Ushauri wa Kiroho wa Ellen White kuhusu Ndoa

Kama mmoja wa waasisi wa Kanisa la Waadventista Wa Sabato, Ellen G. White aliheshimiwa sana. Alikuwa mwandishi hodari na alihusika sana katika utume wa dhehebu, akifuatilia kwa maombi uongozi wa Roho Mtakatifu.

Watu walitafuta ushauri wake kuhusu mada kadhaa kutokana na maarifa yake makubwa ya kanuni za Biblia. Ndoa ilikuwa moja ya mambo hayo. Wakati huo, kulikuwa hakuna washauri wa ndoa kama ilivyo leo, hivyo mamlaka za kidini mara nyingi zilikuwa zikitafutwa kwa ushauri na mwongozo.

Kuhusu ndoa yake mwenyewe, Ellen (Harmon) White alioana na James White mnamo Agosti 30, 1846, huko Portland, Maine. Alikuwa na miaka 18 tu.

Katika miaka mingi ya ndoa yao, alipokea ufahamu na mwongozo kutoka kwa Mungu ambao, pamoja na kusoma mara kwa mara Neno la Mungu, ilimfanya atoe ushauri wa busara unaotegemea kanuni za Biblia.

Tutaangalia baadhi ya ushauri wake ambao umesaidia wanandoa wengi katika mahusiano yao—zamani na hata leo, kupitia maandishi yake.

Tutapitia:

• Kudumisha mpango wa Mungu kwa ndoa
• Kanuni za Uchumba
• Mashauri kuhusu changamoto katika ndoa
• Mwongozo kuhusu kutengana na talaka
• Vidokezo vya ndoa yenye furaha

Kwanza, tuchunguze kile Ellen White alichokiandika kuhusu ndoa kwa ujumla.

Kudumisha mpango wa Mungu kwa ndoa

Photo by Євгенія Височина on Unsplash

Ukichukua Biblia na kuanza kuisoma mwanzoni, utaona ndoa inatajwa mapema sana. Ni muungano mtakatifu ambao Mungu aliuanzisha wakati dunia ilipoanza. Aliwaumba Adamu na Hawa kuwa mume na mke wa kwanza duniani.

Ufupisho wa Ellen White wa maelezo haya katika Mwanzo unaweza kupatikana katika kitabu, Nyumba ya Mwadventista:

“Mungu alifanya kutoka kwa mwanaume mwanamke, ili awe rafiki na msaidizi kwake, kuwa mmoja naye, kumfurahisha, kumtia moyo, na kumbariki, yeye kwa upande wake kuwa msaidizi wake imara.”¹

Mungu alibariki uhusiano huu, hata baada ya dhambi kuingia ulimwenguni. Na ndoa inatajwa kwa namna nzuri katika Biblia, hata kama mfano wa kuelezea uhusiano wa Yesu na waamini wake (Waefeso 5:29-32). Hata hivyo, Mungu hakutoa amri ya watu kuoa au kutokuoa. Kama mambo mengi, Mungu aliiacha hii kwa hiari yetu. Hii ilijumuisha wale walio hudumu katika huduma rasmi ya kanisa.

Ellen White alitetea maoni haya. “Yesu hakulazimisha kuacha kabisa ngono kwa daraja lolote la watu. Hakuja kuharibu uhusiano mtakatifu wa ndoa, bali kuuinua na kuurejesha katika utakatifu wake wa awali.²

Pia aliwahimiza wanandoa kufurahia jambo hili zuri ambalo Mungu aliliumba: uhusiano wa kimapenzi wenye upendo kati ya mume na mke. “Wakristo… wanapaswa kuzingatia matokeo ya kila haki ya uhusiano wa ndoa, na kanuni takatifu inapaswa kuwa msingi wa kila tendo.³

Wakati wa Ellen White, “haki ya uhusiano wa ndoa” ilikuwa “kanuni” kwa ajili ya mahusiano ya kimwili. Mahusiano ya kimapenzi yalijadiliwa kwa kiasi kidogo na kwa uchache zaidi kuliko leo. Lakini alielewa umuhimu wake katika umoja wa ndoa, kama alivyoeleza Paulo katika 1 Wakorintho 5:7.

