viumbe vingine ulimwenguni.

Yeye yupo juu, mbali, na nje ya uumbaji, na ni wa pekee. Na viumbe vyenye mwanzo na mwisho, vilivyoumbwa, kama sisi , wanapata ugumu kuelewa.

Watu huuliza kuhusu asili ya Mungu kwa sababu wamezoea kila kitu kingine kuwa na chanzo au asili inayojulikana. Hiyo ina maana kwa sababu kila siku ya maisha yetu, tunakutana na vitu vyenye mwanzo na mwisho, vilivyoumbwa.

Lakini Mungu ni wa milele.

Hana chanzo. Hana mwanzo. Amekuwepo daima na ataendelea kuwepo.

Ndiyo maana Ayubu alitangaza:

“Tazama, Mungu ni mkuu, nasi hatumjui; Hesabu ya miaka yake haitafutiki” (Ayubu 36:26, NKJV).

Labda kila kitu kingine kinahitaji maelezo ya jinsi kilivyofika hapa, lakini Mungu hahitaji.

Basi, hebu tuzungumzie ulimwengu kwa muda.

Ulimwengu una umri gani?

Photo by Greg Rakozy on Unsplash

Biblia haitupi umri wa ulimwengu kwa ujumla. Hadithi ya Uumbaji katika kitabu cha Mwanzo iko katika muktadha wa dunia yetu na maisha ya hapa.

Lakini maandiko mengine ya Biblia yanazungumzia Mungu kama Muumbaji na Mtunzaji wa ulimwengu wote, hata malimwengu mengine (Waebrania 1:2; Wakolosai 1:15–17).

Kuna ushahidi kutoka kwa Biblia kwamba wengine viumbe wenye akili walikuwepo kabla ya maisha duniani kuanza.

Kwa mfano, kitabu cha Ayubu kinazungumzia viumbe wengine wakimsifu Mungu wakati wa uumbaji wa dunia:

“Ulikuwa wapi nilipoiweka misingi ya nchi?… Wakati nyota za asubuhi zilipoimba pamoja, Na wana wote wa Mungu walipopiga kelele kwa furaha” (Ayubu 38:4, 7, NKJV).

Aina fulani ya viumbe wenye akili walifurahi kwa kazi ambayo Mungu alikuwa ameifanya hapa.

Hata kama hatujui kabisa umri halisi wa ulimwengu, haimaanishi hatuwezi kustaajabu jinsi ulivyo mzuri na jinsi Mungu alivyo mzuri—hasa kwa sababu alitumia muda, uangalifu, na upendo kuumba.

Hebu tuchunguze namna Alivyoumba ulimwengu.

Ulimwengu uliumbwaje?

Image by Arek Socha from Pixabay

Kulingana na kisa cha Uumbaji katika Mwanzo 1 na 2, Mungu aliumba ulimwengu—na uhai wote ndani yake—katika siku sita kwa kutamka na vitu vikatokea. Ilikuwa ni kitendo cha makusudi na kilichojaa ufahamu kwa upande wake.

Yaani, Mungu alikuwa na kusudi na ujuzi katika kuumba ulimwengu wetu na uhai ndani yake.

Imani hii, inayojulikana pia kama uumbaji wa dunia ndogo, inapingana na wazo la uibukaji kamili, ambao hauna na nafasi ya kusudi, mwelekeo, au nia. Badala yake, inapendekeza kuwa nguvu tupu na mabadiliko yalikuwa njia ya uumbaji na uwepo wa uhai duniani. Haiendani na msimamo wa Kiadventista kuhusu uumbaji wa ulimwengu.

Biblia inaeleza wazi kwamba Mungu alitamka na ulimwengu tulionao sasa ukatokea.

Tena mara kwa mara, tunasoma kwamba “Mungu alisema, na iwe” hiki na hiki, na kisha hiki na hiki kikatokea.

