Tunda la Roho Mtakatifu katika Biblia Ni Nini?

Tunapokuza uhusiano wetu na Yesu, Roho Mtakatifu hutupa tabia ambazo hutusaidia katika shughuli zetu za kila siku na mwingiliano wetu. Hizi ndio tunda la Roho.

Tafakari kwa namna hii: Matunda kama vile tufaha, zambarau, na parachichi—au tunda ulipendalo—yanatoka wapi?

Matunda haya matamu hukua kupitia michakato tofauti, lakini asili yao inategemea kitu kimoja: mbegu. Ikiwa mbegu hiyo inatunzwa na kustawishwa, itachanua kuwa mti, kichaka, au mzabibu na kutoa matunda tunayopenda—aina ile inayotoa sharubati tamu idondokayo kinywani mwetu.

Tunda la Roho linakomaa kutoka mwanzo mdogo pia. Na lengo ni kwa ajili ya kutiririka kutoka maisha yetu kwa ladha ya tabia ya Yesu.

Ili kuona jinsi hii inavyofanya kazi halisi, hebu tuangalie kwa undani:

• Tunda la Roho ni nini
• Nini maana ya kila tunda
• Kwa nini tunda la Roho ni muhimu
• Jinsi ya kukuza tunda la Roho katika maisha yako

Tuanze na ufafanuzi.

Tunda la Roho ni nini?

Tunda la Roho ni sitiari ya matokeo ya uhusiano wetu na Yesu Kristo. Kama vile matunda yanavyotokana na msimu wa kukua, Wakristo husitawisha sifa zifuatazo kama za Kristo tunapokua pamoja na Yesu: upendo, furaha, amani, uvumilivu, fadhili, utu wema, uaminifu, upole, na kiasi.

Tunaweza kupata orodha hii katika kitabu cha Agano Jipya cha Wagalatia, kilicho andikwa na mtume Paulo.

Unaposikia dhana ya tunda la Roho, unaweza kufikiria kuhusu kikapu cha zabibu, tufaha, na ndizi.

Lakini Paulo hakuwa akizungumzia matunda halisi. Alikuwa akitumia kama mfano. Roho Mtakatifu hutupa tabia za kutamanika (tamutamu) ambazo huonyesha wengine kwamba sisi ni wafuasi wa Kristo—kama vile matunda yanavyokusaidia kutambua mti au kichaka.

Paul anatofautisha tunda la Roho na kazi za mwili – matendo ya dhambi ambayo Yesu kamwe hangefanya au kukubaliana nayo:

“Basi matendo ya mwili ni dhahiri, ndiyo ni haya, uasherati, uchafu, ufisadi, ibada ya sanamu, uchawi, uadui, ugomvi, wivu, hasira, fitina, faraka, uzushi, husuda, ulevi, ulafi, na mambo yanayofanana na hayo, katika hayo nawaambia mapema, kama nilivyokwisha kuwaambia, ya kwamba watu watendao mambo ya jinsi hiyo hawataurithi ufalme wa Mungu” (Wagalatia 5:19–21, UV030).

Matendo haya ni kama matawi kwenye mti wa matunda, yanayofyonza nishati ambayo ingesaidia matunda kukua. Na mwishowe, matendo haya ni ya kuharibu.

Ikiwa tutamruhusu, Mungu anataka kubadilisha kazi za mwili na tunda la Roho katika maisha yetu.

Sasa, kwa maelezo zaidi kuhusu tunda hilo.

Maana ya kila tabia ya tunda la Roho

Kama tulivyoona mapema, Paulo anazungumzia tabia tisa za tunda la Roho katika Wagalatia 5:22–23:

• Upendo
• Furaha
• Amani
• Uvumilivu
• Utu wema
• Fadhili
• Uaminifu
• Upole
• Kiasi

Tutashughulikia kila moja.

Upendo

Upendo ni muhimu katika uzoefu wa Kikristo. Mungu ni upendo (1 Yohana 4:8), naye hutupa uwezo wa kupenda wengine.

Lakini kwa kuwa kuna aina nyingi tofauti za upendo na njia za kuonyesha upendo, ni upendo wa aina gani huu?