Na linapokuja swala la majukumu ya kila siku ya familia, alisisitiza kwamba mume na mke wanapaswa kuonyesha upendo wa Kristo kwa familia zao. Na hii inaanza na jinsi wanavyotendeana wao kwa wao.

Alihimiza kila mwenzi kumfanya mwenzake kuwa kipaumbele chake, kwa sababu wanapaswa kutendeana kama “mwili mmoja,” kama Biblia inavyoeleza muungano huu wa ndani kwanza (Mwanzo 2:24; Waefeso 5:31).

Hii ndiyo sababu mtume Paulo anasema, “hali mnanyenyekeana katika kicho cha Kristo” (Waefeso 5:21, SUV). Hii inamaanisha kwamba mume na mke wanahudumiana. Sio kwa namna ya utumwa au utii. Bali kwa kuwa, unapompenda mtu, unatamani kila siku kukidhi mahitaji yao.

Mawazo ya Ellen White juu ya mada hii yamefupishwa katika Kitabu cha Nyumba ya Mwadventista katika sura, “Majukumu ya Pamoja.”⁴ Ndoa inapaswa kuwa uhusiano unaodhihirisha kanuni za upendo zilizoelezwa katika 1 Wakorintho 13—ushirikiano wa sawa chini ya Mungu, kila mmoja akijikita kwa mwenzake, badala ya kujifikiria mwenyewe tu.⁵

Alishauri mke awe “mwenzi wa mumewe” na kwa mume kuwa “akijitahidi kumwinua mkewe na watoto” na “kupumua karibu yake hewa safi na tamu.”⁶

Ingawa majukumu ya wenzi wa ndoa yanaweza kutofautiana, kila mume na mke ni timu, sio mfumo wa mamlaka. “Wala mume wala mke hawapaswi kuomba uongozi. Bwana ameweka kanuni itakayoongoza katika jambo hili,” aliandika.⁷

Kanuni za uchumba

Photo by Nong V on Unsplash

Ingawa Ellen White alizungumza sana kuhusu ndoa, pia alikuwa na ushauri wenye manufaa kwa wapenzi wanaojiandaa kwa ndoa. Maandishi yake kwa watu binafsi kuhusu mada hiyo yalikusanywa katika kitabu kiitwacho Barua kwa Vijana Wanaopendana.

Mojawapo ya kanuni kuu alizosisitiza ilikuwa ni upendo wa kweli. “Upendo wa kweli sio hisia yenye nguvu, ya moto, na ya haraka. Badala yake, ni tulivu na wa kina katika asili yake. Huzidi kuangalia zaidi ya mambo ya nje tu, na huvutwa na sifa pekee. Ni wenye hekima na uchaguzi, na uaminifu wake ni wa kweli na wa kudumu.”⁸

Upendo wa kweli ndio utakaodumu kwa wanandoa katika ndoa, wakati msisimko, au hisia moja, haitadumu. Ellen White alitambua umuhimu wa kutofautisha kati ya hizo mbili. Na ili kusaidia kufanya hivyo, alielezea kwamba msisimko bila upendo wa kweli “utakuwa mkaidi, wa haraka, usio na sababu, wa kupinga kila kizuizi, na utafanya kitu cha ulichokichagua kuwa sanamu.”⁹ Lakini upendo wa kweli, ingawa unajumuisha shauku na hisia kuu za mvuto, pia unakuja na uwiano, faraja, na ikuaminiana.

Hasa kwa kuwa watu walikuwa na tabia ya kuoa wakiwa wadogo sana katika zama zake, alijua kwamba wangeweza kulinganisha ukweli wao dhidi ya matarajio ya utotoni na hisia kali ambazo bado walikuwa wakijifunza kuzitambua.

