Kuelewa Maisha na Huduma ya Ellen G. White

Ellen Gould White alikuwa mmoja wa waanzilishi muhimu wa Kanisa la Waadventista wa Sabato. Na ingawa aliishi sehemu kubwa ya maisha yake katika karne ya 19, athari ya maisha na huduma yake inaendelea leo.

Akijitolea maisha yake kama mtumishi mnyenyekevu wa Mungu, aliandika vitabu kadhaa na maelfu ya makala ambazo zimegusa maisha ya mamilioni ya watu ulimwenguni.

Ili kukupa muhtasari wa ni nani Ellen White na kwa nini yeye ni muhimu kwa Kanisa la Waadventista wa Sabato, tutachunguza maeneo sita ya maisha yake:

• Kumbukumbu lake
• Maisha yake ya mapema
• Mwanzo wake katika huduma kama mjumbe wa Mungu
• Maisha yake na huduma baadaye
• Maandishi yake na hotuba
• Ushiriki wake katika miradi mingine katika jamii

Tutaanza na muhtasari wa michango yake.

Kumbukumbu ya Ellen White

Ellen White aliishi miaka 87 kamili (1827–1915). Kwa vipawa vya kiroho alivyopewa na Roho Mtakatifu, alitumia miaka 70 kati ya hiyo kwa huduma, akisaidia kuanzisha na kuimarisha Kanisa la Waadventista wa Sabato.

Kupitia maandishi yake mengi na hotuba, alitoa mwongozo wa vitendo na endelevu kwa uongozi na maendeleo ya Kanisa la Waadventista wa Sabato lililokuwa bado changa wakati huo.

Hapa kuna muhtasari wa urithi wake:

1. Smithsonian ilimtaja kuwa mmoja wa Wamarekani 100 muhimu wakati wote.
2. Alihudumu kama mjumbe maalum wa Mungu kutoa tahadhari kwa watu kutazama Biblia na kurudi kwa Yesu Kristo karibuni.
3. Akiongozwa na Roho Mtakatifu, alitoa ushauri kwa Kanisa la Waadventista Wa Sabato la kwanza kama shirika na kwa wanachama binafsi kuhusu hali tofauti.
4. Alikuwa mwandishi hodari wa zaidi ya makala 5,000 na karibu vitabu 24 vinavyosambazwa sasa. Leo, maandishi yake yamekusanywa kufanya zaidi ya vitabu 130 vya Kiingereza. Vyote viko chini ya ulinzi wa kisheria wa Ellen G. White Estate huko Silver Spring, Maryland.
5. Yeye ni mwandishi mwanamke aliyeandikwa zaidi katika historia nzima ya fasihi na mwandishi Mmarekani aliyeandikwa zaidi wa jinsia yoyote.
6. Alikuwa mhusika mkubwa katika mageuzi ya afya wakati afya ilipokuwa haizingatiwi Marekani muda mfupi baada ya Mapinduzi ya Viwanda.

Kwa muhtasari huo, tuko tayari kuingia katika hadithi ya maisha ya Ellen White. Tutachunguza alikuwa nani na alifanya nini kutoka maisha yake ya awali na huduma hadi mwisho wa maisha yake.

Maisha ya awali ya Ellen White

Ellen White alizaliwa na Robert na Eunice Harmon mnamo Novemba 26, 1827. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Ellen Gould Harmon. Pamoja na dada yake pacha, Elizabeth Harmon, walikuwa wadogo zaidi katika familia ya watoto wanane.

Walikuwa wanaishi kwenye shamba dogo karibu na kijiji cha Gorham, Maine, nchini Marekani na baadaye walihamia Portland, Maine.

Wakati akienda nyumbani kutoka shuleni siku moja akiwa na umri wa miaka tisa, ajali mbaya iliyobadilisha maisha yake milele.

Mmoja wa wanafunzi wenzake alirusha jiwe na kumgonga usoni. Hii ilimjeruhi pua yake vibaya. Baada ya kuwa hana fahamu kwa wiki tatu, alipona polepole. Kwa muda fulani, alikuwa na mikono inayotetemeka na macho yake hayakuweza kuona vizuri alipojaribu kusoma au kuandika. Na hata baada ya kupona, afya yake ya kimwili ilibaki dhaifu sana hivi kwamba alilazimika kumaliza elimu yake rasmi katika darasa la tatu—ambalo linafanya mafanikio ya maisha yake kuwa ya kushangaza zaidi!

Karibu miaka 50 baadaye, alitafakari uzoefu huu na kusema:

“Huu msiba, ambao kwa muda ulionekana kuwa wa uchungu na ulikuwa mgumu kuvumilia, umethibitika kuwa baraka iliyofichika. Pigo la kikatili lililoharibu furaha za dunia, lilikuwa njia ya kugeuza macho yangu mbinguni. Nisingalijua kamwe Yesu, kama sio huzuni iliyofunika miaka yangu ya awali kunileta kutafuta faraja kwake.”¹

Ingawa afya yake ya kimwili iliteseka sana, Mungu alikuwa akimtayarisha kwa kazi kubwa mbele. Kazi ambayo Atabariki ulimwengu kupitia huduma yake, akili yake, na uaminifu wake kwa Yesu.

Uongofu wa Ellen White

Mwaka wa 1840, alihudhuria mkutano wa kambi wa Methodist huko Buxton, Maine, pamoja na wazazi wake. Huko, alimpa moyo wake Yesu akiwa na umri wa miaka 12. Baadaye aliomba kubatizwa huko Casco Bay na akawa mshiriki wa Kanisa la Methodist.

