Kukatishwa Tamaa Kukuu na Kile Tunachojifunza

Mnamo Oktoba 22, 1844, maelfu ya Wakristo katika Kaskazini Mashariki mwa Marekani walitazama angani kwa hamu wakiamini kwamba siku hiyo ingekuwa Kuja Mara ya Pili kwa Yesu Kristo.

Waamini hawa walijulikana kama “Wafuasi wa Miller” kwa sababu walikuwa wanafuata tafsiri za Kimaandiko za mkulima na askari mstaafu aliyekuwa mchungaji wa Kibaptisti, William Miller. Tafsiri hizi zililenga unabii wa siku 2300 katika Danieli 8:14.

Miller aliamini Kuja Mara ya Pili kwa Kristo kulikuwa halisi na karibu. Na mmoja wa wafuasi wake wenye bidii alikuwa na hakika kwamba tarehe kamili ya kurudi kwa Yesu ingekuwa Oktoba 22, 1844. Kisha wafuasi wa Yesu wangeenda mbinguni, na dunia ingetakaswa dhambi kwa moto.

Lakini wakati ambapo Yesu hakutokea kama ilivyotarajiwa, Wafuasi wa Miller walikata tamaa, na hilo linaeleweka. Wengi wao walikatia tamaa kabisa katika imani yao ya Ukristo.

Siku hii ilikuwa pigo kubwa kwa Vuguvugu la wafuasi wa Miller hivyo ikajulikana kama Kukatishwa Tamaa Kukuu.

Kwa upande mwingine, siku hii pia ni kipimo muhimu katika historia ya awali ya Kanisa la Waadventista Wa Sabato. Waanzilishi wa kile ambacho hivi karibuni kingekuwa Vuguvugu la Uadventista, watu kama vile James na Ellen G. White na Hiram Edson, waliitikia Kukatishwa Tamaa Kukuu kwa kurudi kwenye Maandiko ili kuelewa vizuri kwa nini au jinsi Oktoba 22, 1844, ingeweza kuwa muhimu.

Wanafunzi hawa wa Maandiko wenye bidii—kupitia kujifunza kwa maombi, wakiongozwa na Roho—waliweka msingi wa Kanisa la Waadventista Wa Sabato (lililoanzishwa mwaka 1863).

Basi hebu tufungue unabii unaohusiana na mwaka 1844, pamoja na maana yake kwa Waadventista wa Sabato na Wakristo wengine. Utajifunza kuhusu:

• Watu walidhani nini kingetokea mwaka 1844
• Kilitokea nini baada ya Kukatishwa Tamaa Kukuu
• Kilitokea nini tarehe 22 Oktoba, 1844
• Kwa nini mwaka 1844 ni muhimu na tunaweza kujifunza nini kutokana na hilo

Watu walidhani nini kingetokea mwaka 1844?

Photo by Sincerely Media on Unsplash

Wakristo Wafuasi wa miller waliamini kwamba Yesu angerudi duniani kama Biblia inavyoeleza katika 1 Wathesalonike 4:16-18. Walimtarajia kutokea angani, kufufua waamini waliokufa, kuwachukua wafuasi wake mbinguni, na kusafisha dunia kwa moto katika hukumu dhidi ya uovu na dhambi. Walichagua tarehe hii kulingana na unabii katika Danieli 8:14, uliozungumzia Mungu “kutakaswa” patakatifu, ambapo waliamini kuwa ni dunia.

Ili kuelewa kwa nini, hebu tuangalie matukio yaliyosababisha Vuguvugu la Wafuasi wa Miller.

Miaka kabla ya 1844, William Miller alianza kusoma Biblia kwa bidii, akivutiwa kipekee katika unabii na yale yaliyokuwa yamehifadhiwa kwa umilele.¹ Aliangalia sehemu zote za Biblia, akiunganisha pamoja maono kutoka kwa Ezekieli, aya kutoka Hesabu, unabii wa Danieli, na kitabu cha Ufunuo wa mambo yajayo ili kugundua kile alichokiita unabii wa siku 2300.²

Hii unabii ni mgumu kiasi cha kutosha kwa makala nzima. Lakini kwa muhtasari, Danieli 8:14 ilikuwa jiwe la msingi:

“Akamwambia, Hata nyakati za jioni na asubuhi elfu mbili na mia tatu; ndipo patakatifu patakapotakaswa.” (NKJV).