Pia alikiri kwamba vijana wengi walikuwa “wamesisimshwa na mada ya uchumba na ndoa” wakati “mzigo wao mkuu ni kutaka kufanya mambo kwa namna yao wenyewe.” Kwa sababu hiyo, alisisitiza umuhimu wa kujifunza Biblia kwa vijana na watu wazima vijana. “Katika hili, kipindi muhimu zaidi cha maisha yao, wanahitaji mshauri asiye na kosa, mwongozo usioweza kukosea. Huyu watampata katika Neno la Mungu.¹⁰

Na kwa wenzi waliokuwa wanafikiria ndoa, alishauri kuweka mipaka wazi kwa ukaribu wa kimwili. Na aliandika mwongozo kwa wale waliokuwa wanahisi ilikuwa halali “kupanda mbegu zao za mwitu,” kama vile.

“Hauwezi kumudu kuwa mzembe kuhusu marafiki unaochagua. …[S]aa moja ya kutokujali, ukishindwa na majaribu, inaweza kugeuza mkondo mzima wa maisha yako kuelekea upande usio sahihi. Unaweza kuwa na ujana mmoja tu; fanya uwe wenye manufaa. …Hauwezi kamwe kurudi kurekebisha makosa yako.”¹¹

Ikiwa wanandoa husubiri hadi ndoa ili kufurahia ukaribu kimwili, nafasi ni kubwa sana kwamba wataweza kushughulikia uhusiano wao wa kimapenzi kwa ukomavu zaidi, upendo, kuridhika, na furaha.

Photo by Ben White on Unsplash

Pia tafiti zinaunga mkono hili. Tafiti moja inayotajwa mara kwa mara inaonyesha kwamba kusubiri hadi ndoa kwa uhusiano wa kingono husaidia uhusiano imara na wenye afya zaidi.¹²

Lakini kuna zaidi ya kujiandaa kwa ndoa kuliko kujadili mipaka ya ukaribu. Ellen White mara kwa mara aliwahimiza wenzi kujitoa kwa Mungu kama wenzi, kwa kusali kwa unyenyekevu na kumwuliza Mungu ikiwa anakubali umoja huo.

“Ndoa ni agano takatifu na haipaswi kuingiwa kwa roho ya ubinafsi. Wale wanaofikiria hatua hii wanapaswa kuzingatia kwa uzito na kwa maombi umuhimu wake, na kutafuta ushauri wa kimungu ili wajue kama wanafuata mapenzi ya Mungu.”¹³

Wapenzi wanaweza kumwuliza Mungu kwa kusali au kusoma kile Biblia inachosema kuhusu ndoa, na kuhusu tabia ya Kikristo (Wagalatia 5:13-26), kabla ya kufunga ndoa.

Aidha, alibainisha jinsi ilivyo muhimu kwa wanandoa watarajiwa kufikiria jinsi maisha na wenzi wao yangeonekana. Mambo yatakuwaje kwa uhalisia?

“Acha maswali yaulizwe, Je, muungano huu utanisaidia kuelekea mbinguni? Je, utaongeza upendo wangu kwa Mungu? Na je, utapanua wigo wangu wa kutumika katika maisha haya? Ikiwa mawazo haya hayana kikwazo, basi kwa hofu ya Mungu endelea mbele.¹⁴

Haya ni maswali yanayo eleweka, na yanaweza kutumika katika urafiki na mahusiano ya kikazi pia. Kuna zaidi katika mahusiano kuliko tu kufurahia pamoja, kufurahia ucheshi wa mtu fulani, au kumwona mtu kama mwenye mvuto au mchangamfu. Kwa mtu utakayeshiriki maisha naye, ina maana kuuliza, Je, huyu mtu atanisaidia kufikia malengo yangu ya maisha? Je, atanisaidia kubaki imara kiroho? Je, atanichochea daima niwe mtu mwema?