Paulo anatambulisha upendo huu katika sura maarufu ya “sura ya upendo,” 1 Wakorintho 13. Hivi ndivyo anavyoelezea:

“Upendo huvumilia, hufadhili; upendo hauhusudu; upendo hautakabari; haujivuni; haukosi kuwa na adabu; hautafuti mambo yake; hauoni uchungu; hauhesabu mabaya; haufurahii udhalimu, bali hufurahi pamoja na kweli; huvumilia yote, huamini yote; hutumaini yote; hustahimili yote; Upendo haupungui neno wakati wo wote; …” (1 Wakorintho 13:4–8, UV030).

Mungu alituonyesha aina hii ya upendo usio na ubinafsi kwa kutuma Mwana wake Yesu kama Mwokozi—kufa msalabani ili tusilazimike kubeba matokeo ya dhambi na uovu (Yohana 3:16).

Upendo huu sio sifa tu; ni tendo. Na tunapokuwa na tunda hili la Roho katika maisha yetu, tutalifunua kwa matendo yetu ya upendo. Wengine watatambua kwamba sisi ni wafuasi wa Kristo.

Furaha

Photo by Preslie Hirsch on Unsplash

Furaha ni kielelezo cha uchangamfu wa moyo na shangwe inayotokana na uhusiano wetu na Yesu. Haibadiliki na hali za mazingira, ndio maana Paulo anatualika “furahini katika Bwana sikuzote” (Wafilipi 4:4, UV030).

Kwa kutumia muda pamoja naye na kutii Neno lake, tunapata furaha ya kudumu inayotuwezesha kupitia nyakati ngumu. Yakobo 1:2 inatualika kuwa na furaha hii hata tunapopatwa na majaribu.

Kwa nini? Kwa sababu, kama Nehemia 8:10 inavyotukumbusha, “furaha ya BWANA ni nguvu yenu” (UV030).

Mungu hutupa furaha, na furaha hiyo, kwa upande mwingine, hutupa nguvu.

Amani

Katikati ya vurugu na kutokuwa na uhakika wa ulimwengu huu, amani inaweza kuwa ngumu kupatikana. Lakini Mungu anataka kutupa amani tunapotazama zaidi ya fujo za maisha na kumtazama Yeye na kusudi lake (Warumi 8:6).

Paulo aliwaambia Wakolosai “Na amani ya Kristo iamue mioyoni mwenu” (Wakolosai 3:15, UV030).

Ndio, tunaweza bado kuhisi wasiwasi wakati fulani kuhusu mambo ya kila siku, lakini tunaweza kuwa na utulivu wa kina zaidi, kwa sababu tunajua Mungu yuko katika udhibiti.

Uvumilivu

Uvumilivu inavyojulikana kwa kawaida, tabia hii ni ngumu sana kuiendeleza katika ulimwengu wa leo uliokosa subira. Uvumilivu ni uwezo wa kusubiri kwa muda mrefu kuliko ulivyo panga awali kwa kitu fulani. Ni uwezo wa kumsaidia mtu kujifunza bila kukasirika kwamba hawaelewi haraka. Ni uwezo wa kujaribu tena ikiwa utashindwa mara ya kwanza.

Ni uwezo wa kuamini kwamba Mungu anadhibiti kila kitu, hata wakati hali haionekani kuwa kama ulivyotarajia. Mara nyingi tunataka matokeo ya haraka wakati Mungu anaona kwamba hali yetu inaweza kuhitaji kupikwa taratibu kwenye jiko.

Daudi, Mtunga zaburi mkuu, aliandika maneno haya kuhusu uvumilivu chini ya udhalimu:

“Ukae kimya mbele za BWANA, Nawe umngojee kwa saburi; Usimkasirikie yeye afanikiwaye katika njia yake, Wala mtu afanyaye hila. Ukomeshe hasira, uache ghadhabu, Usikasirike, mwisho wake ni kutenda mabaya” (Zaburi 37:7–8, UV030).