Miller aliamini kwamba kutakaswa kwa patakatifu kulimaanisha kutakasa dunia, au kuisafisha, kwa moto. Alibainisha kwamba “‘patakatifu,’ katika Maandiko, kwa ujumla inamaanisha mahali ambapo Mungu anaheshimiwa na kuabudiwa, na ambapo Yeye au utukufu Wake unakaa, inapohusiana na Mungu au vitu vitakatifu; lakini inapohusiana na mwanadamu, inamaanisha nyumba yake, au mahali pake pa makazi, mji, au ulinzi.” Kisha alitaja aya kutoka kote katika Biblia kusaidia wazo hili, kama vile Zaburi 114:2 na Isaya 9:13.³

Kisha, utafiti wake wa aya kama Ezekieli 4:6 na Hesabu 14:34 ulimfanya agundue kwamba katika maandiko ya kibiblia ya kiroho na ya unabii, siku inapotajwa ilimaanisha mwaka.⁴

Hii ilimaanisha kwamba siku 2300 za Danieli 8:14 zingekuwa zimefikia miaka 2300, kipindi kilichoanza mwaka 457 KK kwa amri ya Artashasta ya kujenga upya Yerusalemu (Danieli 9:25).⁵

Kwa maarifa haya, Miller alihisi kwamba Yesu angekuja wakati wowote kati ya Machi 21, 1843, na Machi 21, 1844. Lakini hakutaja tarehe maalum.

Hata hivyo, wakati Yesu hakurudi ilipofika Machi 21, 1844, mmoja wa wafuasi wake alipendekeza labda wasingepaswa kutumia kalenda ya Kiyahudi ya Kiyahudi. Walitaja tarehe ya Aprili 18-19, 1844, ambayo ilikuwa msingi wa kalenda ya Kiyahudi ya Karaite.

Kukatishwa tamaa kulianza kuibuka wakati tarehe hii pia iliposhindwa, lakini tarehe ya baadaye—Oktoba 22, 1844—ilichukuliwa baada ya mfuasi wa Miller, Samuel Snow, kutoa mhadhara katika mkutano wa kambi mwezi wa Agosti kuhusu tarehe ya kuanza kwa unabii.

Tarehe hii ilikuwa msingi wa imani kwamba Kuja kwa Pili kwa Yesu ingetimiza sikukuu ya Kiyahudi inayoitwa Siku ya Upatanisho ambayo ilionyesha hukumu ya Mungu. Ilikuwa siku ya kumi ya mwezi wa saba (Walawi 23:27). Mwaka wa 1844, siku hiyo ilikuwa Oktoba 22.⁶

Wafuasi wa Miller, Millerites, walishikilia kwa shauku unabii huo na wakajiandaa kwa ajili ya kurudi kwa Yesu karibuni.

Kwa hivyo, wakati Oktoba 22, 1844, ilipofika na kupita, wengi walikuwa na huzuni sana kiasi kwamba waliachana na vuguvugu hilo.

Hata hivyo, siyo wote waliopoteza imani yao. (Maelezo zaidi baadaye.)

Kilitokea nini baada ya Kukatishwa Tamaa Kukuu?

Photo by Julia Florczak on Unsplash

Mnamo Oktoba 22, 1844, Wfuasi wa Miller kote Amerika Kaskazini walitazamia kwa shauku kurudi kwa Yesu. Lakini saa za mwisho za siku hiyo zilipita bila kitu chochote kutokea.

Mshangao ambao waamini walipata ulisababisha wengi wao kuachana na vuguvugu hilo. Hasira na huzuni waliyojisikia wakati ambapo Yesu hakurudi ilikuwa kubwa mno.

Wengi wao walirudi kwenye makusanyiko na tamaduni zao za awali. Wale waliouza mali zao yote, ikiwa ni pamoja na nyumba zao, kwa ajili ya Ujio wa Pili wa Kristo walibaki bila kitu.

Pia walikumbana na dhihaka na vurugu kutoka kwa wale ambao hawakuamini ujumbe wa Miller. Makanisa kadhaa yaliharibiwa, na wapinzani waliwadhihaki kwa maswali kama “Je, hamkwenda juu?

Kwa wengine, Kukatishwa Tamaa Kukuu kuliongeza hamu yao ya kuchimba katika Maandiko na kugundua walichokuwa hawakukielewa vizuri. Na hivyo, kikundi kidogo cha waamini wa Uadventista, au waamini walioamini Kuja Mara ya Pili kwa Kristo, walijiunga pamoja.

