Je, Maombi Yanafanya Kazi? Ikiwa Ndio, Maombi Yanajibiwaje?

Maombi ni jinsi wanadamu wanavyoifikia nguvu kubwa kuliko wao. Kwa Wakristo, ni jinsi tunavyowasiliana na Mungu.

Lakini je, hii infanya kazi kweli? Je, ni kweli kwamba Mungu huingilia kati katika hali zetu tunapomwita tukiomba msaada? Na kwa nini sala zingine zinajibiwa mara moja, wakati zingine zinaonekana kutojibiwa au kutopata jibu kwa muda mrefu?

Biblia inasisitiza: Ndio, maombi yanafanya kazi. Lakini hayatakuwa kama tunavyotarajia. Mungu anaona mengi zaidi kuliko tunavyoweza, hivyo anajibu maombi yetu kulingana na kilicho bora kwetu.

Wakati mwingine, Yeye husema ndio kwa ombi letu kama lilivyo. Lakini mara nyingine nyingi, kutokana na mtazamo wetu mdogo, Yeye ana mipango tofauti ambayo itafanya kazi vizuri mwishowe. Na mara nyingine, hilo linajumuisha Yeye kusema hapana kwa njia fulani tuliyokuwa tukitarajia maombi yetu yajibiwe.

Katika chapisho hili, tutajifunza zaidi kuhusu “majaribio” ya maombi kulingana na Biblia na sayansi ya kisasa.

Tutajifunza:

• Utafiti wa kisasa kuhusu maombi
• Je, maombi yanafanya kazi kweli—kulingana na Biblia?
• Biblia inasemaje kuhusu jinsi maombi yanavyofanya kazi?
• Je, Mungu daima hujibu maombi yetu kama tunavyoomba?

Tuanze kwa kutazama utafiti wa kisayansi wa hivi karibuni kuhusu athari na faida za maombi.

Tafiti za kisasa kuhusu maombi

Image by reenablack from Pixabay

Unaweza kushangaa jinsi sayansi ya kisasa ilivyotusaidia kuelewa maombi. Utafiti wa hivi karibuni umetupa ufahamu wa kuvutia.

Wanasayansi jamii wamegundua kwamba sala inafanya kazi katika pande tatu:

• Uhusiano unaopanda na nguvu ya juu zaidi
• Uzoefu wa ndani wa kujichunguza
• Kichocheo cha kuunganishwa na wengine na uzoefu wa maisha

Na tafiti kama hizo zilizofadhiliwa na Taasisi ya Templeton zimejaribu kutumia njia za kisayansi kuelewa jinsi sala inavyofanya kazi na ni athari zipi zinazotokea.

Hapa kuna baadhi ya mambo waliyohitimisha:¹

1. Maombi yanaleta utulivu

Baadhi ya utafiti umethibitisha kuwa aina mbalimbali za maombi zinaweza kuleta utulivu na tafakari.

Dk. David H. Rosmarin ni msaidizi profesa wa saikolojia katika Chuo Kikuu cha Tiba cha Harvard na mkurugenzi wa Programu ya hali ya Kiroho na Afya ya Akili katika hospitali huko Massachusetts.

Anasema kwamba “maombi yanaweza kutuliza mfumo wako wa neva, kuzimamwitikio wako wa majibu yako ya kupigana au kukimbia. Yanaweza kukufanya usiwe na msukumo wa hisia hasi na hasira kidogo.”²

2. Maombi yana athari ya placebo

Utafiti mwingine umethibitisha kuwa sala ina athari ya placebo.³ Athari ya placebo hutokea kwa wagonjwa wanapopata uponyaji kwa sababu wanaamini kuwa kitu fulani kitawasaidia, bila kujali kama matibabu ya kitabibu yenyewe ni halisi.

Katika kesi ya maombi, mwili wa mgonjwa hutoa mchakato wa kikemikali wenye athari za uponyaji kwa sababu mgonjwa anaamini maombi yatasaidia.⁴

3. Maombi yananufaisha mahusiano

Katika utafiti “Sayansi ya Maombi: Fursa na Vikwazo,” Kevin Ladd, profesa wa saikolojia katika Chuo Kikuu cha Indiana, South Bend, aligundua kwamba kuomba kunatusaidia kuamua malengo gani ni ya thamani kufuatilia, hasa katika mahusiano ya kina.