Mawazo na mipango ya Mungu mara nyingi ni tofauti sana na yetu (Isaya 55:8–9). Hatuwezi kuona nyuma ya pazia kama Yeye anavyofanya, hivyo hatujui ni nini bora kwetu. Ndiyo maana Yeye hutuita kungojea kwa subira ndani Yake—kwa mambo makubwa na mambo madogo ya kila siku.

Fadhili

Photo by Matt Collamer on Unsplash

Fadhili ndio msingi wa Sheria ya Dhahabu: Tenda kwa wengine kama unavyotaka wao wakutendee (Mathayo 7:12).

Yesu alipokuwa duniani, Alionyesha ukarimu kwa watu wote aliojuana nao. Alikuwa mwenye urafiki, mkarimu, na mwenye kujali ustawi wa wengine.

Kama Wakristo, tunafuata Waefeso 4:32, ambayo inatuambia tuwe “tena iweni wafadhili ninyi kwa ninyi, wenye huruma, mkasameheane kama na Mungu katika Kristo alivyowasamehe ninyi” (UV030).

Tukimruhusu Roho Mtakatifu kuzaa tunda hili ndani yetu, tutaweza kuonyesha wengine kwamba tunawajali na kuruhusu upendo wa Yesu uangaze kupitia kwetu.

Utu wema

Hutafsiriwa kutoka neno la Kigiriki agathosune, wema ni hali ya moyo na tendo. Wema unaonyesha kwamba sisi ni wakarimu na hatufikiri tu kuhusu sisi wenyewe.

Tunapomsaidia mama mdogo na mahitaji yake au kukunja nguo za mwenzi wetu, huo ni wema. Vitendo vya fikira kama hizi vinatoa mfano, vikifunua wema uleule ambao Kristo alikuwa nao wakati wa huduma yake.

Tunapokuwa wema kwa wengine, tunaonyesha hekima pia. Yakobo 3:13 inasema,

“N’nani aliye na hekima na ufahamu kwenu? Na aonyeshe kazi zake kwa mwenendo wake mzuri, katika upole wa hekima” (UV030).

Uaminifu

Uaminifu ni msingi wa imani ya Kikristo. Neno la Kigiriki asili ni pistis, ambalo linamaanisha “imani ya ukweli.”¹ Ni kuchagua kuamini kwamba Mungu atafanya kile alichosema.

Biblia inaelezea imani kama “kuwa na hakika ya mambo yatarajiwayo, ni bayana ya mambo yasiyoonekana” (Waebrania 11:1, UV030).

Kama Wakristo, tunaamini katika Mungu. Hata hivyo hatuwezi kumwona.

Hapo ndipo imani inapoingia.

Tunaamini Yeye yupo, anatujali, hata kama hatuwezi kumtazama moja kwa moja, kusikia sauti Yake, au kumkumbatia. Kila upande wa uhusiano wetu na Yeye, uwe mkubwa au mdogo, unajengwa na imani (2 Wakorintho 5:7).

Upole

Upole unahusisha kukaribia watu kwa hisia na utulivu. Inarahisisha habari mbaya na kupunguza maumivu au majeraha. Hata inapoesha hasira:

“Jawabu la upole hugeuza hasira; Bali neno liumizalo huchochea ghadhabu” (Mithali 15:1, UV030).

Wakati unapokuwa mpole, watu wanachukua tahadhari. Kupitia njia hii ya kutendea wengine, tunatenda kama vile Yesu angefanya. Wakati wa huduma yake, alielewa wakati hali ilihitaji upole na hisia. Hata alikuwa mpole kwa wale waliomtendea vibaya.

Anatufundisha kuchukua roho ile ile,

“Jitieni nira yangu, mjifunze kwangu; kwa kuwa mimi ni mpole na mnyenyekevu wa moyo; nanyi mtapata raha nafsini mwenu” (Mathayo 11:29, UV030).

Kiasi

Image by BOOM 💥

Pia hujulikana kama “udhibiti wa nafsi” katika toleo zengine za Biblia. Kiasi ni uwezo wa kusimamia hisia zetu na kuchagua kutokubali kuingia katika tamaa au majaribu.