Mtunga Zaburi alieleza ukweli huu alipoandika:

“Kwa neno la Bwana mbingu zilifanyika… Maana Yeye alisema, ikawa; Na Yeye aliamuru, ikasimama” (Zaburi 33:6, 9, NKJV).

Kitabu cha Waebrania pia kinaeleza:

“Kwa imani twafahamu ya kuwa ulimwengu uliumbwa kwa Neno la Mungu, hata vitu vinavyoonekana havikufanywa kwa vitu vilivyo dhahiri” (Waebrania 11:3, NKJV).

Na Yohana anatuambia kwamba Neno hili, ambalo kupitia kwake kila kitu kiliumbwa, alikuwa Yesu mwenyewe:

“Hapo mwanzo alikuwako Neno, naye Neno alikuwako kwa Mungu, naye Neno alikuwa Mungu. Huyo mwanzo alikuwako kwa Mungu. Vyote vilifanyika kwa huyo; wala pasipo yeye hakikufanyika cho chote kilichofanyika…

 

“Naye Neno alifanyika mwili, akakaa kwetu; nasi tukauona utukufu wake, utukufu kama wa Mwana pekee atokaye kwa Baba; amejaa neema na kweli. Kwa kuwa katika utimilifu wake sisi sote tulipokea, na neema juu ya neema. Kwa kuwa torati ilitolewa kwa mkono wa Musa; neema na kweli zilikuja kwa mkono wa Yesu Kristo” (Yohana 1:1–3, 14–17, NKJV).

Maneno ya Mungu ni yenye nguvu; yanaweza kuumba ulimwengu mzima! Na maneno hayo hayo yaliumba nyumba tunayoijua—sayari Dunia.

Vipi? Hapa kuna baadhi ya maelezo.

Mpangilio wa matukio wakati wa Uumbaji ulikuwaje?

Mungu aliumba sayari yetu katika siku sita halisi. Alifuata mfumo wa mantiki wa kuumba mazingira kisha kuyajaza.

Lakini hata kabla ya siku hizo sita, dunia ilikuwepo tayari. Ilikuwa “ukiwa, tena utupu” (Mwanzo 1:2, NKJV).

Kanisa la Waadventista Wa Sabato halina msimamo rasmi kuhusu wakati ambao dunia ilikuwepo kabla ya uumbaji, ingawa baadhi wanadhani iliumbwa mwanzoni mwa siku sita.

Hata hivyo, Waadventista wanaamini kwamba Mungu pekee ndiye aliyeumba.

Mfululizo wa siku sita za matukio katika Uumbaji ni:

• Siku ya kwanza—Mungu alitenga nuru na giza (Mwanzo 1:3–5)
• Siku ya pili—Mungu alitenga ardhi na anga (Mwanzo 1:6–8)
• Siku ya tatu—Mungu alitenga nchi na bahari na akaumba mimea (Mwanzo 1:9–13)
• Siku ya nne—Mungu aliumba jua, mwezi, na nyota (Mwanzo 1:14–19)
• Siku ya tano—Mungu alileta wanyama wa majini na ndege (Mwanzo 1:20–23)
• Siku ya sita—Mungu aliumba wanyama wa nchi na wanadamu wa kwanza, Adamu na Hawa (Mwanzo 1:24–32; 2:7, 18–23)

Tambua jinsi hakuna kitu kinachoashiria sadfa kuwa na jukumu ndani yake.

Badala yake, kila neno linaashiria Uumbaji kama jambo lililopangwa na lililofanyika kwa kusudi la Mungu mwenye upendo. Mungu ambaye aliumba kila kitu kikamilifu kama alivyotaka.

Kupitia hadithi ya Uumbaji, Mungu aliangalia kile alichokuwa amekifanya katika kila hatua na kusema kwamba kilikuwa “chema” (Mwanzo 1:4, 10, 12, 18, 21, 25).

Na alipokamilisha kuumba kila kitu, alitangaza kuwa kilikuwa “chema sana” (Mwanzo 1:31, NKJV).