Hii ina athari nzuri kwa sababu mara tu tunapokuwa na lengo maalum akilini, tunaweza kujenga tabia zinazohitajika kufikia lengo.

Kwa hiyo, “maombi hayawezi kuhamisha mwamba, lakini mara nyingi yanawatia moyo watu kuhamisha miamba.”⁵

Ladd pia aligundua kwamba wale waliokuwa wakiomba kwa ajili ya ustawi wa wenzi wao au marafiki walikuwa na uwezekano mkubwa zaidi wa kusamehe kuliko wale ambao hawakufanya hivyo.⁶

4. Maombi ya kuwaombea wengine ambayo hayana hisia hayawezi kufanya kazi.⁷

Maombi ya kuwaombea wengine yasiyo ya kibinafsi yanahusu kuomba kwa ajili ya mtu usiyemfahamu—kama vile unapoombwa kuomba kwa ajili ya mtu usiyemfahamu kabisa ambaye yuko hospitalini.

Profesa wa Harvard Herbert Benson alifanya jaribio lililoitwa “Utafiti wa Maombi wa Taasisi ya Templeton” au “Jaribio Kubwa la Maombi.” Lilihusisha makundi matatu ya wagonjwa walioandaliwa kwa upasuaji wa moyo.

Vikundi viwili vilielezwa kwamba wanaweza kuombewa, lakini kati ya hivyo viwili, kimoja tu kiliombewa. Kikundi cha tatu kiliarifiwa kwamba watu watawaombea, na walifanya hivyo.

Hii ilikuwa ni majaribio ya mara mbili ambapo wala wagonjwa wala watoa huduma za afya hawakujua kundi gani litapewa maombi kwa niaba yao. Na wale waliowaombea wagonjwa walijua majina yao tu lakini hawakujua ni akina nani.

Matokeo?

Hakukuwa na tofauti kubwa katika matokeo ya vikundi viwili vya kwanza.

Kwa kushangaza, kikundi cha tatu ambacho kilijua kwa uhakika kwamba walikuwa wanaombewa kilikuwa na matatizo zaidi baada ya upasuaji. Watafiti walikiri kwamba sababu haijulikani na kwamba matatizo hayo huenda hayakuwa na uhusiano wowote na maombi.

Hatimaye, walihitimisha kwamba aina hii ya maombi ya kibinafsi haifanyi kazi – angalau sio kwa njia ya moja kwa moja au inayoweza kuonekana. Hata hivyo, bado walisema kwamba “maombi binafsi au ya familia yanadhaniwa kwa kiasi kikubwa kuathiri uponyaji kutokana na ugonjwa.”

Lakini utafiti mwingine unaofanana sana ulikuwa na matokeo tofauti sana.

Safari hii, washiriki walikuwa wanawake wanaofanyiwa upandikizaji wa vitro na uhamishaji wa kiinitete nchini Korea Kusini. Wale walioombewa walikuwa na kiwango kikubwa sana cha mafanikio ikilinganishwa na wale ambao hawakupokea maombi.⁸

Matokeo haya mchanganyiko katika masomo kuhusu maombi yanatukumbusha kwamba njia za kisayansi zinaweza kuwa ngumu kutumika kwa mambo ya kimuujiza. Mara nyingi hakuna njia au mifumo ya kutosha ya kutoa taarifa inayoweza kupimika.

Lakini kwa upana wa sala ya imani katika tamaduni tofauti, maeneo, na mitindo ya maisha, bila shaka kuna nafasi ya kuendelea kujiuliza maswali kuhusu maombi.

Kwa kusema hivyo, tujifunze kile Biblia inachosema.

Je, maombi yanafanya kazi kweli—kulingana na Biblia?

Photo by Humble Lamb on Unsplash

Jibu haraka ni ndio. Biblia inaonyesha kwamba maombi hufanya kazi kwa sababu Mungu husikia na kujibu maombi.

Lakini ukweli ni kwamba inaweza kuleta mkanganyiko.

Huenda umewahi kuona watu wakiomba maombi kwa ajili ya mpendwa wao kwenye mitandao ya kijamii—ikifuatiwa na ushuhuda wa kushangaza wa maombi yanayojibiwa. Na huenda ukawa umeshawishika kwamba maombi yanafanya kazi.