Na mara nyingine, inaweza kuonekana kama majaribu yanatuvamia kutoka pande zote. Tunaweza kuhisi kushawishiwa kumpigia kelele mtu anayetusumbua, kula donasi ya mwisho ijapo tumeshiba, au kujibu vibaya wakati kitu kinacho tukera.

Biblia inaeleza kwa nini kiasi ni muhimu sana. Methali 16:32 inasema,

“Asiye mwepesi wa hasira ni mwema kuliko shujaa; Na mtu aitawalaye roho yake kuliko mtu atekaye mji” (UV030).

Kutawala roho yako maana yake ni kuamua kutofanya unachojaribiwa kufanya.

Baadaye katika Methali, tunasoma kuhusu wale ambao hawana udhibiti wa nafsi:

“Asiyetawala roho yake, Ni mfano wa mji uliobomolewa, usio na kuta” (Mithali 25:28, UV030).

Siku hizo, mji usio na kuta ulikuwa katika hatari ya kushambuliwa na adui.

Ikiwa hatuna kuta zetu za kujidhibiti, vivyo hivyo tutakuwa hatarini. Kwa hali yoyote ile, Roho Mtakatifu anataka kutusaidia kudhibiti mawazo yetu na kufuata mapenzi ya Mungu badala ya yetu wenyewe.

Sasa tumechambua kila tunda la Roho, labda unajiuliza kwanini linasisitizwa sana. Hebu tuangalie.

Kwa nini tunda la Roho ni muhimu

Tunda la Roho ni ahadi ya Mungu kwamba tunaweza kuwa na uhuru kutokana na nguvu ya dhambi. Hatuhitaji kuishi tukiwa tumefungwa kwa kila tamaa na hamu ya ubinafsi kwa sababu ametupa njia ya ushindi kupitia Roho Mtakatifu.

Tuangalie jinsi muktadha wa kitabu cha Wagalatia unavyotuonyesha hili.

Paulo aliandika kwa Wagalatia, ambao waliamini kimakosa kwamba Wakristo walilazimika kufuata sheria za Kiyahudi ili kuokolewa. Alikuwa anataka kuwarejesha kwenye ukweli:

Kristo ndiye pekee aliyeweza kuwaokoa.

Sura ya tano katika Wagalatia inachambua kwa kina katika mada hii. Kupitia upendo wa Kristo, tunaweza kuwa na uhuru kutokana na dhambi—matendo ya mwili tuliyoyazungumzia mapema. Ingawa bado tutajaribiwa kutenda dhambi, Kristo ametupa njia ya kuchagua ushindi.

Tunapomkubali na kumruhusu atubadilishe, Roho Mtakatifu hutupa tunda la Roho la kuendeleza maisha yetu—kama mbegu ndogo zinazoanza kuchomoza katika udongo. Kadri muda unavyopita, tunapochagua msaada wa Mungu na njia zake, sifa ndogo za tabia huanza kukua, zikionyesha kwamba Mungu anakaa ndani yetu.

Tabia hizi katika maisha yetu zinakuwa ushahidi kwamba tunamfuata Kristo na tumemruhusu atubadilishe (Mathayo 7:15–20).

Na pia wanashuhudia Kristo ni nani, kuruhusu kuwafikia watu wanaotuzunguka siku baada ya siku.

Jinsi ya kuendeleza tunda la Roho katika maisha yako

Tunda la Roho ni matokeo ya asili ya kuchagua uhusiano na Yesu kila siku. Pasipo Yeye, ni vigumu kuwa na sifa hizo. Yohana 15:4-5 hutukumbusha:

“Kaeni ndani yangu, nami ndani yenu. Kama vile tawi lisivyoweza kuzaa peke yake, lisipokaa ndani ya mzabibu; kadhalika nanyi, msipokaa ndani yangu. Mimi ni mzabibu; ninyi ni matawi, akaaye ndani yangu nami ndani yake, huyo huzaa sana; maana pasipo mimi ninyi hamwezi kufanya neno lo lote” (UV030).

Lakini vipi unaweza “kukaa”? Au kukuza uhusiano na Yesu?