Pia wakati huo nchini Marekani, Harakati ya Millerite ilikuwa inaendelea, ikiongozwa na William Miller, mkulima aliyekuwa mhubiri ambaye alihubiri kwamba Yesu angekuja baada ya miaka michache.

Kwa kweli, mmoja wa Millerite, Samuel Snow, alitabiri kwa usahihi kwamba Yesu angekuja tena Oktoba 22, 1844.

Ellen White alihudhuria mkutano mmoja wa kuhuisha wa Millerite pamoja na familia yake. Na mwezi Juni 1842, alikubali mafundisho na kujiunga na harakati hiyo. Kwa ujasiri, alitazamia kuja kwa Kristo mara ya pili. Ingawa kiasili alikuwa mwenye haya na mwenye kujizuia, alishinda hofu yake ya kuzungumza na akafanya kazi kwa bidii kuonyesha wengine kwamba Yesu anakuja hivi karibuni.

Lakini Oktoba 22, 1844, ilipita.

Kama Millerites wengine wote, alikuwa amevunjika moyo sana kwamba hakupata nafasi ya kukutana na Yesu mwishowe.

Lakini badala ya kukata tamaa, alijiunga na wale walioamua kusoma Biblia na kuomba kwa ufahamu kuhusu walikokosea. Na muda mfupi baadaye, alipokea baadhi ya maono yake ya kwanza kutoka kwa Roho Mtakatifu, pamoja na wito wa Mungu wa kuwa mjumbe wake. Zaidi kuhusu hilo tutalizungumzia baadaye.

Mwanzo wa huduma ya Ellen White

“Courtesy of the Ellen G. White Estate, Inc.”

Kuanzia umri wa miaka 17 hadi miaka ya 30, Ellen White alikuwa muhimu katika kuweka msingi wa Kanisa la Waadventista wa Sabato.

Ilikuwa asubuhi moja ya Disemba mwaka 1844, alipokuwa na umri wa miaka 17 tu.

Aliomba pamoja na wanawake wengine wanne alipopokea maono kutoka kwa Roho Mtakatifu. Maono hayo yalionesha watu wa Uadventi wakisafiri kuelekea mbinguni, wakitarajia Kuja kwa Pili kwa Kristo. Yalikilisha Mungu kuongoza watu wake katika ukweli, licha ya matarajio yao yaliyovunjika ya kurudi kwake. Na hawakuhitaji kutazama nyuma kwa majuto kwa uzoefu waliopitia na utabiri wa kupita kiasi wa Millerites.

Waligundua baadaye kwamba hawakuwa sahihi kuhusu tukio la siku hiyo, kitu kilikuwa kimetokea ambacho walihitaji kugundua kupitia masomo zaidi ya Biblia (jifunze zaidi kuhusu hilo katika makala yetu kuhusu Kukatishwa Tamaa Kukuu).

Muda mfupi baada ya maono yake ya kwanza, Ellen White alipokea maono mengine ambapo Mungu alimwagiza ashirikishe na waamini wengine wa Uadventista yale aliyokuwa ameonyeshwa.

Hivyo ndivyo ilivyoanza huduma ya umma ambayo ingedumu maisha yake yote.

Tangu wakati huo, Mungu alitoa mwongozo,himizo, na faraja kwa watu wake kupitia ushuhuda wake.

Tutachunguza miaka 21 ijayo ya maisha yake na huduma (1844–1865), kwa usahihi:

• Ndoa yake na familia
• Kugundua kwake ukweli wa Sabato katika Biblia
• Jukumu lake kama mjumbe wa Mungu
• Kuanza kuchapisha maandishi yake
• Uanzishwaji wa Kanisa la Waadventista wa Sabato
• Ushiriki wake katika mageuzi ya afya katika Uadventista wa Sabato

Tuanze na maisha yake ya familia.

Ndoa na familia ya Ellen White

“Courtesy of the Ellen G. White Estate, Inc.”

Mwishoni mwa Agosti mwaka wa 1846, Ellen Harmon alioana na James White, mhubiri mdogo wa Waadventista wakati huo. Walikutana huko Orrington, Maine, ambapo alikuwa amesafiri kuhutubu.

Walioana kwa miaka 36 hadi kifo cha James mwaka wa 1881. Pamoja walikuwa na watoto wanne wa kiume: Henry, Edson, William, na John Herbert.

Bahati mbaya, wavulana wawili pekee walikua hadi kuwa watu wazima. Henry alifariki akiwa na miaka 16, na John Herbert akiwa na miezi chache tu.

Kugunduliwa kwa Sabato ya siku ya saba

Mapema katika huduma yao na wiki chache baada ya ndoa yao, James na Ellen White walijifunza kuhusu Sabato kutoka kijitabu kilicho chapishwa na mwaadventista mwingine maarufu, Joseph Bates. Kijitabu kilikuwa na kichwa cha Sabato ya Siku ya Saba, Ishara ya Milele. Kilionyesha kutoka katika Maandiko kwamba siku ya saba bado ilikuwa Sabato ya Kibiblia.

Wakiamini kuwa mitazamo ilikuwa sahihi kulingana na Biblia, walianza kushika Jumamosi, badala ya Jumapili, kama Sabato.