Mmoja wa waamini wa Uadventista ambaye alihisi haja maalum ya kuchimba kwa kina zaidi katika Biblia baada ya Kukatishwa Tamaa Kukuu alikuwa Ellen White (wakati huo Ellen Harmon).

Ellen White na familia yake walikuwa miongoni mwa wafuasi wa Miller ambao waliamini Kurudi kwa Kristo kingekuwa tarehe 22 Oktoba.

Photo by Eric Mok on Unsplash

Anakumbuka siku ile:

“Ilikuwa ngumu kuchukua mizigo inayochukiza ya maisha ambayo tulidhani imeachwa milele. Ilikuwa ni kuvunjika moyo kwenye uchungu kulikowapata kundi dogo ambalo imani yake ilikuwa imara na tumaini lake lilikuwa juu sana. … Tulivunjika moyo lakini hatukukata tamaa.”⁷

Hatimaye, kupitia kujifunza Biblia zaidi na mwongozo kutoka kwa Roho Mtakatifu, Ellen White na waamini wa Uadventista walipewa uelewa wazi zaidi wa Kurudi kwa Pili kwa Kristo.

Ufahamu huu uliwaimarisha na kuwasaidia kuondoa baadhi ya dhana potofu zilizotokana na Kukatishwa Tamaa Kukuu.

Baadhi bado waliamini kurudi kwa Yesu kungetokea katika muda wa wiki au miezi iliyofuata. Hivyo, Ellen White aliwasaidia kuelewa kwamba ingawa hawangeweza kujua siku za usoni au wakati wa kurudi kwa Yesu, ilikuwa ni vyema kutumia kila fursa kufanya kazi ya Mungu.

Yeye na waamini wengine wa Uadventista pia walipinga mafundisho maarufu kati ya watu wakati huo: teolojia ya mlango uliofungwa.

Teolojia hii ilisema kwamba baada ya Oktoba 22, 1844, wale ambao hawakuwa wamekubali ujumbe wa William Miller hawangeweza kuokolewa. Mlango wa wokovu ulikuwa “umefungwa.”

Lakini katika kujifunza Biblia, Ellen White na waamini wengine waligundua kwamba wokovu ulikuwa bado unapatikana kwa kila mtu ambaye Mungu alimuumba.

Mwishowe, ugunduzi huu ungeleta matumaini kwa wengi na kuchangia katika kubadilisha mawazo ya awali ya Waadventista kuhusu wokovu.

Waamini kujifunza Biblia pia kuliwawezesha kugundua mafundisho mengine ya Biblia ikiwa ni pamoja na Sabato ya siku ya saba na kinachowapata watu baada ya kufa.

Ingawa uzoefu wa waamini wa awali na Kukatishwa Tamaa Kukuu kunaweza kuwa jambo linalovunja moyo, athari ya muda mrefu ya tukio hili iliwapelekea kujihusisha katika kujifunza Biblia kwa kina.

Hata iliwapelekea kujifunza kile kilichotokea kweli kweli mnamo Oktoba 22, 1844.

Nini kilitokea tarehe 22 Oktoba, 1844?

Wengi waliopitia Kukatishwa Tamaa Kukuu hawakusadiki kwamba chochote kilifanyika siku hiyo. Walichukulia tu kama msisimko wa kidini usio wa kweli na wakaacha mafundisho ya Wafuasi wa Miller.

Katika miezi baada ya Kukatishwa Tamaa huko, hata hivyo, baadhi walikuja kuwa na uhakika kwamba kuna kitu kilifanyika. Lakini kitu gani kinaweza kuwa kilitokea?

Yesu alianza kutakasa patakatifu

“Baadhi ya waamini wa Uadventista, ikiwa ni pamoja na mkulima wa New York aliyeitwa Hiram Edson, waliendelea kushikilia tumaini la Kuja kwa Yesu. Waamini hawa walikuwa wamejitolea kuelewa kweli za Biblia, hasa kuhusu kile ambacho kwa kweli kilichotokea mwaka 1844.

Na hatimaye, Mungu aliwapa jibu.

The Review and Herald, jarida la Uadventista, linasimulia hadithi ya ajabu jinsi Mungu alivyomfunulia Hiram Edson ukweli kuhusu unabii wa siku 2300.”