Kwanza, inaanza kwa kutambua kwamba sisi ni wenye dhambi na kwamba hakuna tunachoweza kufanya kinachoweza kubadilisha hali ya ubinafsi tuliyonayo. Ni Yesu pekee anayeweza kusamehe na kutupa nguvu ya kuishi maisha mapya (Waefeso 2:8–9).

Tunaweza kukubali msamaha wake wa kushangaza, zawadi ya wokovu, na nguvu yake—inaweza kuwa kitu rahisi kama maombi, kumkaribisha achukue udhibiti wa maisha yako. Na hivyo uhusiano na Yeye huanza.

Mahusiano huchukua muda na nia. Lakini unapopata njia za kukua katika uhusiano wako na Yeye, Atakuza tunda la Roho katika maisha yako.

Baadhi ya njia za kumfahamu Yeye ni pamoja na kusoma Biblia, kuzungumza naye mara kwa mara, na kufanya yale Anayoyapenda.

Kusoma Biblia ni muhimu sana katika kujenga uhusiano wako na Yesu kwa sababu ni Neno lake—yote ni kuhusu Alivyo na Anataka nini kwa ajili yetu (Yohana 1:1; 2 Timotheo 3:16–17).

Mawasiliano ni muhimu katika uhusiano wowote mzuri. Ingawa hatuwezi kumwona Mungu, tunaweza kuzungumza naye (kupitia maombi), naye Atatusikiliza. Haijalishi unaomba ukiwa wapi. Muone kama rafiki na uzungumze Naye kama hivyo.

Kuza uhusiano wako na Yesu zaidi kwa kufanya mambo ambayo Angefanya kama angekuwa duniani hapa—kuwahudumia wengine. Yesu alikuwa daima akisaidia watu alipokuwa duniani, na tunapowasaidia wengine, tunaungana na moyo wake na kuanza kuendeleza tabia hio katika maisha yetu wenyewe.

Na kumbuka—wakati mwingine, unaweza kuona kile kilicho bora na kuhisi kana kwamba hakiwezekani. Lakini badala ya kukatishwa tamaa, acha upungufu wako ukufanye urudi kwa Yesu. Mwambie jinsi unavyo pambana na utafute Kumjua zaidi.

Baada ya yote, sifa hizi hazitokei kwa juhudi na azimio pekee – zinakua tunaporuhusu Yesu atubadilishe kupitia Roho Mtakatifu.

Hapa kuna mabadiliko ambayo unaweza kugundua.

Kupunguza wasiwasi

Tukichagua kuendeleza tunda la Roho, amani inaweza kuchukua nafasi ya wasiwasi wa mara kwa mara.

Bila shaka, unajua jinsi hali zinavyoweza kuleta mawazo potofu. Inaweza kuonekana ni ngumu kutokuwa na wasiwasi.

Ingawa hailazimiki kuwa hivyo!

Ikiwa unaogopa kitu kinachoweza kutokea, chagua badala yake kufikiria njia zote ambazo Mungu amekubariki na kukusaidia kupitia nyakati ngumu za zamani. Soma baadhi ya aya za Biblia zinazoshughulikia wasiwasi, kama Zaburi 37:7–8. Omba Mungu aweke tunda la Roho ndani yako na kisha amini kwamba Atafanya hivyo, hata wakati hisia zako zinapinga.

Huu ni mfano wa uaminifu

Imani katika kile Yesu anasema atafanya inatoa njia ya kumpa wasiwasi wako. Yeye anabadilisha na amani na furaha.

Hisia zetu zinaweza kwa urahisi kututawala tunapokuwa na wasiwasi. Kwa kujifunza kuzieleza kwa njia zenye afya na kuchagua mawazo yenye imani, tunaonyesha pia kuwa na udhibiti wa nafsi.

Kuweka wengine mbele yako

Image by Kampus Production

Yesu alitumia maisha yake yote kwa kujitoa kwa wengine. Wakati Roho Mtakatifu anafanya kazi katika maisha yetu, tunaweza kutenda mfano huu wa maisha, tukikuza wema, upendo, na hata furaha.