Kisha miezi sita baadaye, tarehe 3 Aprili, 1847, Ellen White alipokea maono mengine, safari hii kuhusu Sabato. Aliuona hekalu mbinguni, na ndani kulikuwa na Amri Kumi. Mzunguko wa mwanga ulizingira amri ya nne (amri ya Sabato).

Maono haya yalithibitisha ukweli wa Kibiblia wa Sabato na kuwapa waamini ujasiri ndani yake.²

Kuanzia wakati huo, familia ya Ellen White na Joseph Bates walifanya kazi pamoja ili kuunganisha waamini wa Uadventista kwenye ujumbe wa Sabato. Hawa watatu walikuwa kiini ambacho kilisababisha kuanzishwa kwa Kanisa la Waadventista wa Sabato.

Mtume wa Mungu

“Courtesy of the Ellen G. White Estate, Inc.”

Maono ya Sabato ni mfano mzuri wa jinsi maono na mashauri ya Ellen White yalisaidia katika kuendeleza mafundisho ya Waadventista.

Kawaida, waumini wa kanisa wangefanya utafiti wa Biblia kuhusu mada iliyotokea. Wangesali kwa kupata ufahamu wa Neno la Mungu na umoja katika imani iliyotolewa.

Katika hali nyingi, Mungu kisha angempa Ellen White maono ambayo yalithibitisha ufahamu wao.

Hii ilikuwa kesi na imani za Waadventista kama patakatifu pa mbinguni.

Waamini wa Uadventista walimwona Ellen White kuwa na kipawa cha unabii. Kipawa kama moja ya vipawa vya kiroho vilivyoorodheshwa katika Warumi 12:6–8, 1 Wakorintho 12:8–10, na Waefeso 4:11.

Hata hivyo, Ellen White kamwe hakujitambulisha kama nabii bali badala yake kama “mjumbe wa Bwana.”³

Lakini alionyesha kufanana kwa kiasi kikubwa na manabii wa Biblia kwa njia mbalimbali—kuanzia jinsi alivyopokea maono hadi asili ya ujumbe wake. Walikuwa daima kwa mujibu wa Biblia na kuwaongoza watu kurudi kwake (Isaya 8:20). Pia alipita vipimo vya Kibiblia vya nabii wa kweli vinavyopatikana katika Biblia.⁴

Kutokana na hili, wale katika Harakati ya Uadventista waliamini ujumbe ulitoka kwa Mungu. Kwamba yeye alikuwa mjumbe wa Mungu kwa kanisa, nabii wao wa siku hizi.

Maono tofauti yalikuwa na mada tofauti, ikiwa ni pamoja na:

• Mafundisho ya kanisa, mipango, na hali ya jumla ya kanisa
• Mbinguni
• Nyakati za mwisho
• Unabii wa Biblia na utekelezaji wao katika historia
• Maelezo ya unabii wa Biblia usiotekelezwa ambao bado haujatokea
• Maswala na matukio ya sasa wakati wake, kama Vita vya Wenyewe kwa Wenyewe vya Marekani
• Ushauri kwa waumini maalum wa kanisa

Walipokuwa wakiendelea kusoma unabii wa Biblia, Waadventista waligundua kwamba sifa moja muhimu ya watu wa Mungu katika nyakati za mwisho ni kuwa na “ushuhuda wa Yesu Kristo” (Ufunuo 12:17, UV030).

Ufunuo 19:10 unafafanua ushuhuda wa Yesu kama “roho ya unabii.”

Na wakiwa na imani thabiti kwamba Yesu anakuja hivi karibuni, walijua wanapaswa kujitahidi kuelekea sifa za watu wa Mungu, kama ilivyoelezwa katika Ufunuo.

Hivyo, walikaribisha kipawa cha unabii cha Ellen White kwa sababu kililingana na maelezo ya Biblia. Na kwa kuwa maandiko yake yalikuwa yameongozwa na kipawa hiki, watu mara nyingi wameyaita “Roho ya Unabii” au “Ushuhuda.”

Hata hivyo, ni muhimu kufahamu kwamba sio maandishi yote au maneno yake yalikuwa ya uvuvio.

Kwa kuwa alikuwa kama binadamu mwingine yeyote mwenye mahusiano na maisha, alikuwa na “maandishi ya kawaida” pia. Mambo kama vile barua kwa watoto wake, marafiki, na jamaa na kuingia kwenye siku zake za kawaida za kazi ya nyumbani.

Hivyo ni muhimu sana kutofautisha kati ya maandishi Mungu aliyompa yeye na maandishi yake mengine. Hata hivyo, kusoma maandishi ya kawaida ni faraja kwani kwa ujumla alikuwa mwanamke mwenye hekima ya kipekee na akili nzuri sana na busara bora ya kawaida.

Leo, moja ya Misingi ya Imani ya Kanisa la Waadventista wa Sabato ni kipawa cha unabii uliodhihirishwa na Ellen White.

Na onyesho hili limehifadhiwa kupitia maandishi yake. Hebu tuangalie jinsi alivyoanza kuchapisha maandishi yake kwanza.

Mwanzo wa kuchapisha maandishi yake

“Courtesy of the Ellen G. White Estate, Inc.”

Kazi ya kuchapisha maandishi yake inahusishwa na kuanzishwa kwa nyumba za uchapishaji za Waadventista.