Inaonekana tofauti sana na bilioni ya miaka ya mateso, kifo, vurugu, na “Mwenye nguvu ndiye atakayeishi” ambayo uibukaji unapendekeza kwamba ulipelekea maisha kama tunavyoyajua leo. Hiyo haionekani “njema” hata kidogo, acha pekee “njema sana.”

Tunaweza kupata faraja kwa kujua kwamba Mungu alitaka tuwepo – kila mmoja wetu na mawazo yetu ya kipekee, utu, na mtazamo.

Na Mungu pia alikuwa na kusudi katika wakati wa Uumbaji. Hakuacha ukae kwa maelfu ya miaka kati ya kila tendo la uumbaji. Hebu tujifunze hilo zaidi.

Je, siku za Uumbaji katika Mwanzo ni halisi?

Photo by freestocks on Unsplash

Waadventista wanaamini siku za Uumbaji ni siku zenye saa 24 halisi—kama tunavyopima siku leo.

Sababu tatu zinakubaliana na hitimisho hili:

1. Neno “siku” katika kitabu cha Mwanzo ni yom, ambayo katika Agano la Kale yote inamaanisha siku moja kama tunavyoelewa.

   Kwa mfano, akiombolezea siku ya kuzaliwa kwake, Ayubu alilia:

   “Na ipotelee mbali ile siku [yom] niliyozaliwa mimi” (Ayubu 3:3, NKJV).

2. Kila siku katika Uumbaji ilijumuisha neno “ikawa jioni ikawa asubuhi” (Mwanzo 1:5, 8, 13, 19, 23, 31, NKJV).

   Katika Biblia, siku huanza na machweo. Kwa hiyo, kila siku iliyotajwa ilionyesha jioni kwanza na kisha asubuhi.

   Na kama vile siku leo zina jioni na asubuhi halisi, Biblia hutumia neno hilo kuonyesha kwamba kila siku ya Uumbaji ilifanyika ndani ya muda wa jioni na asubuhi halisi – siku moja.Maneno “ikawa jioni ikawa asubuhi” ndiyo njia ya Biblia ya kusema “saa 24.”

   Msomi na mwanatheolojia wa Agano la Kale Richard Davidson anathibitisha,

   “Neno ‘jioni na asubuhi’ linaloonekana kwenye mwisho wa kila siku sita za uumbaji linatumiwa na mwandishi kufafanua waziwazi asili ya siku za uumbaji kuwa siku halisi za saa 24.”²

3. Amri Kumi, zilizoandikwa na kidole cha Mungu Mwenyewe, zinabainisha kwamba Aliumba ulimwengu katika siku sita (Kumbukumbu la Torati 9:10).

   Amri ya nne inasema katika sehemu fulani:

   “Maana, kwa siku sita Bwana alifanya mbingu, na nchi, bahari, na vyote vilivyomo, akastarehe siku ya saba; kwa hiyo BWANA akaibarikia siku ya Sabato, akaitakasa” (Kutoka 20:11, NKJV).

   Fundisho kuhusu Uumbaji wa siku sita ni muhimu sana kiasi kwamba Mungu anatuamuru tuweke kando kila siku ya saba kama kumbukumbu yake. Amri hiyo ndiyo sababu Waadventista wanatunza Sabato ya siku ya saba.

Lakini sasa, twende nyuma katika siku moja katika juma la Uumbaji hadi Mungu alipoumba wanadamu.

Wanadamu waliumbwaje?

Waadventista wanaona uhusiano moja kwa moja kati ya fundisho la Uumbaji na asili ya mwanadamu. Kisa cha Biblia kinaonyesha wazi kwamba mwanadamu ni uumbaji wa moja kwa moja na wa makusudi wa Mungu ili wamuakisi Yeye.

“BWANA Mungu akamfanya mtu kwa mavumbi ya ardhi, akampulizia puani pumzi ya uhai; mtu akawa nafsi hai” (Mwanzo 2:7, NKJV).