Inaweza kuwa rahisi kama kumsaidia jirani mzee kuweka vyakula vyake ndani ya nyumba.

Au, unaweza kusafisha vyombo katika kituo cha watu wasio na makazi katika siku yako ya mapumziko badala ya kufanya kitu ulichotaka kufanya.

Inaweza kuwa kitu kidogo kama kuruhusu mke au mtoto wako kumalizia kitafunwa unachokipenda cha mwisho wakati wa chakula cha jioni badala ya kula mwenyewe.

Kuweka wengine mbele yako kunahusisha kuzingatia mahitaji au tamaa zao na kugundua kuwa zina umuhimu zaidi kuliko yako mwenyewe.

Sio kwa sababu unaiona kama aina fulani ya kubadilishana—kwamba “Nitafanya hili, ikiwa utafanya hilo.” Bali, unasaidia wengine kwa sababu unajali kuwahusu.

Ni mtazamo. Kadiri tunavyosaidia wengine kwa makusudi, ndivyo itakavyokuwa sehemu ya sisi wenyewe

Kutazama unachosema

Je! Unakumbuka wakati mtu unayempenda aliposema kitu kilicho kuumiza?

Ndio, ule ukosoaji. Au, kule kudhalilisha.

Kwa bahati mbaya, maneno maovu mara nyingi huacha alama kubwa zaidi mioyoni mwetu kuliko maneno mazuri. Yanafanana na makovu ambayo kamwe hayapotei kabisa.

Ndiyo maana kile tunachosema ni muhimu sana. Kuchagua maneno kwa busara na kuzingatia kuwainua wengine hutoa fursa kwa Mungu kufunua tunda la Roho kupitia kwetu.

Mfanyakazi mwenzako anaweza kukukemea, lakini unaweza kupumua kwa kina na kusema tu, “Asante kwa kuniarifu” au “Asante; nitalifanyia kazi jambo hilo” badala ya kukemea.

Ikiwa unamngojea mtu ambaye anachelewa kwa sababu alikawia, usimkaribishe kwa kauli yenye kero. Sema kitu cha kupendeza badala yake (na labda pata wakati unaofaa kueleza wasiwasi wako). Hii inaonyesha subira na upole.

Na chukua muda wa kusikiliza na kuelewa kabla ya kulaumu na kusahihisha. Hali inaweza kuwa sivyo ulivyodhani.

Hizi ni njia chache tu za kuonyesha tunda la Roho kupitia mawasiliano yako. Paulo anatushauri katika Waefeso 4:29,

“Neno lo lote lililo ovu lisitoke vinywani mwenu, bali lililo jema la kumfaa mwenye kuhitaji, ili liwape neema wanaosikia” (UV030.

Yote kuhusu kuunganika

Kuleta tunda la Roho katika maisha yetu – hata katika mambo madogo ya kila siku – inaweza kuonekana kuwa ngumu. Mara nyingine, itakata kwa ukali dhidi ya tunachotaka.

Lakini mara nyingi inaonekana kuwa vigumu kwa sababu tunajikaza kufanya iwezekane.

Badala yake mbona tusizingatie kuimarisha uhusiano wetu na Yesu na kumgeukia Yeye tunapopambana kujua jinsi ya kushughulikia hali zetu?

Tunapoelekeza mawazo yetu kwa Yesu, husaidia kuunda tabia na kukuza tunda la Roho katika maisha yetu ili iwe kawaida kwetu. Mioyo yetu itajibu kile anachotaka kutoka kwetu.

Na ingawa tunaweza mara kwa mara kupoteza mwelekeo wetu na kuanguka, Yesu daima yupo hapo kutusaidia ikiwa tunamwomba. Hatuachi kamwe. Baada ya yote, anachotaka zaidi ni kuwa na uhusiano nasi.

Tunda la Roho ni matokeo ya asili tu.

Tayari kwenda mbali zaidi katika uhusiano wako na Yesu?

Kurasa Zinazohusiana

1.  “Pistis Meaning in Bible,” Bible Study Tools. [↵]

Majibu Zaidi