Kisha labda umesikia juu ya mtu ambaye alikuwa na watu kote ulimwenguni wakiomba kwa hali yake—pekee na bado kila kitu kikageuka kuwa kibaya kabisa. Labda umekuwa ukijiuliza kama ulikosea kuamini katika maombi.

Yawezekana hata uzoefu huu wa unaopingana umetokea katika maisha yako ya maombi.

Vyanzo visivyohesabika—vitabu, majukwaa ya media, na wachungaji wanaoheshimiwa—wamejaribu kujibu swali hili. Lakini twende moja kwa moja kwenye Neno la Mungu kwa majibu.

Kwanza, Biblia inatuhakikishia kwamba “Na yo yote mtakayoyaomba katika sala mkiamini, mtapokea” (Mathayo 21:22, SUV). Haijalishi ni hitaji gani au lini au unaomba ukiwa wapi.

Na Yohana anatuambia kwamba tunaweza kuwa na uhakika kwamba Mungu anatusikia:

“Na huu ndio ujasiri tulio nao kwake, ya kuwa, tukiomba kitu sawasawa na mapenzi yake, atusikia” (1 Yohana 5:14, SUV).

Ingawa majibu ya Mungu hayawezi kuwa sawa na tulivyoomba au kutarajia, hakuna maombi anayoyapuuza.

Yeye hujibu kulingana na kilicho kwa faida yetu. Mara nyingine, anaweza kutupa tunachohitaji badala ya tunachotaka. Au anaweza kusema hapana, kwa sababu tuliiomba kitu kilichotokana na tamaa binafsi ambayo mwishowe hakitatupatia matokeo tunayotamani. (Tutazungumza zaidi kuhusu hili baadaye.)

Lakini unaweza kujiuliza: ikiwa maombi ni kuzungumza na Mungu, inawezekanaje kwa binadamu duniani sauti zao kusikika na Mungu katika ulimwengu wa kiroho usioonekana? Na jibu la maombi yetu linarudi vipi kwetu?

Biblia inasemaje kuhusu jinsi maombi yanavyofanya kazi?

Photo by Elisabeth Wales on Unsplash

Tunapomwomba Mungu, viumbe vyote mbinguni vinashirikiana nasi kumletea maombi yetu.

Maombi ni njia ya wanadamu kuunganika na Mungu. Lakini Biblia inasema kwamba “lakini maovu yenu yamewafarikisha ninyi na Mungu wenu (Isaya 59:2, SUV).

Hivyo tunahitaji kiungo kati yetu na Mungu.

Hivi ndivyo tunavyounganishwa naye:

Kwanza, Roho Mtakatifu hutusaidia kuwasilisha maombi mbele za Mungu kwa njia inayokubalika. Yeye “Ananatuombea.”

Anafanya hivi kwa kufanya kazi katika mioyo yetu, kutusaidia kuomba kwa unyoofu, shukrani, na nia ya kukubali mapenzi ya Mungu (Warumi 8:26–27).

Kisha malaika wanachukua maombi yetu mbinguni. Biblia inawaita “roho watumikao, wakitumwa kuwahudumu wale [sisi] watakaourithi wokovu” (Waebrania 1:14, SUV).

Hata mahitaji yanayoonekana kuwa madogo ya watoto wadogo yanachukuliwa mbinguni na malaika.

Ndio maana Yesu aliwaonya watu wasidharau watoto wadogo kwa sababu “malaika wao mbinguni siku zote huutazama uso wa Baba yangu aliye mbinguni” (Mathayo 18:10, SUV).

Baada ya malaika kuchukua maombi yetu kwa Mungu, Yesu anawasilisha kama “mpatanishi kati ya Mungu na wanadamu“ (1 Timotheo 2:5, SUV).

Na hii yote inatokea mara moja na siku zote! Hakuna ombi dogo.

Katika patakatifu au hekalu la Agano la Kale, makuhani waliteketeza uvumba huku watu wakiomba nje ya patakatifu (Luka 1:10), ili harufu nzuri ya uvumba ipae pamoja na maombi. Ilikuwa somo la jinsi Kristo anavyochanganya maombi yetu na haki Yake—wema—ili yakubalike mbele za Mungu.