Hii ilianza Novemba 18, 1848, wakati Ellen White alipokea maono.⁵

Ndani yake, alipokea maagizo kwa mumewe kuanza kuchapisha gazeti dogo kuhusu ukweli wa Biblia na kulituma kwa waamini wa Uadventista walioenea. Gazeti hili lingekua kazi kubwa ya uchapishaji ya Kanisa la Waadventista Wa Sabato.

Hivyo, majira ya joto ya mwaka 1849, James White alianza kuchapisha gazeti lililoitwa The Present Truth (baadaye likajulikana kama The Review and Herald). Lilikuwa na makala za Ellen White na waadventista wengine kuhusu mada mbalimbali.

Mwaka wa 1851, Ellen White alikuwa ameandika na kuchapisha kitabu chake cha kwanza, ambacho sasa ni kurasa 11–127 za Maandishi ya Mapema. Alichangia pia katika magazeti ambayo James aliandaa pia.

Mwezi wa Machi 1858, alipokea maono mengine kuhusu mgogoro wa kiroho ulioelezwa katika Biblia. Mgogoro kati ya Kristo na Shetani ulioanza kabla ya uumbaji wa dunia na utaendelea hadi mwisho wa dunia.

Aliichapisha katika kitabu cha kurasa 219 kilichoitwa Vipawa vya Kiroho, toleo la 1, Pambano Kuu kati ya Kristo na Malaika wake na Shetani na Malaika wake, majira ya joto ya 1858.

Kitabu kilipokelewa vizuri na kanisa kwa maelezo yake ya kufungua macho kuhusu matukio ya mwisho ya biblia.⁶

Pambano hili kati ya Mungu na Shetani (na hivyo mema na mabaya) ilijulikana kama Mgogoro Mkuu. Imekuwa imani muhimu ya Mwadventista na mfumo muhimu wa kusoma Biblia.

Uongozi wa Kanisa la Waadventista wa Sabato

Katika miaka ya 1860 mapema, Ellen White alisaidia kwa bidii juhudi za pamoja za kuweka mipangilio ya kanisa na mikutano. Shirika hili lilikuwa muhimu kusimamia sehemu tofauti za harakati iliyokua kwa kasi.

Hatimaye, mwezi wa Mei 1863, waamini wa Uadventista waliunda madhehebu kama Konferensi Kuu ya Waadventista Wa Sabato.

Ellen White alijali sana kuhusu Kanisa la Waadventista wa Sabato lililoundwa, na alijitahidi kuwasaidia waumini wake, na wengine, kuishi maisha waliyopewa na Mungu kwa njia bora iwezekanavyo. Hapo ndipo mageuzi ya afya yanapoingia.

Kuhusika katika mageuzi ya afya

Photo by Mélissa Jeanty on Unsplash

Wafanyakazi wengi wa kanisa la Waadventista wa Sabato wa awali walipambana na afya duni, na hata kufa, kutokana na kufanya kazi kupita kiasi na sababu zingine zinazoweza kuzuilika. Usafi binafsi na matibabu ya magonjwa katika karne ya 19 hayakuwa na mfano wowote na vile walivyo leo.

Wiki mbili baada ya kuanzishwa kwa kanisa, Ellen White alipokea maono mengine kuhusu uhusiano wa afya ya mwili na roho.

Ilibainisha umuhimu wa kufuata kanuni binafsi za kujali afya na kusisitiza faida za tiba za asili—hewa safi, jua, mazoezi, na maji safi. Pia alijifunza kwamba lishe ya mboga inaweza kuwa bora kiafya kuliko lishe ya nyama.

Kama matokeo ya maono haya, alianza kutetea umuhimu wa mageuzi ya afya kwa viongozi wa kanisa. Yeye na James walikusanya na kuchapisha jarida la kurasa 64 lililoitwa Afya, au Jinsi ya Kuishi.

Punde, ujumbe wa afya ukawa sehemu ya ujumbe wa Waadventista wa Sabato.

Siku ya Krismasi ya mwaka wa 1865, Ellen White alipokea maagizo mengine: Waadventista wanapaswa kuanzisha taasisi ya afya ili kuwatunza wagonjwa na kufundisha watu kuhusu maisha yenye afya.⁷

Ya kwanza—Taasisi ya Mageuzi ya Afya ya Magharibi—iliyoanzishwa huko Battle Creek, Michigan, mwezi wa Septemba 1866. Kutoka mwanzo huu, Waadventista wameendelea kuanzisha vituo vya afya na kliniki, ambavyo vimekuwa mfumo mkubwa wa huduma za afya wa Waadventista tunavyojua leo.

Maisha na huduma ya mwisho ya Ellen White

Baada ya kuanzishwa, Ellen White alibaki kuwa na ushawishi imara na wa upendo katika kanisa. Aliendelea kuandika na kusafiri, kuwatia moyo waamini na kusaidia juhudi za uinjilisti nyumbani na nje ya nchi.

Katika kipindi hiki, afya ya mumewe ilianza kudhoofika. Kwa kusikitisha, alifariki mwaka 1881. Licha ya kuomboleza kifo chake, miaka ya mwisho ya Ellen White ilijaa mafanikio kwa Bwana na kanisa.

Katika sehemu hii, tutachunguza maisha yake na huduma yake kutoka mwaka 1866 hadi mwisho wa maisha yake mwaka 1915. Tutachunguza ushiriki wake katika:

• Kueneza kazi ya dhehebu hadi Pwani ya Magharibi
• Kuanzisha elimu ya Waadventista
• Kuhamasisha kuanza kwa kazi ya madhehebu nje ya nchi
• Kusaidia kanisa barani Ulaya na Australia
• Kuandaa upya kanisa
• Kumaliza kazi yake kabla ya kifo chake

Kueneza kazi ya dhehebu hadi pwani ya Magharibi

Mwaka wa 1872 na 1873, James na Ellen White walikwenda California na wakaanza kufanya miradi katika Pwani ya Pasifiki.