Mfano mwingine mkubwa ambao Ellen White alijadili ni onyo la Kibiblia la kuwa “kufungiwa nira na wasioamini” (2 Wakorintho 6:14). Hii ni himizo la kuoa au kuolewa ndani ya imani ile ile. Mwenzi asiyeamini ambaye hakubaliani au kutafuta kuelewa imani yako mwishowe anakudhihaki.¹⁵

Ellen White aliandika, “Mara Nyingi moyo usioongoka unafuata tamaa zake wenyewe, na ndoa zisizo idhinishwa na Mungu zinaundwa. …Wale wanaotawaliwa na tamaa na msukumo watakuwa na mavuno machungu ya kuvuna katika maisha haya, na njia yao inaweza kusababisha kupoteza roho zao.”¹⁶

Lakini hata kama vitu vyote vinaonekana kuwa sawa, alihimiza wenzi kuchukua hatua polepole. “Uhusiano muhimu kama ndoa na wenye athari kubwa katika matokeo yake haupaswi kuingiwa kwa haraka, bila maandalizi ya kutosha, na kabla ya nguvu za kiakili na kimwili hazijakomaa,” aliandika katika kitabu chake, Huduma ya Uponyaji.¹⁷

Sio jambo la kushangaza, ndoa zinazoanza kwa pupa kwa kawaida hazimaliziki vizuri. Jinsi gani zingeweza, ikiwa wawili hao hawajapata muda wa kujifunza kwa kina kuhusu mwingine kabla? Itakuwa kama kununua nyumba kabla ya kujua jinsi msingi wake ulivyo imara, au kabla ya kufanya ukaguzi.

Uhusiano wa ndoa ni baraka ya pekee na muunganiko mtakatifu. Wakati Mungu anapohusishwa, unaweza kuwa uhusiano wa kuridhisha sana na wenye kujenga. Hivyo ina maana kuutunza muunganiko huu muhimu kwa umakini mkubwa na maandalizi.

Mashauri kuhusu matatizo katika ndoa

Photo on Pikwizard

Haijalishi jinsi ambavyo mke na mume wanavyokuwa na furaha wanaposema “Nakubali,” ndoa yoyote itakumbana na changamoto katika safari yake. Sisi sote ni binadamu wasio kamili, na hili sio jambo la kujisikia aibu. Lakini ni muhimu kusawazisha changamoto hizi ipasavyo ili kuepuka kudhoofisha imani na kusaidiana katika uhusiano wa ndoa.

Ellen White alikuwa na ushauri wa kutosha kwa ajili ya kutatua matatizo katika ndoa. Kwanza, elewa vipaumbele vyako. Waume na wake, bila kujali kiapo kitakatifu kati yao, wanadaiwa kumtii Mungu kwanza.

“Ni jambo gumu kurekebisha matatizo ya familia, hata wakati mume na mke wanajaribu kufikia makubaliano ya haki kuhusu majukumu yao mbalimbali, ikiwa hawajajitoa mioyo yao kwa Mungu. Vipi mume na mke wanaweza kugawanya maslahi ya maisha yao ya nyumbani na bado kuendelea kuwa na upendo imara kati yao?”¹⁸

Lakini ikiwa mume na mke wanamwamini Mungu na kumruhusu aumbe na kujenga tabia zao, basi wanaweza kutumia nguvu hii ya kimungu kuwasaidia kushinda matatizo kwa neema na upendo. Lakini kama mahusiano ya upendo yoyote, inahitaji kujitolea kwa pande zote. Na ikiwa hakuna nia ya heshima na kuzingatia kwa pande zote, matatizo yanaweza kutokea.