Tazama, upendo wa Mungu kwetu ni upendo usio na masharti. Na haijalishi sisi ni wema kiasi gani, hatuwezi kamwe kustahili upendo mkubwa kama huo kutoka kwake; Yeye hutupa upendo huu bure. Kwa hivyo, sio kwa sababu ya wema wetu tunakubaliwa mbele za Mungu bali ni kwa sababu ya wema wa Kristo.

Anaonyesha kwamba alilipa gharama ya dhambi zetu, kuturejesha kwa Mungu kwa damu Yake iliyomwagika msalabani.

Hii ndiyo inayotufanya tuwe “Ametuneemesha katika huyo Mpendwa” (Waefeso 1:6, SUV).

Sasa tunaweza kuelewa kwa nini Yesu alisema, “lo lote mmwombalo Baba kwa jina langu awapeni” (Yohana 15:16, SUV). Yeye ndiye mwombezi wetu pekee mbele ya Baba.

Unapoomba, Mungu Baba anasubiri kwa hamu kusikia ukizungumza naye kwa sababu “Baba mwenyewe awapenda” (Yohana 16:27, SUV).

Yeye ni kama baba anayefurahia kusikia watoto wake wakizungumza naye kuhusu chochote. Wanaweza kuzungumzia furaha na changamoto zao ndogo. Au upendo na shukrani kwa huduma, ulinzi, na uwepo unaofariji wa baba yao.

Wewe pia unaweza kuzungumza na Mungu kuhusu mambo ya kawaida au magumu zaidi katika maisha yako. Unaweza kumwambia unachohitaji, naye ataelewa. Atakujibu kwa furaha kulingana na hekima yake kuu.

Katika kitabu cha Waebrania, tunasoma kwamba “tukikaribie kiti cha neema kwa ujasiri, ili tupewe rehema, na kupata neema ya kutusaidia wakati wa mahitaji” (Waebrania 4:16, SUV.

Kisha, majibu ya maombi yanafuata mzunguko huo huo kutoka kwa Mungu, kwa Yesu, kwa malaika, na mwishowe kwako (Ufunuo 1:1).

Uingiliaji wa kibinadamu hauhitajiki katika mzunguko wa maombi. Biblia haihitaji sisi tuombe kupitia watakatifu au makuhani. Pia, inatuonya dhidi ya kuomba au kuabudu kupitia kwa wafu, hata kama walikuwa wanatambulika kama watakatifu (Isaya 8:19).

Hatuhitaji kurudia na kufanya aina zote za ibada ili kuwasiliana na Mungu. Kwa kweli, Yesu alionya dhidi ya “kurudia rudia” katika maombi kwa sababu haifanyi maombi yetu kukubalika zaidi kwa Mungu (Mathayo 6:7, SUV).

Dini nyingi au tamaduni zina mazoea ya maombi kama vile shanga za maombi, kama vile rozari au misbaha, ili kusaidia kutoa muundo na umakini kwa maombi yao. Au baadhi ya watu hutumia “mifano” ya maombi kama vile ACTS (Sifa, Maungamo, Shukrani, Maombi) kama sehemu ya mazoea yao binafsi ya maombi. Lakini ingawa vitu hivi vinaweza kuwa vya msaada, ni muhimu kujua kwamba siyo vya lazima katika kuwasiliana na Mungu.

Anasikia maombi yoyote yaliyotamkwa wakati wowote, mahali popote, na na mtu yeyote. Na atajibu kulingana na mapenzi yake na kile ambacho kitatuletea faida zaidi.

Je, Mungu daima hujibu maombi yetu kama tunavyoomba?

Photo by Silvana Carlos on Unsplash

Mungu hujibu maombi yetu yote, ingawa mara nyingine majibu sivyo hasa kama tulivyotaja. Lakini hilo halimaanishi hatukupata tulichohitaji.

Fikiria mtoto ambaye anaomba wazazi wake zawadi maalum sana. Kulingana na mtoto wakati huo, zawadi hiyo ndiyo ufunguo wa furaha yake! Lakini inaweza kuwa kwamba mtoto huyo anachotaka ni kitu cha kuwashangaza marafiki zao, au sababu ya kumkaribisha rafiki kucheza naye, au kitu kinachokuza ubunifu na vipaji vyao wenyewe. Na wazazi wa mtoto wanaweza kujua mambo mengine kadhaa ambayo kimsingi yatamfanya mtoto wao kuwa na furaha zaidi kwa muda mrefu.