Tarehe 1 Aprili, 1874, Ellen White alipokea maono mengine. Katika maono hayo, aliona jinsi kazi ya dhehebu ilivyokuwa ikiongezeka na kuendelea katika majimbo ya magharibi na pia nje ya nchi. Hii ilisababisha mikutano ya injili huko Oakland, California, wiki chache baadaye. James White pia alianza kuchapisha jarida la Signs of the Times. Kisha akaanzisha nyumba ya uchapishaji, Pacific Press.

Na mwanzo wa mwaka 1878, kanisa lilianzisha taasisi ya afya karibu na St. Helena, California.

Huko Michigan, Kanisa la Waadventista wa Sabato lilikuwa linakua, pia—katika eneo la elimu.

Kuanzisha elimu ya Waadventista

Mwaka wa 1872, mtu mmoja aliyeitwa Goodloe Bell alianzisha shule ndogo kwa vijana wa Kiadventista waliotaka kujifunza. Ilikuwa shule ya kwanza iliyosimamiwa na Kanisa la Kiadventista.

Kuhimiza juhudi za elimu za kanisa, Ellen White aliandika insha muhimu iliyoitwa “Elimu Sahihi.” Mipango aliyoiwasilisha katika insha hii bado ni ramani ya elimu ya Waadventista hadi leo.

Kufikia msimu wa joto wa 1874, kanisa lilifungua taasisi yake ya elimu ya kwanza: Chuo cha Battle Creek huko Michigan.

Siku moja tu kabla ya kuwekwa wakfu kwa chuo kikuu mnamo Januari 4, 1875, Ellen White alipokea maono mengine kuhusu jukumu la kanisa katika kusambaza Injili kimataifa. Hivyo, Chuo Kikuu cha Battle Creek kilikuwa cha kwanza kati ya vyuo vingi vya kuwafunza wamishonari kwa kazi ya Injili, nyumbani na nje ya nchi.

Kuhamasisha kuanza kwa kazi ya dhehebu nje ya nchi

Tarehe 1 Aprili, 1874, Ellen White aliona maono ya kazi ya misheni ya kanisa ikiongezeka nje ya nchi. Aliona kwamba mashine za kuchapisha zingewekwa katika nchi nyingine. Kazi iliyoandaliwa vizuri ingeendelea katika maeneo ya ulimwengu Ambao Waadventista hawakuwahi kufikiria kuingia.

Na kwa wito wa kutumwa kwa mhubiri wa Injili kwenda Ulaya, alihamasisha kanisa kujaribu kazi nje ya nchi.

Mwaka huo huo, kanisa lilimtuma John N. Andrews kwenda Ulaya kama mmishonari wake wa kwanza nje ya nchi. Alianzisha makao makuu ya Kanisa la Waadventista Ulaya huko Basel, Uswisi, ambapo alianzisha nyumba ya uchapishaji na jarida la Kifaransa.

Kuanzia kipindi hicho, vituo vingi vya misheni vilianzishwa sehemu nyingine za dunia.

Kusaidia kanisa nje ya nchi

Kati ya mwaka 1885 na 1900, Ellen White alisafiri kimataifa mara mbili: kwanza kwenda Ulaya kwa takribani miaka miwili na baadaye Australia kwa miaka tisa. Kwa sababu mumewe alifariki mwaka 1881, mwanae William (Willie) alikuwa mshirika wake wa safari.

Ulaya

Photo by British Library on Unsplash

Ellen White na Willie walisafiri nchi ya Ulaya kuanzia mwaka 1885 hadi 1887. Walitumia muda wao katika makao makuu ya kanisa huko Uswisi na pia walitembelea Uingereza, Ujerumani, Ufaransa, Italia, Denmark, Norway, na Sweden.

Hapo ndipo alipoona mashine za kuchapisha alizoziona katika maono yake ya Januari 3, 1875, kwa macho yake mwenyewe! Zilikuwapo katika Basel, Uswisi, na Christiana (sasa Oslo), Norway.

Kupitia ushauri wake, alikuwa na athari kubwa katika kuweka sera na mipango thabiti kwa kazi ya kanisa barani Ulaya.

Alienda pia mara mbili kwenye mabonde ya Waldensian nchini Italia. Huko, alitembelea maeneo aliyoyaona katika maono kuhusiana na Zama za Giza na Mageuzi. Nyakati hizi za kihistoria zilikuwa sehemu muhimu ya kitabu chake Roho ya Unabii, toleo la 4, ambayo ilichapishwa mwaka 1884 (iliongeza maono ya Pambano Kuu aliyoyaona mwaka 1858). Ilihushisha historia ya Kikristo kutoka kwa uharibifu wa Yerusalemu hadi mwisho wa dunia.

Baada ya kurudi Amerika, alihariri kitabu ili kuelezea kwa undani maelezo ya matukio yanayohusisha maeneo hayo huko Ulaya. Matokeo yake ilikuwa kitabu kinachoitwa leo Pambano Kuu.

Kati ya wakati wake huko Ulaya na safari yake ijayo kwenda Australia, Ellen White alihudhuria kikao cha Mkutano Mkuu (GC) cha mwaka 1888 huko Minneapolis, Minnesota.