Hapa ndivyo Ellen White anavyoelezea uchunguzi tunaojifunza kutoka kwao:

“Katika maisha ya ndoa, wanaume na wanawake mara nyingi hutenda kama watoto wasio na nidhamu na waliopotoka. Mume anataka kufanya mambo kwa njia yake, na mke anataka kufanya mambo kwa njia yake, na hakuna anayetaka kusikiliza mwenzake. Hali kama hiyo inaweza kuleta tu huzuni kubwa. Mume na mke wanapaswa kuwa tayari kusikiliza njia au maoni ya mwenzi wake. Hakuna uwezekano wa furaha wakati wote wawili wanasisitiza kufanya kama wanavyopenda.”¹⁹

Pande zote zinapaswa kuhudumiana, wakizingatia mahitaji ya mwingine na hata baadhi ya matamanio yao (pale inapowezekana/kufaa) juu ya mahitaji yao wenyewe. Mwenendo wa utumishi unaleta matokeo mazuri katika kurekebisha uhusiano uliokuwa na mvutano au kero.

Waume na wake kamwe hawatakuwa na maoni sawa kwa kila kitu, na hilo linatarajiwa. Lakini sio vyema kuzingatia mambo ambayo hamtapata makubaliano kamwe. Hii ni njia moja ambayo Shetani anajaribu kuwatenganisha wenzi. Kwa hili, Ellen White alitoa ushauri, “Ndugu yangu, dada yangu, fungua mlango wa moyo kumpokea Yesu. Mkaribishe ndani ya hekalu la nafsi. Saidianeni kushinda vikwazo vinavyo ingia katika maisha ya ndoa ya wote.²⁰

Timu ya mume na mke, wakipambana kuelekea lengo kuu moja, wanafanya kazi kwa umoja mkubwa. “Mume na mke wanapaswa kuwa kila kitu kwa mwingine. … Kamwe hakuna mmoja wao anapaswa kuendekeza utani kwa gharama ya hisia za mwingine.”²¹ Kukera, kudharau, au kushikilia tofauti za maoni ya mwingine ni kama kubomoa nyumba. Unaweza kung’oa vipande kidogo kidogo, hadi yote hatimaye iwe magofu.

Zaidi ya hayo, ni bora ikiwa malalamiko yoyote kuhusu mwenzi au mabishano kuhusu hali fulani yabaki ndani ya ndoa, yakiletwa tu kwa Mungu au kwa kiongozi wa kiroho au mshauri mtaalamu. Ikiwa mwanamke analalamika kuhusu mumewe kwa mwanaume mwingine, au mwanaume analalamika kuhusu mkewe kwa mwanamke mwingine, inakiuka viapo vya ndoa na kumdhalilisha mwenzi.²² Na sio vigumu kuelewa kwa nini kesi ingekuwa hivyo.

Lengo hapa ni kutunza heshima ya kila mwenzi. Hata kama wanandoa wanakabili matatizo, hakuna haki ya kusababisha wengine wawatazame vibaya. Huo sio upendo.

Mwongozo kuhusu kutengana na talaka

Photo on Pexels

Kama vile ndoa inavyopaswa kuzingatiwa kwa uzito mkubwa, vivyo hivyo kutengana au talaka. Ndoa ilikuwa imekusudiwa kuwa muungano mtakatifu. Kukata kamba hiyo ni jambo ambalo linapaswa kuzingatiwa na kupimwa kwa uangalifu, pamoja na sala nyingi kabla ya kufanya uamuzi.

Moja ya mambo aliyosisitiza ni kwamba kutengana kujaribiwe kwanza badala ya kwenda moja kwa moja kufikiria talaka. Na kwa hili, alimaanisha kutengana kwa muda, si kuanza kutafuta nyumba mpya. Badala yake, lengo la hii ingekuwa ni wakati wa kutafakari na kukua kiroho, kwa nia ya kurejesha uhusiano wa ndoa baadaye.²³

Kwa kuwa upatanisho ndio lengo, Ellen White pia alijadili somo gumu la kuwa na ndoa na mtu asiyeamini. “Ikiwa mke ni asiyeamini na mpinzani, mume hawezi, kwa mujibu wa sheria ya Mungu, kumwacha kwa sababu hii pekee. Ili kuwa katika umoja na sheria ya Yehova [Mungu], lazima akae naye, isipokuwa yeye mwenyewe achague kuondoka.”²⁴

Kuishi na mtu ambaye hana maoni yanayolingana na wewe kuhusu swala lenye umuhimu mkubwa ni jambo gumu kwa hakika. Lakini ikiwa mwenzi asiyeamini hataki kukomesha uhusiano wa ndoa, itakuwa ni usaliti kwa mwenzi anayeamini kumwacha kwa sababu hiyo pekee. (Na ni aina gani ya uwakilishi wa moyo wa Mungu ingekuwa hiyo ikiwa hiyo ndiyo sababu pekee ya kuondoka?)