Baada ya kifungua kinywa nilimwambia mmoja wa ndugu zangu, ‘Twende kuwaona na kuwatia moyo baadhi ya ndugu zetu.’ Tukaanza, na wakati tukiendelea kupitia shamba kubwa, nilisimama katikati ya shamba. Mbingu ilionekana wazi mbele yangu, na niliona kwa dhahiri kwamba badala ya Kuhani Mkuu wetu kutoka katika patakatifu pa mbinguni kuja duniani siku ya kumi ya mwezi wa saba, mwishoni mwa siku 2300, Yeye, kwa mara ya kwanza, aliingia siku hiyo katika chumba cha pili cha patakatifu, na kwamba alikuwa na kazi ya kufanya katika patakatifu pa mbinguni kabla ya kuja duniani; kwamba alikuja kwenye arusi, au kwa maneno mengine, kwa Mzee wa siku, kupokea ufalme, enzi, na utukufu; na kwamba lazima tusubiri kurudi kwake kutoka kwenye arusi.⁸

Edson, pamoja na waamini wengine wa Uadventista, Hahn na Crosier, walijifunza Maandiko pamoja na kugundua kwamba Miller alikuwa ameelewa vibaya Danieli 8:14. “Patakatifu” katika aya hiyo haikuwa inahusu dunia.

Badala yake, waligundua kwamba kutakaswa kwa patakatifu Danieli 8 lilikuwa tukio la kimbingu (Danieli 7:9-10; 1 Petro 4:17; Ufunuo 20:12; Mathayo 22:1-14).⁹

Photo by Chris Brignola on Unsplash

Hii inamaanisha kwamba mwaka 1844, Yesu alianza hatua ya mwisho ya huduma yake mbinguni: kutakaswa kwa patakatifu pa mbinguni, mchakato wa hukumu ambao lazima ufanyike kabla Yesu arudi tena. Hii ilihusisha Yesu kutokaPatakatifu pa Kwanza hadi Patakatifu pa Pili, ambapo alianza mchakato wa kupitia majina na kuchunguza mioyo ya wale wanaodai kuwa waamini (Waebrania 8:1-5; Danieli 7:9-27).

Yesu anafanya hivi kwa kupitia rekodi za maisha yetu, ikihusisha kila dhambi na kila maamuzi tuliyofanya kwa ajili ya Kristo.(Mhubiri 12:14). Kwa njia hii, hukumu—au “Kutakasa”—Kunakotokea mbinguni sasa hivi ni kusafisha kwa rekodi za wale waliomchagua Mungu na kukubali wokovu wa Yesu.

Ingawa neno “hukumu” linaweza kuwa na maana hasi au kuleta hofu, fundisho la Hukumu ya Upelelezi kimsingi hutupatia tumaini.

Tunapompkea Yesu kama mwokozi wetu, rekodi ya matendo yetu ya dhambi inafunikwa na kuondolewa kwa dhabihu yake huleta maisha yake kamili na matakatifu mahali petu, akitoa wokovu bure kwa wote wanaomchagua. Pia hutuondolea dhambi hizo na kuanza kusafisha maisha yetu, kutusaidia kuwa kama yeye.

Kwa njia hii, tutakuwa tayari siku moja kuishi katika Dunia Mpya—isiyo na dhambi, mateso, na uovu tunaouona ulimwenguni leo.

Uelewa huu uliwasaidia waamini wa Uadventista kupata tumaini jipya katika Yesu na mpango wake wa wokovu. Na mafundisho kuhusu kutakaswa kwa patakatifu pa mbinguni, pamoja na dhana ya Siku ya Upatanisho, hatimaye ikawa mafundisho ya pekee (Hukumu ya Uchunguzi, au Hukumu ya kabla ya Majilio) ya Vuguvugu la Ujio wa Kristo ambalo lilikuja kuwa dhehebu la Waadventista wa Sabato.¹⁰

Kujifunza Biblia kwa Waamini wa Kiadventista pia yaliwasaidia kugundua kwamba Maandiko hayakukubaliana na wazo la kujaribu kutambua tarehe halisi ya kurudi kwa Yesu. Kwa kweli, Biblia inasema kwamba “hakuna anayejua siku wala saa” ya Kuja mara ya Pili (Mathayo 24:36, UV030).

Ingawa Wafuasi wa Miller walikosea kwa kuweka tarehe, Mungu alikuwa na uwezo wa kuwatumia kuwakumbusha ulimwengu umuhimu wa Kuja kwa Kristo. Na aliendelea kufanya kazi kupitia waamini wa Uadventista walipogundua tena thamani ya kujifunza Biblia kwa unyenyekevu na kwa sala, wakijifunza kuwa na imani kwa Mungu badala ya hesabu ya kibinadamu.