Huko, aliona haja ya ujumbe wenye kumtukuza Kristo zaidi katika Kanisa la Waadventista Wa Sabato. Hivyo katika miezi iliyofuata, alisafiri na kuhubiri, akitafuta kuunganisha kanisa katika mafundisho ya kuhesabiwa haki kwa imani.

Aliendelea kufanya kazi kwenye kazi yake kuu, kitabu Hatua kwa Kristo, ambacho kilichapishwa alipokuwa Australia mwaka 1892. Kinaelekeza jinsi tunavyoweza kuwa Wakristo wa vitendo, wenye upendo, na wenye kupendeka kupitia uhusiano na Yesu.

Australia

“Courtesy of the Ellen G. White Estate, Inc.”

Mwaka wa 1891, kanisa lilikuwa likiongoza kazi huko Australia. Tena, uongozi ulimwomba Ellen White aende kusaidia kazi hii. Akisafiri na Willie na wasaidizi kadhaa, alifika Australia mwezi wa Disemba.

Na kama ilivyo Ulaya, Ellen White alitambua mashine za uchapishaji huko Australia kama zile alizoziona katika maono ya Januari 1875.

Mwaka wa 1894, alisaidia katika kuandaa eneo hilo kuwa konferensi ya union, muundo wa kwanza wa utawala wa aina yake katika historia ya Waadventista.

Hapa kuna baadhi ya mambo mengine aliyoyafanikisha wakati huo:

• Alihimiza kuanzishwa kwa Chuo cha Avondale
• Alichangia kifedha kusaidia misheni ya Australia
• Aliunga mkono kuanzishwa kwa taasisi ya afya na ujenzi wa makanisa
• Aliandika makala kila wiki kwa machapisho tofauti huko Amerika Kaskazini na kushirikiana na viongozi wa dhehebu
• Aliandika vitabu vinne zaidi, ikiwa ni pamoja na The Desire of Ages, maelezo kuhusu maisha ya Yesu ambayo yanakusanya habari kutoka Injili zote nne

Baada ya miaka tisa nchini Australia, Ellen White alirudi Marekani na kufanya nyumba yake huko Elmshaven, karibu na St. Helena kaskazini mwa California.

Kutoka hapo, alisafiri kwenda kuhudhuria kikao cha Konferensi Kuu (GC) cha mwaka 1901 huko Battle Creek, Michigan.

Kupanga upya Kanisa la Waadventista wa Sabato

“Courtesy of the Ellen G. White Estate, Inc.”

Katika Mkutano wa GC wa 1901, Ellen White aliomba kwa ajili ya kupanga upya muundo wa kanisa. Kwa sababu ya muundo uliowekwa wakati wa siku za mwanzo za dhehebu hilo, watu wachache tu walishikilia nafasi za uongozi. Lakini sasa kwamba kanisa lilikuwa linakua kwa haraka, ilikuwa inahitaji kugawa majukumu.

Hivyo, walifanya idara tofauti na kuunda konferensi za union kama mashirika ya kati kati ya konferensi kuu na konferensi mahalia..

Ellen White pia alishauri kwamba Konferensi kuu ihamishwe kutoka Battle Creek hadi Pwani ya Mashariki. Miaka miwili baadaye, makao makuu ya kanisa yalihama kwenda Silver Spring, Maryland, karibu na Washington, DC.

Kumaliza kazi yake

Katika na baada ya wakati wa kupanga upya kanisa, Ellen White aliandika kwa bidii. Katika miaka michache tu, alichapisha idadi ya vitabu—Huduma ya Uponyaji, Elimu, na Ushuhuda kwa Kanisa, toleo la 7 na 8.

Pia alihamasisha kuanza kwa mafunzo ya uinjilisti wa matibabu katika Pwani ya Pasifiki. Hii ilisababisha kuanzishwa kwa chuo huko Loma Linda na Sanitarium ya Paradise Valley karibu na San Diego.

Akiwa na umri wa miaka 81, Ellen White alihudhuria kikao cha konferensi kuu wa 1909 huko Washington, DC.

Katika hotuba zake, alisisitiza baadhi ya misingi ya imani ya Waadventista—kujitolea kikamilifu kwa Kristo, kuishi maisha yenye afya, uinjilisti, na ujumbe wa malaika watatu. Na mwishoni mwa hotuba yake ya mwisho kabisa, alichukua Biblia, akaifungua, na kuishikilia kwa mikono inayotetemeka. Kisha akasema kwa nguvu:

“Ndugu na dada, napendekeza kitabu hiki kwenu.”⁸

Hiyo ilikuwa kikao chake cha mwisho cha Konferensi Kuu.

Ni changamoto ya mwisho aliyowapa viongozi wa kanisa! Biblia ilibaki kuwa msingi wao na mwongozo wao.

Alienda nyumbani na kuongeza juhudi zake za kukamilisha idadi ya vitabu na maelekezo muhimu mbalimbali kwa kanisa. Aliweza kukamilisha vitabu vingine vitatu ilipofika mwisho wa 1914.

Kisha asubuhi ya Februari 13, 1915, alijikwaa na kuvunja mfupa wa kiuno chake upande wa kushoto. Na kwa miezi mitano iliyofuata, alizuiliwa kitandani au kwenye kiti cha magurudumu. Alikufa Julai 16, 1915, akiwa na umri wa miaka 87.