Badala yake, mwenzi anayeamini anaweza kuomba na kumtendea mwingine kwa heshima kila wakati, na kudumisha kiapo chao cha kuwa waaminifu. Hii peke yake ni ushuhuda wa tabia ya Mungu.

Sababu moja tu, alisema, inatolewa katika Biblia kama sababu ya talaka. “Mungu alitoa sababu moja tu kwa nini mke anapaswa kumacha mumewe, au mume kuacha mkewe, ambayo ilikuwa uzinzi. Acha ardhi hii ichungwe kwa sala,” aliandika. Uzinzi unavunja viapo ambavyo wenzi walifanya siku yao ya harusi.²⁵

Yesu anaweka hili wazi katika Mathayo 5:32.

Lakini kwa sababu talaka inaruhusiwa kibiblia kwa sababu moja tu haimaanishi kwamba mke/mume anapaswa kujiweka hatarini kwa kubaki katika hali mbaya. Unyanyasaji wa kimwili, kwa mfano, ni sababu nzuri kwa mke/mume kuachana haraka iwezekanavyo na kutafuta usalama. Mara tu mke/mume anapokuwa salama kutokana na unyanyasaji, fikira inaweza kutolewa ipasavyo kuhusu mustakabali wa ndoa na familia.

Na kwa ujumla, maombi yanapaswa kujumuishwa katika uamuzi wowote unaofanyika ndani ya ndoa.

Kwa njia hiyo, wakati matatizo yanatokea bila shaka, wanandoa tayari wako tayari kusikiliza uongozi wa Roho Mtakatifu.

Changamoto za ndoa ya Ellen White

Licha ya changamoto walizokutana nazo katika ndoa, Ellen na James White walikuwa na uhusiano imara, wa kudumu, na wenye kuvutia. Walisafiri pamoja, kuhubiri pamoja, na kulea familia pamoja. Alipofariki mumewe mwaka 1881, Ellen White alisema kwa mapenzi, “Nahisi yeye ndiye mwanaume bora kuliko wote waliowahi kutembea kwa viatu.”²⁶

James alimuelezea Ellen kama “taji la furaha yake.”²⁷

Lakini hawakuwa bila changamoto zao wenyewe. James alikuwa aina ya mtu ambaye angejitolea kikamilifu na kwa bidii kazi yake. Na hii mara nyingine ingesababisha tabia ya kutaka kudhibiti hali au watu wanaomzunguka. Tabia hii ilijitokeza hasa alipokuwa na msongo wa mawazo.

Kuongezea hili, alipata mfululizo wa kiharusi ukiwaanza katika miaka ya 1860. Hii ilibadilisha tabia yake na kuleta sifa hizi zisizovutia hata zaidi.

“Naweza lakini kuogopa changamoto ya mabadiliko ya hisia za James, hisia zake kali, lawama zake, jinsi anavyoniona, na amejisikia huru kunieleza maoni yake ya mimi kuongozwa na roho mbaya, kumzuia uhuru wake, n.k.,” Ellen White aliandika katika barua.²⁸

Na haikufanya mambo kuwa rahisi wakati roho yake ya kujitegemea ilipokinzana na jinsi James alivyokuwa akijaribu kuzuia shughuli zake na safari. Katika barua hiyo hiyo, alilalamika, “Yeye [James] amesema hatupaswi kujaribu kudhibitiana. Mimi siwezi kukubaliana na hilo, lakini yeye amefanya hivyo, na zaidi sana. Sijawahi kujisikia kama ninavyojisikia sasa kuhusu jambo hili. Siwezi kuwa na imani na uamuzi wa James kuhusu wajibu wangu.”²⁹