Kumtegemea Mungu na Biblia kwa mwongozo

Wale waliopitia Kukatishwa Tamaa Kukuu walijifunza kwa vitendo jinsi ilivyo muhimu kudhibitisha madai ya kitheolojia kupitia Biblia na kujifunza kwa maombi.

Waanzilishi wa Kanisa la Waadventista wa Sabato walionyesha aina hii ya kuitegemea Biblia na kumtegemea Mungu. Kupitia kujifunza kwao na maombi, walisaidia kuweka msingi wa Kanisa la Waadventista wa Sabato ya Saba na kuongoza waamini kwenye mitazamo mipya kuhusu wokovu na patakatifu pa mbinguni.

Kukatishwa Tamaa Kukuu pia kunatufundisha kwamba…

Wakati wa Mungu si kama wakati wetu

Photo by Aron Visuals on Unsplash

Biblia inasisitiza umuhimu wa kumngoja Bwana:

“Umngoje BWANA, uwe hodari, Upige moyo konde, naam, umngoje BWANA.” (Zaburi 27:14, UV030).

Oktoba 22, 1844, kwa kweli inaleta aya kama hii katika uhalisia. Binadamu wana mtazamo mdogo wa wakati. Sisi ni viumbe wenye kikomo, wakati Mungu hana ukomo. Wakati wake ni kamili. Tunapoweka imani yetu katika wakati wake, Atatuongoza na kututia nguvu.

Kuwa tayari daima kwa Ujio wa Pili wa Yesu

Kwa kweli, ni rahisi kuwa mtu mwenye wasiwasi mara tu inapoonekana dunia iko katika mgogoro. Wakati jambo baya linapotokea, ni kawaida kutaka liwe na maana zaidi ya kuwa tu onyesho lingine la dhambi. Mara nyingine watu bado wanajaribu kuweka kipindi cha wakati kuja kwa Yesu mara ya pili, lakini wanakatishwa tamaa wakati miaka inapopita bila Yesu kurudi.

Badala ya kusukumwa na maoni ya kibinadamu na wasiwasi, tunaweza kudumisha uhusiano wa kila siku na Yesu. Hii inatusaidia kuendelea kuwa tayari kwa ajili ya kurudi Kwake, kuruhusu tuishi maisha yetu kwa amani na kumtegemea Mungu mpango wake kwetu.

Tunaweza kufuata ushauri wa Paulo:

“Kwa tumaini, mkifurahi; katika dhiki, mkisubiri; katika kusali, mkidumu;” (Warumi 12:12, UV030).

Bila kujali kinachoendelea ulimwenguni, tunaweza kupata tumaini katika Ujio wa Pili wa Kristo, kama walivyofanya wale walioamini katika Ujio wa Bwana wakati wa Kukatishwa Tamaa Kukuu.

Tunapongoja Ujio wake wa Mara ya Pili, tujifunze Biblia kwa maombi na kujifunza kuhusu ajabu ya upendo wa Mungu na mpango wake wa wokovu kwetu.

Ikiwa una shauku ya kujifunza zaidi kuhusu mpango wa wokovu, unabii, au imani za Kanisa la Waadventista wa Sabato, tembelea ukurasa wetu wa masomo ya Biblia.

Kurasa zinazohusiana

1. Loughborough, J.N. The Great Second Advent Movement, Adventist Pioneer Library, 2016. p. 102. [↵]
2. Ibid., p. 94. [↵]
3. Miller, William. On the Cleansing of the Sanctuary, Joshua V. Himes, 1842. [↵]
4. Pfandl, Gerhard. “In Defense of the Year-Day Principle,” Journal of the Adventist Theological Society, 2012. [↵]
5. Maxwell, Mervyn. Tell It to the World, Pacific Press Publishing Association, Nov. 1, 2002. p. 26. [↵]
6. Ibid. p. 28–31. [↵]
7. White, Arthur Lacey. Ellen G. White: The Early Years: 1827-1862 (vol. 1), Review and Herald Publishing Association, 1985. p.54. [↵]
8. “The Spirit of 1844,” Review and Herald, June 23, 1921, Review and Herald Publishing Association, June 23, 1921. [↵]
9. Damsteegt, P. Gerard. “The Sanctuary and Adventist Experience,” Ministry, 1994. [↵]
10. “What Adventists Believe About Christ’s Ministry in the Heavenly Sanctuary,” General Conference of Seventh-day Adventists. [↵]

Más respuestas