Bila shaka, mapambano yetu ya kila siku na matamanio mara nyingi sio rahisi kama midoli ya mtoto. Lakini wazo ni lilelile. Tuna mtazamo finyu, lakini tunatambua kwamba tuna shauku. Au changamoto. Au hofu. Na tunaiwasilisha hiyo kwa Mungu.

Tunaweza kuwa na matokeo maalum akilini ambayo tunayategemea. Tunaweza hata kwa mantiki kuunganisha pamoja kile tunachoona kama suluhisho bora. Lakini Mungu ni mwenye hekima na upendo mwingi kiasi cha kutupatia vitu ambavyo havitakuwa chini ya masilahi yetu bora. Anaona yote na anajua yote, na anajua njia bora ya kujibu maombi yetu ya moyoni.

Hivyo badala ya kutupa tulichoomba, Yeye hutupa kilicho bora kwetu.

Na hata kama inaweza kuwa ya kuvunja moyo wakati mwingine, maombi yasiyojibiwa mara nyingi ni baraka iliyofichika.

Mungu pia huwa anachelewesha kujibu maombi yetu mara kwa mara. Huenda wakati sio sahihi bado. Lakini wakati utakapofika, Atajitokeza wakati tunapohitaji zaidi.

Baraka zilizokawia sio baraka zilizokataliwa. Biblia inatuhakikishia kwamba “Hatawanyima kitu chema Hao waendao kwa ukamilifu” (Zaburi 84:11, SUV).

Lakini tunahitaji uvumilivu. Na kutambua kwamba hatuwezi kuona picha kubwa. Kuna daima mambo mengi zaidi yanayoendelea kuliko tunavyojua.

Na kadri muda unavyokwenda, tunajifunza kwamba lengo la maombi si mara zote kupata tuliyoyaomba. Mara nyingine, maombi ni kuhusu kutufundisha kuachilia tamaa zetu na kukubali mapenzi ya Mungu.Mara nyingine ni kuhusu kuwasiliana na Baba yetu mpendwa, kujifunza zaidi kuhusu sisi wenyewe, na kuongozwa kuelekea baraka zilizo zaidi ya ndoto zetu za mchana.

Jukumu letu ni kuomba—kuomba.

Na hata tunaposubiri Mungu au kujaribu kuelewa mpango wake, atatupa amani (Wafilipi 4:6–7).

Maombi yanatusaidia kupatana na mapenzi ya Mungu

Kama tulivyoona katika Biblia, maombi yanafanya kazi.

Na ingawa jibu linaweza lisiwe daima kama tunavyotaka, tunaweza kuamini kwamba maombi yetu yananasikilizwa, kueleweka, na kujibiwa.

Mwishowe, tutaelewa yote. Lakini mpaka wakati huo, tunaweza kustarehe katika kuridhika tukijua Mungu yuko katika udhibiti na anatutakia kilicho bora.

Tunaweza kumwamini Yeye na nguvu ya maombi.

Na kila wakati imani yako inapotikiswa kwa sababu maombi yako yanaonekana kutojibiwa, angalia nyuma wakati ambapo yalijibiwa. Au soma hadithi katika Biblia za maombi yaliyojibiwa, ukikumbuka kwamba hadithi yako bado inaandikwa!

Kurasa Zinazohusiana

1. “Research: The Surprising Power of Prayer in Relationships,” John Templeton Foundation. [↵]
2. “The Science of Prayer,” Association for Psychological Science, May 20, 2020.  [↵]
3. Jantos and Kiat, “Prayer as Medicine: How Much Have We Learned?” The Medical Journal of Australia 186 (10), May 21, 2007. [↵]
4. Saling, Joseph, “What Is the Placebo Effect?” WebMD. [↵]
5.  “Research: The Surprising Power of Prayer in Relationships,” John Templeton Foundation. [↵]
6. Ibid. [↵]
7. Benson et al., “Study of the Therapeutic Effects of Intercessory Prayer in Cardiac Bypass Patients,” American Heart Journal 151(4), April 2006. [↵]
8. Jantos and Kiat, “Prayer as Medicine: How Much Have We Learned?” [↵]

Majibu Zaidi