Hakuna swali kwamba hii ilikuwa hali ngumu sana kwake. Hivyo ili kupunguza msongo wa mawazo na kuruhusu maombi na kutafakari, alibaki California wakati James alipokwenda Michigan. Walifanya kazi zao kivyao kwa karibu miezi miwili, ingawa yeye aliendelea kumwandikia, akionyesha upendo na mapenzi yake endelevu.

Kujitenga huku kulisaidia kutatua mvutano kati yao na hivi karibuni walikuwa pamoja tena, wakisafiri kwenda mikutano ya kuhutubia.

Baadaye miaka michache, James alikiri hadharani makosa yake, akisema, “Sasa nina hakika kwamba Mungu amenisamehe dhambi zangu, kwa kadri nilivyo ziona, na kuzikiri kwa roho ya toba ya kweli,” aliandika.³⁰

Wote wawili, katika majaribu yao, walijitahidi kurekebisha uhusiano, sio kuuangamiza zaidi. Na roho hii sahihi, walivuka mawimbi na walikuwa na uwezo wa kusema kwa ukweli walikuwa na ndoa imara kwa sababu ya utayari wao wa kumweka Mungu wa kwanza, na kutafuta mwongozo wake katika maamuzi yao.

Vidokezo vya Ellen White kwa ndoa yenye furaha

Photo on Pikwizard

Katika miaka yake yote ya huduma, Ellen White alikuwa karibu na maswala mengi ya kijamii na ya kimahusiano katika jamii mbalimbali za kanisa na aliona madhara ambayo aina hii ya kutofautiana inaweza kuleta. Alijikuta pia katika hali nyingi za kipekee katika ndoa yake mwenyewe. Kwa hekima aliyopata kutokana na huduma yake na miaka yake ya bidii katika kusoma Biblia, hapa kuna vidokezo vichache ambavyo anavyo kwa ajili ya kudumisha ndoa yenye afya na furaha.

• Endelea kumweka Yesu Kristo juu ya uhusiano wako. “Dini inahitajika nyumbani. Hii pekee ndiyo inaweza kuzuia makosa mabaya ambayo mara nyingi yanachukiza maisha ya ndoa.”³¹ Hii labda ni jambo muhimu zaidi kwa wanandoa kutafuta kwa sababu ya asili yake ya milele.
• Endelea kuwa na umoja katika uhusiano wako. “Furaha na mafanikio ya maisha ya ndoa yanategemea umoja wa pande hizo.”³² Hivyo hata kama wewe na mwenzi wako hamkubaliani kila kitu, mnaweza kuthamini tofauti zenu wakati pia mkiyatatua masuala muhimu kama timu.
• Kamwe usiwe na shaka kuhusu viapo mlivyofanya kwa kila mmoja. “Ingawa matatizo, mashaka, na kukatishwa tamaa kunaweza kutokea, wala mume wala mke asikubali fikra kwamba ndoa yao ni kosa au ni jambo linalovunja moyo.”³³ Ahadi uliyoifanya kwa mwenzi wako ni takatifu. Na ahadi hiyo itakusaidia kupitia matatizo unayokutana nayo, ikiwa Mungu ataendelea kuwa sehemu yake.
• Hudumiana. Muweke mwenzi wako mbele yako. “Mtafurahi nyote ikiwa utajaribu kumfurahisha mwenzi wako. Weka madirisha ya roho yako yamefungwa kuelekea duniani na yamefunguliwa kuelekea mbinguni.”³⁴
• Kuwa mwangalifu kuhusu maneno yako. “Usiruhusu maisha yenu ya ndoa yawe ya mabishano. Ikiwa mtayafanya hivyo, wote mtakuwa wakiwa na wenye huzuni. Kuwa mpole katika usemi na laini katika matendo, ukijitolea matakwa yako. Angalia maneno yako vizuri, kwani yana nguvu kubwa ya kuharibu au kujenga.”³⁵ Alikuwa anataka kuhakikisha kwamba inachukuliwa kwa uzito kwamba maneno yana nguvu zaidi ya kuvunja uhusiano kuliko tunavyoyapa sifa kawaida. Ahadi ya kuwa na maneno yenye kujenga katika usemi wetu inaweza kufanya mema zaidi kuliko tunavyoweza kufikiria.