Alizikwa upande wa mumewe katika makaburi ya Oak Hill huko Battle Creek, Michigan.

Maisha ya mwisho ya Ellen White yalikuwa kuhusu huduma mpaka wakati yalipomalizika. Uaminifu wake kwa ujumbe wa Mungu na kwa kanisa ni wa kuvutia. Huduma yake ya kuandika na kuhutubia ni ya kipekee, ndio tutakachochunguza kwa undani baadaye.

Maandishi na hotuba za Ellen White

“Courtesy of the Ellen G. White Estate, Inc.”

Ellen White aliandika na kuzungumza kwa uaminifu kote katika huduma yake ya maisha kuhusu mada kama vile kukua kiroho binafsi, maisha ya Yesu, unabii wa Biblia, elimu, na afya. Aliandika zaidi ya kurasa 100,000 mwishoni mwa maisha yake na alikuwa na vitabu 24 vilivyo chapishwa wakati huo. Baada ya kifo chake, kazi zake nyingine nyingi zilichapishwa, ikiongeza idadi hiyo hadi vitabu 128.

Ellen White alihubiri na kuzungumza hadharani katika mikutano muhimu ya kanisa na matukio mengine ya ndani, akitoa ushauri, onyo, na himizo na hata kulaani tabia zenye madhara.

Kwa mfano, mwezi wa Agosti 1877 alihutubia umati mkubwa wa watu karibu 20,000 huko Groveland, Massachusetts, kuhusu mada ya utimilifu wa Kikristo.

Aliendeleza pia huduma ya kibinafsi na alizungumza na watu binafsi, familia, au vikundi vidogo.

Baadhi ya mahubiri na mazungumzo yake yameandikwa. Lakini ni kupitia maandishi yake ndipo ujumbe mwingi unaoishi.

Kipawa cha Ellen White kama mwandishi ni kikubwa sana, ikizingatiwa kwamba alipata elimu rasmi hadi darasa la tatu.

Hata hivyo, aliongozwa na Roho Mtakatifu kuandika kwa wingi, akijadili mada tofauti—dini, elimu, mahusiano ya kijamii, injili, unabii, uchapishaji, lishe, na usimamizi. Kupitia kalamu yake, Mungu alitoa mwongozo kuhusu maswala mbalimbali wakati wake na kwa uundaji na ukuaji wa Kanisa la Waadventista wa Sabato. Hata leo, mwongozo huo bado una umuhimu kwa kanisa na waamini.

Vitabu vyake maarufu zaidi ni:

• Hatua kwa Kristo, kitabu kikuu kuhusu safari ya Kikristo
• Tamanio la Vizazi vyote, kitabu kuhusu maisha ya Kristo
• Mafundisho ya Vitu vya Kristo, ambavyo vinajadili mifano ya Yesu
• Mgogoro Mkuu, kitabu muhimu kuhusu historia ya Kikristo, unabii, na matukio ya mwisho wa nyakati
• Huduma ya Uponyaji, mafundisho ya vitendo kutoka kwa kazi ya Yesu kama mponyaji

Kwa miaka mingi, Hazina ya Ellen G. White pia imekusanya maandishi yake katika vitabu vinavyo jadili mada maalum. Kwa mfano:

• Mada za vitendo kama kitabu cha Mawaidha kwa Kanisa
• Vitabu vya Ibada kama Maranatha na Wito Wetu Mkuu
• Mawazo kuhusu sala katika kitabu cha Sala
• Vitabu kuhusu afya kama Mawaidha kuhusu Lishe na Vyakula
• Vitabu kuhusu elimu kama Msingi wa Elimu ya Kikristo
• Vitabu kuhusu mahusiano ya familia na ndoa kama Nyumba ya Mwadventista na Mwongozo wa Mtoto
• Vitabu kuhusu uchumba na mahusiano ya Kikristo kama Barua kwa Wapenzi Vijana

Mbali na vitabu vyake, barua zake—kawaida ushauri kwa watu binafsi—zina hekima nyingi pia.

Zilichapishwa (bila majina kamili ya wapokeaji) kwa sababu zilionekana kuwa na manufaa kwa mafunzo ya hali halisi.

Mawasiliano yake na viongozi wa kanisa bado ni muhimu leo pia. Kanuni bado zinatoa mafunzo ya uongozi na usimamizi kwa viongozi wa kanisa na watawala.

Unataka kuchungulia kazi ya Ellen White? Pata maandishi yote ya Ellen G. White kwa muundo wa kidijitali au audiobook kwenye egwwritings.org.

Kuhusika kwa Ellen White katika miradi mingine mikubwa

Ellen White alipigania mabadiliko mazuri katika maswala mbalimbali yanayohusiana na haki za kijamii na uhuru wa kidini. Alihimiza kanisa kuwa makini na mahitaji ya wengine na kupunguza mateso kama vile Yesu angefanya.

Na yeye mwenyewe alichukua hatua, kujali watoto maskini na mayatima na kuwasaidia kupata elimu. Pia alishiriki katika juhudi endelevu katika jamii yake. Juhudi kama:

Harakati za ukiasi

Ellen White alikuwa mtetezi mkubwa wa kiapo cha kutokuwa na tabia ya kulevya, akihamasisha waumini wa kanisa kuifwatilia pia. Kiapo hicho kilikuwa ahadi ya kujiepusha na tumbaku, pombe, na dawa za kulevya—vitu vinavyoonekana kuathiri afya na uamuzi mbaya wa akili.