Uumbaji wa Adamu ulikuwa tofauti na jinsi Mungu alivyoumba sehemu nyingine ya dunia. Ingawa Mungu alitamka vitu vyote vikatokea, Alishuka chini na akamuumba Adamu kutoka kwa mavumbi.

Lakini hapa ndipo uumbaji wake unapokuwa maalum zaidi.

Mara mbili, kitabu cha Mwanzo kinasema kwamba wanadamu—wanaume na wanawake—waliumbwa kwa mfano wa Mungu.

Katika kuamua kumuumba mwanadamu, Utatu wa Mungu ulisema, “Na tumfanye mtu kwa mfano wetu, kwa sura yetu” (Mwanzo 1:26, NKJV).

“Mungu akaumba mtu kwa mfano wake, kwa mfano wa Mungu alimwumba, mwanamume na mwanamke aliwaumba” (Mwanzo 1:27, NKJV).

Hii ni kitu ambacho hakikusemwa kwa kiumbe kingine chochote.

Na inaleta tofauti wazi kabisa na nadharia ya uibukaji, ambayo inafundisha kwamba binadamu ni wanyama walioibuka tu—kwamba sisi ni “nyani walioendelea.”

Lakini Biblia inamwelezea mwanadamu kama aliyeumbwa na Mungu kwa namna ya pekee. Kuelewa ukweli huu hutusaidia kumfahamu Yeye—na sisi wenyewe—vizuri zaidi.

Kwa nini ni muhimu kuelewa jinsi Mungu alivyomuumba mwanadamu?

Kuelewa uumbaji wetu hutupatia hisia sahihi ya thamani yetu isiyo na kikomo na utambulisho wetu wa kipekee.

Mtaalamu wa uibukaji aliwahi kuelezea binadamu kama “vidonge vya matope yaliyopangiliwa.”³

Lakini ikiwa binadamu ni bidhaa tu zilizotokana na bahati ya mabilioni ya miaka ya uibukaji, basi hakuna kitu maalum kuhusu sisi au maisha kwa ujumla.

Katika miaka ya mwisho ya karne ya 1800 na mwanzoni mwa karne ya 1900, wakati nadharia ya uibukaji ilipokuwa ikishika kasi, Msimamo wa kijamii wa Darwin ulikuwa ni utekelezaji wa nadharia hii. Ulifundisha kwamba kwa kusaidia wanyonge na wasio na uwezo kuishi, jamii ilikuwa sio tu inakwenda kinyume na asili bali pia inajiumiza yenyewe katika mchakato huo.

Falsafa ya Darwin kuhusu mwingiliano wa Kijamii ulitumia nadharia ya uibukaji kuhalalisha kutokuwasaidia maskini au wahitaji na kutokusaidia wale wanaopambana na magonjwa.

Baadhi walipeleka wazo hili mbali zaidi. Badala ya kuacha Mazingira Asili yaondoe wanyonge, kwa nini tusimsaidie? Wazo hilo likawa linajulikana kama eugenics na lilihusisha kufunga kizazi, kutoa mimba kwa lazima, na, katika baadhi ya matukio (kama vile Holocaust), kuua “wasiohitajika” wote.

Waadventista wanakataa mawazo haya kulingana na ufahamu wao wa asili ya binadamu. Wanaona wanadamu—wanadamu wote—kama walioumbwa kwa “mfano wa Mungu.”

Na zaidi ya hayo, Waadventista wanaamini kwamba Yesu Kristo alikufa kwa ajili ya kila mwanadamu, hivyo kuwafanya kuwa na thamani sawa machoni pa Mungu (Yohana 3:16; Warumi 5:8).

Ingawa hilo ni la kushangaza kufikiria, unaweza kujiuliza kwa nini sehemu kubwa ya sayansi inapingana na mtazamo wa Kibiblia. Hebu sasa tuangalie wasiwasi huo.