Ndoa ni hatua kubwa katika maisha. Na kama yalivyo mambo mengine muhimu sana katika maisha, inahitaji kazi ili kuilinda. Hata ndoa zenye furaha zaidi hazikosi changamoto, lakini unaweza kupunguza changamoto za ndoa kwa maneno mazuri na matendo ya kufikiria—na azimio la kumweka Mungu wa kwanza.

Ellen White alikabiliana na changamoto za kawaida za ndoa pamoja na zile za kipekee kadhaa. Lakini yeye na James walizikabili kwa msaada wa Mungu. Aliandika yale aliyojifunza, pamoja na mwongozo ambao Mungu alimpa moja kwa moja, ili kuwasaidia wengine pia.

Ikiwa ungependa kujifunza zaidi kuhusu kanuni za Kibiblia zinazohusiana na ndoa,

Kurasa Zinazohusiana

1. White, Ellen G., The Adventist Home, p. 99 [↵]
2. bid., p. 125 [↵]
3. Ibid., p. 63 [↵]
4. Ibid., pp. 114-120 [↵]
5. The Review and Herald, September 25, 1888, par. 11 [↵]
6. The Adventist Home, p. 118 [↵]
7. Ibid., p. 106 [↵]
8. White, Ellen G., Testimonies for the Church, Vol. 2, p. 133 [↵]
9. The Review and Herald, September 25, 1888, par. 11 [↵]
10. Review and Herald, January 26, 1886 [↵]
11. The Adventist Home, p. 59 [↵]
12. www.sciencedaily.com/releases/2010/12/101222112102.htm.  [↵]
13. White, Ellen G., “Letter 17, 1896,” Letters and Manuscripts, par. 1 [↵]
14. Review and Herald, January 26, 1886 [↵]
15. (This verse is meant as a caution to those considering marriage, rather than those already married. It’s also not referring to differences in race or culture. It’s referring to conflicting faith systems, and not necessarily a sincere seeker who supports your faith, even if they don’t yet share it.) [↵]
16. Review and Herald, February 1, 1906 [↵]
17. White, Ellen G., The Ministry of Healing, p. 358 [↵]
18. The Adventist Home, p. 119 [↵]
19. Ibid., p. 118 [↵]
20. Ibid., p. 119 [↵]
21. Letters and Manuscripts, “Manuscript 1, 1855” [↵]
22. Testimonies for the Church, vol. 2, p. 306 [↵]
23. White, Ellen G., Testimonies on Sexual Behavior, Adultery, and Divorce, p. 77 [↵]
24. White, Ellen. G., Letters and Manuscripts, vol. 5, “Letter 8, 1888” [↵]
25. Ibid. [↵]
26. Douglass, Herbert E., Messenger of the Lord: The Prophetic Ministry of Ellen G. White [↵]
27. Ibid. [↵]
28. White, Ellen G., Letters and Manuscript, vol. 2, “Letter 64, 1876” [↵]
29. Ibid. [↵]
30. White, James, A Solemn Appeal to the Ministry and the People, p. 11 [↵]
31. White, Ellen G., Testimonies for the Church, vol. 5, p. 362 [↵]
32. White, Ellen G., Testimonies for the Church, vol. 4, p. 507 [↵]
33. The Ministry of Healing, p. 360 [↵]
34. The Adventist Home, p. 96 [↵]
35. White, Ellen G., Testimonies For the Church, vol. 7, p. 47 [↵]

Majibu Zaidi