Heshima kwa wanawake

Aliamini kwamba wanawake wana jukumu muhimu katika jamii, huduma, na familia. Alikuwa na mengi ya kusema kuhusu jinsi wanawake wanavyopaswa kuheshimiwa kwa mtazamo wao na alipigania kwamba jinsia zote mbili zichukuliane kama sawa katika jitihada zote—kama vile Mungu alivyoumba wawe.

Moja ya mfano wa juhudi zake za kutetea haki za wanawake ni wakati alipotaka malipo bora kwa wafanyakazi wa kike kanisani.⁹

Usawa kati ya makabila

Ellen White alisaidia harakati za kufutilia mbali utumwa, akiiita utumwa kama doa katika historia ya Marekani. Alihimiza kanisa kufikia watu waliokuwa wamefungwa na kupunguza mateso yao.

Mwaka wa 1891, Ellen White aliomba viongozi wa kanisa kuwafikia watumwa wa zamani katika eneo lililoharibiwa na vita Kusini.

Miaka mitatu baadaye, mwana wake Edson alijenga mashua ya mvuke na kuitumia kwa takriban muongo mmoja kama kituo cha misheni inayoelea na shule katika Mississippi na Tennessee. Baadaye, Chuo Kikuu cha Oakwood kilianza huko Huntsville, Alabama, kama taasisi ya mafunzo ya kiufundi kwa vijana Weusi wa Kiafrika.

Na Ellen White alijali makabila na jamii zote. Wakati wa kuwa Australia, alikuwa mwepesi kuhusu unyanyasaji wa Waaborijini na wanakisiwa wa Torres Strait.

Ellen G. White alikuwa mtumishi mnyenyekevu wa Mungu

“Courtesy of the Ellen G. White Estate, Inc.”

Ellen White alimpenda Bwana na akamimina maisha yake yote katika utumishi kwake.

Kama mwanafunzi shupavu wa Biblia na mjumbe wa Mungu kwa watoto wake, alikuwa muhimu katika kuanzishwa na maendeleo ya Kanisa la Waadventista wa Sabato ya Saba wakati wa maisha yake. Na zaidi ya maisha yake, Mungu hutumia maandishi yake kuhamasisha na kushauri wengi, ikiwa ni pamoja na viongozi wa kanisa na waumini.

Hata hivyo, pamoja na mafanikio haya yote, yeye alitaka kukumbukwa tu kama “mjumbe wa Bwana.” Hakuna kitu cha cheo kikubwa.

Hakuwahi kudai kuwa mkamilifu wala kuwa bora kuliko binadamu mwingine yeyote.

Alijitambulisha tu kama mpokeaji wa mafundisho kutoka kwa Mungu na Neno lake—Biblia.

Waadventista wanatambua zawadi ya thamani kuu ambayo Ellen White amekuwa kwa maisha yao na kanisa. Kwa sababu tunathibitisha mafundisho ya Kibiblia ya vipawa vya kiroho—ikiwa ni pamoja na zawadi ya unabii—tunatambua kwamba Ellen White anapita vipimo vya Biblia vya nabii wa Roho Mtakatifu.

Lakini hatuiinui maandishi yake hadi kiwango kile kile cha Maandiko. Na hakika hatumwabudu, kwani tunatambua alikuwa binadamu wa kawaida. Alikuwa tayari tu kutumiwa na Roho Mtakatifu kwa njia maalum. Hivyo Waadventista wanaheshimu huduma yake kwa Mungu na wengine, wakizingatia mchango wake muhimu kwa jamii hii ya imani.

Na kwa sababu ya njia ambazo Mungu alimtumia, mara nyingi tunazungumzia kumhusu na kushiriki vitabu vyake.

Lakini tena, lengo kuu la ushauri wake lilikuwa kuwaongoza watu kurudi kwenye Maandiko. Hivyo kusoma maandishi yake yote sio kigezo cha kuwa mwaadventista wa Sabato bali ni njia yenye thamani ya kukaribiana na Mungu.

Moja ya vitabu vyake ambavyo vimeathiri maelfu ya maisha na kuwavutia kwa yesu ni hatua kwa kristo.

1. White, Ellen Gould. “Nov. 25, 1884,” Review and Herald, Review and Herald Publishing Association, 1851.  [↵]
2. White, Ellen Gould. Early Writings, Review and Herald Publishing Association, 1882. pp. 32-35 [↵]
3. Douglass, Herbert E. Messenger of the Lord, 1998. p. 170. [↵]
4. Numbers 12:6; 1 John 4:2; Hosea 12:10; Jeremiah 28:9; Deuteronomy 18:22; Isaiah 8:20. [↵]
5. White, Ellen Gould. The Publishing Ministry, Review and Herald Publishing Association, 1983. pp. 15–17. [↵]
6. White. Early Writings. pp. 133–295. [↵]
7. White, Ellen Gould. Testimonies for the Church, vol. 1, Pacific Press Publishing Association, 1885. p. 489 [↵]
8. White, Arthur Lacey. Ellen G. White: The Later Elmshaven Years: 1905–1915 (vol. 6), Review and Herald Publishing Association, 1982. p. 197. [↵]
9. White, Ellen G. “MR No. 330—Women as Workers in the Cause of God,” Manuscript Releases, Vol 5 [NOS 260-346], Ellen G. White Estate, 2017. pp. 256- 259. [↵]

Majibu Zaidi