Kwa nini sayansi ya sasa haikubaliani na mafundisho ya Biblia kuhusu asili yetu?

Sayansi inachunguza vitu vya asili tu; inatafuta maelezo ya asili kwa matukio ya asili na haiwezi kueleza yaliyo ya kimiujiza.

Kwa kweli, sayansi lazima iache kando maelezo yoyote ya kimiujiza kwa sababu kitu lazima kiweze kuonekana, kufanyiwa majaribio, na kurudiwa ili kiwe na maelezo. Vinginevyo, vitabaki kuwa nadharia.

Uumbaji wa ulimwengu wetu ulikuwa tukio la kimiujiza pekee, tukio lililopita uwezo wa sayansi, angalau kama inavyofanywa sasa.

Hivyo, hitimisho lolote linalofikiwa na sayansi kuhusu asili yetu litagongana bila shaka na maelezo ya kimiujiza yaliyotolewa katika Maandiko, hasa tukizingatia kwamba Uumbaji sio tu kuhusu jinsi tulivyofika hapa; pia unaunganishwa na ukombozi wetu.

Jinsi gani Uumbaji unahusiana na wokovu?

Photo by Hugo Fergusson on Unsplash

Uumbaji unaonyesha jinsi ulimwengu wetu ulivyopaswa kuwa na watu walivyokusudiwa kuwa—wanaoakisi sura ya Mungu. Ingawa dhambi imeharibu kusudi hilo, Uumbaji hutukumbusha kwamba tunaweza kulipata kupitia zawadi ya wokovu tunayopokea kutoka kwa Yesu.

Kupitia uchaguzi wa Adamu na Hawa wa kutomtii Mungu, tulitengwa na Mungu, mahusiano yetu yakawa yamevurugika, na tukarithi mwelekeo wa kutenda mabaya. Ulimwengu wetu ukajaa mateso na kifo pia.

Lakini Uumbaji unatuonyesha Mungu atakavyoturejesha. Kwa msaada wake, tunaweza kufanana na sura yake na siku moja kuungana naye katika dunia mpya yenye amani.

Na yote hayo yananza kwa kutambua upendo wa Mungu wa pekee kwetu.

Sisi ni watu wa uumbaji wake. Lakini tulipoharibu, pia alitununua kuwa sisi ni mali yake maalum iliyokombolewa kupitia Yesu.

Kama matokeo yake, tunaweza kumwita “Baba” (Mathayo 6:9).

Kumwita Muumba wetu “Baba” huupa uhusiano wetu na wanadamu wengine mtazamo mpya pia. Tunawaona kama watoto wa Mungu pia. Ndugu na dada. Na hii inachochea upendo na ufahamu wa hadhi iliyo ndani ya kila binadamu.

Unaweza kufikiria jinsi ambavyo ulimwengu ungekuwa leo kama sote tungekuwa na ufahamu huu?

Ungelikuwa mahali na uzoefu tofauti kwetu sote. Ingelikuwa kama kuishi Bustani ya Edeni kabla ya dhambi kuingia ulimwenguni.

Jambo la kushukuru ni kwamba, tunaahidiwa kurithi ulimwengu kama huo siku moja (Ufunuo 21). Baba yetu wa mbinguni—Muumba wa vitu vyote—pia ndiye Anayeweza kuumba upya. Anatupatia tumaini la wokovu na ulimwengu uliorejeshwa kwa uzuri kama wa Uumbaji.

class=”cta-text”Ikiwa unataka kujifunza zaidi kuhusu ulimwengu huo,

Kurasa zinazohusiana

1. Atkins, Peter. Conjuring of the Universe: The Origins of the Laws of Nature, p. 28 [↵]
2. Quoted in Klingbeil, Gerald, The Genesis Creation Account (Berrien Springs, MI, Andrews University Press, 2015), p. 78. [↵]
3. Sean Carroll, The Big Picture, (Penguin Random House, 2016), pp. 3–5. [↵]

Majibu Zaidi